I SA/Ol 171/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.) Sędziowie Asesor WSA Renata Kantecka Asesor WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Jacek Kłos po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 29 maja 2007r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie: odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z "[...]" r., II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Skarżącej 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" r. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia A. C. od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" odmawiającego wszczęcia postępowania na żądanie A. i B. C. zawartego we wniosku z dnia 25.04.2006r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. , utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 14.12.2005r. uzupełnionym pismem z dnia 30.12.2005r. B. C. zwrócił się do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji w zakresie zastosowania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w stosunku do uzyskanej renty wyrównawczej z tytułu uszczerbku na zdrowiu, przyznanej na podstawie przepisów prawa cywilnego. W związku z powyższym wnioskiem Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia "[...]" r. uznał stanowisko strony zawarte we wniosku za prawidłowe. Podzielając opinię podatnika organ stwierdził, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w stanie prawnym obowiązującym w 2000r. , wolne od podatku dochodowego były odszkodowania otrzymywane na podstawie przepisów prawa administracyjnego , prawa cywilnego (...). Wnioskiem z dnia 24.01.2006r. ( data wpływu do organu 24.01.2006r.) B. C. wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000, 2001, 2002, 2004 rok. Powołując się na treść art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 444 Kodeksu cywilnego stwierdził , iż renty uzupełniające wypłacane na podstawie prawa cywilnego są wolne od opodatkowania podatkiem dochodowym zatem wniósł o zwrot nienależne zapłaconego podatku od ww. renty od 01.01.2000r. do 31.12.2002r. oraz od 01.01.2004r. Wezwaniem z dnia 22 lutego 2006r. ( doręczonym stronie 24.02.2006r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 155 § 1 oraz art. 169 § 1 wezwał do złożenia korekt zeznań podatkowych za lata 2000, 2001, 2002, 2004 oraz do przedłożenia kserokopii dokumentów (PIT-11). Nadto pouczył wnioskodawcę o treści art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa . Postanowieniem z dnia "[...]" r. wyznaczył nowy termin do załatwienia sprawy do dnia 24.03.2006r. z uwagi na konieczność złożenia przez stronę dokumentów niezbędnych do zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Następnie postanowieniem z dnia "[...]"r. na podstawie art. 169 § 1 i 4 ustawa Ordynacja podatkowa w związku z niedopełnieniem czynności określonych w wezwaniu z dnia 22.02.2006 r. , wniosek o stwierdzenie nadpłaty pozostawił bez rozpoznania. Powyższe postanowienie doręczono żonie wnioskodawcy A. C. w dniu 14.03.2006r. Z akt administracyjnych wynika również , że B. C. zmarł w dniu 19.03.2006 r. ( k. nr 11- dopisek , iż wiadomość o śmierci B. C. wprowadzono do systemu "[...]" w dniu 29.03.2006r.) Następnie wnioskiem z dnia 25.04.2006r. (data wpływu od organu pierwszej instancji) gdzie jako adresata wskazano A. i B. C. wniesiono o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych , w załączeniu przedłożono zeznanie podatkowe PIT-36 za rok 2000. Postanowieniem z dnia "[...]" r. skierowanym do A. i B. C. Naczelnik Urzędu Skarbowego po rozpatrzeniu wniosku stron , odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. W uzasadnieniu postanowienia , powołując się na treść art. 79 § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdził, że w związku z tym , iż pierwotne zeznanie za 2000 r. zostało złożone w dniu 04 kwietnia 2001 r. to prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasło w dniu 04 kwietni 2006 r. . Uznano, że wniosek z dnia 24.04.2006r. został złożony po terminie. Powyższe postanowienie organ doręczył w dniu 18.05.2006r. ( brak bliższej informacji komu – widnieje jedynie podpis C. k. 11). Następnie pismem z dnia 22.11.2006r. organ pierwszej instancji powołując się na powziętą informacje o dacie zgonu B. C. stwierdził, że postanowienie z dnia "[...]" r. o odmowie wszczęcia postępowania zostało doręczone osobie nieuprawnionej . Z uwagi na powyższe organ pierwszej instancji w załączeniu przesłał postanowienie z dnia "[...]" r. Powyższe pismo wraz z postanowieniem zostało doręczone A. C. w dniu 27.11.20007r. Pismem z dnia 04 grudnia 2006r. uzupełnionym w dniu 14.12.2006r. zaskarżyła postanowienie organu pierwszej instancji z dnia "[...]" r. wnosząc jednocześnie o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Kierując się treścią art. 72 § 1 pkt 1 , art. 75, oraz art. 79 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa uznał, że w związku z tym iż zeznanie roczne PIT-36 za 2000 rok A. i B. C. złożyli w Urzędzie Skarbowym w dniu 04.04.2001r. zatem 5-cio letni termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty upłynął w dniu 04.04.2006r. W związku z powyższym uznano, że wniosek z dnia 25.04.2006r. został złożony po upływie terminu . W skardze na powyższe postanowienie A. C. podkreśliła, że wniosek o zwrot niesłusznie pobranego podatku złożono w dniu 14.12.2005r. Stwierdziła , iż w 2005r. nie prowadziła korespondencji z Izba Skarbową zatem nie mogła jej przekazać żadnych dokumentów. W ocenie strony Urząd Skarbowy przekazując dokumenty organowi drugiej instancji winien przekazać całe akta łącznie z dokumentami z roku 2005. W ocenie skarżącej jej wniosek o zwrot niesłusznie pobranego podatku jest zgodny z obowiązującym prawem i został złożony z zachowaniem terminu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej potrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 165. § 3 O. p. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a. O wszczęciu postępowania na wniosek jednej ze stron organ podatkowy zawiadamia wszystkie pozostałe osoby będące stroną w sprawie (art. 165 § 3a O. p.). Według art. 133 § 3 O.p. w przypadku, o którym mowa w art. 92 § 3, jedną stroną postępowania są małżonkowie i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga. Art. 92 § 3 O. p. stanowi, że małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku. Z treści tych przepisów wynika, że małżonkowie są jedną stroną postępowania. Nie mają więc odrębnych uprawnień procesowych. Organ podatkowy ma obowiązek prowadzenia jednego postępowania podatkowego i wydania jednej decyzji wobec obojga małżonków. Z akt administracyjnych wynika, że organy podatkowe nie wykonały ciążących na nich obowiązków i po złożeniu wniosku o nadpłatę przez B. C., nie powiadomiły A. C. o toczącym się postępowaniu, postępowanie toczyło się tylko z udziałem B. C. i tylko on był adresatem postanowienia z dnia "[...]" r. Po śmierci B. C., który zmarł 19 marca 2006 r., przedmiotowe postanowienie doręczono A. C., która nie była stroną postępowania administracyjnego. Ta kwestia ma istotne znaczenie w sprawie, gdyż B. C. złożył żądanie przed upływem wygaśnięcia terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Ponadto w przypadku śmierci B. C., może się ono toczyć z udziałem A. C. Nadpłata jest rozliczana jak przy wierzytelności solidarnej ( art. 367 § 1 i 2 kc). W przedmiotowej sprawie Sąd skorzystał z uprawnień przewidzianych w art. 135 p.p.s.a., według którego Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W świetle ustaleń faktycznych organ podatkowy przedwcześnie wydał postanowienie w dniu "[...]" r. w przedmiocie pozostawienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty bez rozpoznania. Postępowanie to toczyło się bowiem bez udziału A. C. Na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w pkt I wyroku. W okolicznościach faktycznych spraw, koniecznym dla końcowego załatwienia sprawy stało się także uchylenia postanowienie organu I instancji z dnia "[...]" r. Na podstawie art. 152 P. p. s. a. orzeczono jak w pkt II wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 209 P. p. s. a. . ( pkt III wyroku ).