I SA/Ol 184/22
WyrokWSA w Olsztynie2022-03-31
Skład orzekający: Przemysław Krzykowski, Andrzej Brzuzy, Katarzyna Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy dotycząca wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia tej opłaty, która obejmuje jedynie nieruchomości zamieszkałe, jest nieważna z powodu braku regulacji dotyczących nieruchomości niezamieszkałych?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy dotycząca wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia tej opłaty, która obejmuje jedynie nieruchomości zamieszkałe, nie jest nieważna z powodu braku regulacji dotyczących nieruchomości niezamieszkałych. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach daje radzie gminy możliwość, a nie obowiązek, uregulowania kwestii odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Brak takiej regulacji nie stanowi naruszenia prawa, a tym samym nie skutkuje nieważnością uchwały.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Olsztynie zaskarżył uchwałę Rady Gminy Stawiguda dotyczącą wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia tej opłaty. Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa, w tym art. 6k ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez nieuregulowanie w uchwale opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności dla nieruchomości niezamieszkałych. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że kwestia ta leży w jej uznaniu i brak takiej regulacji nie powoduje nieważności uchwały. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Rejonowego Olsztyn-Południe w Olsztynie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Olsztyn-Południe w Olsztynie na uchwałę Rady Gminy Stawiguda z dnia 26 listopada 2020 r., nr XXVIII/237/2020 w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia tej opłaty oddala skargę.
W dniu 26 listopada 2020 r. Rada Gminy Stawiguda (dalej: "Rada Gminy"), powołując m.in. art. 6j ust. 1 pkt 1 oraz art. 6k ust. 1 - 4a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1439 ze zm., dalej: "u.c.p.g.") podjęła uchwałę nr XXVIII/237/2020 w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia tej opłaty, która została następnie opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego z 2020 r. poz. 4861.
Uchwała ta stała się przedmiotem skargi Prokuratora Rejonowego w Olsztynie (dalej: "Prokurator") skierowanej do tutejszego Sądu. W skardze Prokurator zarzucił podjęcie tej uchwały z istotnym naruszeniem prawa, to jest: art. 7 i art. 94 Konstytucji RP oraz art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. poprzez nieuregulowanie w jej treści opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, podczas gdy wskazany przepis nakłada obowiązek określenia wskazanych stawek.
W oparciu o te zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
W uzasadnieniu skargi Prokurator stwierdził, że zaskarżona uchwała nie wyczerpała zakresu delegacji ustawowej określonej w art. 6k ust. 1 u.c.p.g., gdyż rada gminy pominęła obowiązek określony w pkt 2 – ustalenia opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości. Ocenił, że choć zgodnie z art. 6c ust. 2 u.c.p.g., uchwała nie musi zawierać regulacji dotyczących odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, to jednak rada gminy nie jest zwolniona z obowiązku określenia w uchwale stawek opłat za pojemnik lub worek o określonej pojemności. Uznał bowiem, że brak określenia stawki przedmiotowej opłaty uniemożliwia stosowanie art. 6j ust. 3 u.c.p.g. Wyjaśnił, że przepis ten wskazuje sposób ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, jako iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników lub worków przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości oraz stawki określonej według przepisu art. 6k ust. 1 pkt 2. Dodał, że art. 6j ust. 3 u.c.p.g. stosuje się także do rodzinnego ogrodu działkowego, o czym stanowi art. 6j ust. 3d u.c.p.g., a zatem zaniechanie ustalenia stawki przedmiotowej opłaty uniemożliwia określenie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla rodzinnych ogrodów działkowych. Przyjął przy tym, że rada gminy nie jest zwolniona z obowiązku zawarcia w uchwale takiej regulacji nawet wówczas, gdy na jej terenie nie ma rodzinnych ogrodów działkowych.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie podnosząc, że w świetle przepisów u.c.p.g., uregulowanie kwestii dotyczących odbierania odpadów od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, została pozostawiona uznaniu organu. Oceniła także, że brak w zaskarżanej uchwale tego rodzaju regulacji nie powoduje jej nieważności, gdyż nie ma przeszkód prawnych do uregulowania sytuacji nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych w odrębnych uchwałach.
W piśmie procesowym z 1 lutego 2022 r. Rada Gminy wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Tożsamy wniosek zawarł także Prokurator w piśmie procesowym z 4 lutego 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna, bowiem nie doszło do zarzucanego naruszenia art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. oraz art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez brak realizacji delegacji ustawowej, polegający na nieuregulowaniu w przepisach zaskarżonej uchwały stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości.
Z treści zaskarżonej uchwały wynika, że zawiera regulacje dotyczące tylko wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy. Natomiast nie ma w niej zapisów dotyczących metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości na których nie zamieszkują mieszkańcy.
W art. 6c ust. 1 u.c.p.g. przyjęto, że na gminach spoczywa obowiązek zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zaś w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy – ustawa w art. 6c ust. 2 ww. ustawy dała radom gmin możliwość (lecz nie obowiązek) uregulowania w uchwale kwestii odbioru tych odpadów.
Zatem jeżeli rada gminy nie podejmie uchwały w powyższym zakresie, to nie ma także obowiązku określenia wysokości stawki opłaty. Dopiero, gdy podejmie uchwałę o organizacji odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne – rada ma obowiązek określenia wysokości stawek opłaty.
W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że Rada Gminy nie objęła zorganizowanym systemem odbioru odpadów komunalnych z nieruchomości niezamieszkałych. W ocenie Sądu Rada nie miała takiego obowiązku z uwagi na to, że art. 6c ust. 2 u.c.p.g., daje jej jedynie taką możliwość.
W skardze powołany został wyrok WSA w Łodzi z 30 października 2020 r., I SA/Łd 345/20 (Baza CBOSA), zdaniem Sądu, niezasadnie. Zapadł on bowiem w innym stanie faktycznym i prawnym, w którym doszło do naruszenia art. 6k ust. 4a u.c.p.g. przez niezawarcie w uchwale zapisu uwzględniającego ten przepis, dotyczący zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym, proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych. Z treści tego przepisu wynika, że rada gminy miała obowiązek jego realizacji w uchwale. Obowiązku takiego nie ma jednak w odniesieniu do powołanego w skardze art. 6c ust. 2 u.c.p.g.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 czerwca 2021 r., akt III FSK 3649/21 (Baza CBOSA) wskazał, że, "ustalając czy zaskarżona uchwała zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, sąd operuje w zakresie tej konkretnej uchwały. Uchwała na podstawie art. 6c ust. 2 u.p.c.g. może zostać wydana odrębnie, gdyż ustawa nie przewiduje wymogu określenia kwestii dotyczących nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych w jednej uchwale. Nawet w przypadku braku wydania uchwały dotyczącej kwestii nieruchomości niezamieszkałych nie stanowiłoby to uzasadnienia dla stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, regulującej materię z art. 6c ust. 1 u.p.c.g". W uzasadnieniu przywołanego wyroku NSA przypomniał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, a także w piśmiennictwie - do istotnych naruszeń, skutkujących nieważnością uchwały, zalicza się naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok NSA z 17 lutego 2016 r., sygn. II FSK 3595/13, Baza CBOSA). Nie stanowi naruszenia prawa uregulowanie sytuacji nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych w odrębnych uchwałach.
Stanowisko powyższe w pełni podziela Sad w rozpatrywanej obecnie sprawie. Uchwała regulująca obowiązkowe zbieranie odpadów, dotycząca nieruchomości zamieszkałych, nie musi regulować również kwestii dotyczących nieruchomości niezamieszkałych. Brak w zaskarżonej uchwale regulacji dotyczących nieruchomości niezamieszkałych nie powoduje zatem jej nieważności.
Wymienione w skardze przepisy art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) dotyczą zasady praworządności oraz kompetencji organów samorządu terytorialnego do stanowienia na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, aktów prawa miejscowego. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie doszło do złamania przytoczonych wyżej norm konstytucyjnych. Nie doszło bowiem do podjęcia takiego aktu prawa miejscowego, który nie zawierałby wszystkich obligatoryjnych elementów.
W związku z powyższym skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło