I SA/Ol 189/04

WyrokWSA w Olsztynie2004-10-28

Skład orzekający: Zofia Skrzynecka, Tadeusz Piskozub, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo pozbawił podatnika prawa do obniżenia podatku należnego VAT na podstawie § 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r., gdy faktura dotyczyła cesji praw, która nie była objęta obowiązkiem podatkowym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r. (sygn. akt SK 22/03) stwierdził niekonstytucyjność przepisu § 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w zakresie, w jakim pozbawiał prawa do obniżenia podatku należnego podatnika VAT nabywającego towar lub usługę od podmiotu, który wystawił fakturę z kwotą podatku, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym lub została zwolniona, a kwota wykazana w fakturze została zapłacona. W niniejszej sprawie przepis ten został zastosowany do faktury dotyczącej cesji praw, która nie podlegała podatkowi VAT.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2000r. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów ustawy o VAT i rozporządzenia wykonawczego, w tym błędne uznanie, że nie był nabywcą miału węglowego, zawyżenie ceny zakupionego dźwigu, a także błędne uznanie, że faktura dotycząca cesji praw nie uprawnia do odliczenia podatku. Sąd uchylił decyzję w całości, głównie ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności przepisu stosowanego do faktury z tytułu cesji praw.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w całości, określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Katarzyna Lenartowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004r. sprawy ze skargi H. P. Agencja Handlowa "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2000r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 5522 zł (pięć tysięcy pięćset dwadzieścia dwa) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 30.01.2002r. określającą za okres od stycznia do czerwca 2000r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług, zaległość podatkową i odsetki za zwłokę. Decyzję odwoławczą wydano po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2003r. sygn. akt III SA 1545/02, który uchylił poprzednią decyzję odwoławczą Izby Skarbowej z dnia 7 maja 2002r. Z uzasadnienia decyzji II instancji wynika, że Skarżący w miesiącu styczniu 2000r. zawyżył podatek naliczony poprzez odliczenie podatku naliczonego wynikającego z dwóch faktur, wystawionych przez PHU "B" I. S., który nie świadczył usług na rzecz Skarżącego. Zdaniem organów skarbowych Skarżący naruszył działaniem swoim art.25 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz.50 i zm.). Ponadto w miesiącu styczniu Skarżący zawyżył podatek naliczony z faktury dokumentującej zakup specjalistycznego samochodu "L", którego wartość została znacznie zawyżona, a organy podatkowe przyjęły za podstawę pozbawienia prawa do pomniejszenia podatku należnego - § 50 ust.4 pkt 5 lit.b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz.1245 i zm.). W miesiącu lutym 2000r. Skarżący obniżył bezpodstawnie podatek naliczony poprzez przyjęcie podatku naliczonego z faktury wystawionej przez "C" sp. z o.o. w K. Faktura ta dotyczyła cesji praw wynikającej z umowy dotyczącej zaopatrzenia. Izba Skarbowa przyjęła, że jest to czynność nie wymieniona w art.2 ustawy VAT, stąd nie podlega podatkowi od towarów i usług. Nadto w miesiącu lutym 2000r. Skarżący przyjął do rozliczenia podatek naliczony wynikający z faktury, wystawionej przez fikcyjny podmiot "D" dotyczący zakupu naczepy "[...]". Organy skarbowe pozbawiły stronę prawa do obniżenia podatku należnego na podstawie § 50 ust.4 pkt 1 lit.a cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. W miesiącu kwietniu 2000r. Skarżący zawyżył podatek naliczony wynikający z faktury wystawionej przez firmę "E". Z ustaleń kontrolnych organów skarbowych wynika, że Skarżący nie wykonywał żadnych transakcji z firmą "E", stąd na podstawie § 50 ust.4 pkt 2 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r., organ odwoławczy przyjął, że faktura dotycząca fikcyjnego zakupu samochodu "I" nie stanowi podstawy obniżenia podatku należnego. W przedmiocie wykonania zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2003r., organ odwoławczy podniósł w uzasadnieniu decyzji, że szczegółowo zbadał związki firmy Skarżącego A.H. "A", dotyczące 2 faktur wystawionych przez PHU "B" w wyniku czego ponownie ustalono, że skoro Skarżący nie był nabywcą przedmiotowego miału węglowego, to nie może ponosić kosztów transportu tego towaru. Dlatego zgodnie z art.25 ust.1 pkt 3 cyt. ustawy VAT nie przysługuje Skarżącemu prawo do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego, wynikającego z faktur dotyczących nabywanych towarów i usług, którymi rozporządzano w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym. W złożonej skardze Pełnomocnik wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie art.25 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez uznanie, iż skarżący nie był nabywcą miału węglowego pochodzącego z dostawy realizowanej przez "[...]" Spółkę Węglową S.A., zatem koszty transportu miału nie stanowią kosztów uzyskania przychodu u Skarżącego. Podnosi, iż organ odwoławczy nie przedstawił dowodów potwierdzających, iż miał węglowy zakupiony przez AH "A" od firmy "K" H. D., dostarczony przez PH "L" z K. i nie pochodził z "[...]"Spółki Węglowej. Podnosi, iż z wyjaśnień Pana D. nie wynika, iż PH "L" nie był pośrednikiem w transakcji sprzedaży węgla pochodzącego z "[...]"Spółki Węgłowej. Stwierdza, iż zeznania Pana D. nie są wystarczające do ustalenia bezsprzecznie źródła pochodzenia towaru zakupionego przez "K" od PH "L". Zdaniem Pełnomocnika organy podatkowe winny przesłuchać strony transakcji, czego nie dopełniły. Zarzuca także, niewłaściwe zastosowanie przepisu § 50 ust.4 pkt 5 lit.b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) twierdząc, iż uznanie przez organ, że cena zakupionego przez Skarżącego dźwigu marki "L" została znacznie zawyżona w stosunku do faktycznej ceny rynkowej, nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym. Zdaniem Pełnomocnika organ odwoławczy, przy ocenie materiału dowodowego oparł się na wycenie Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego PZM S.A. w O., dokonanej w oparciu o błędne dane przedstawione przez organ I instancji. Wyjaśnia, iż wzrost ceny "L" z 72.000 zł do 240.000 zł spowodowany był dokonaniem przez Przedsiębiorstwo "M" jego modernizacji. Wyjaśnia, iż w momencie sprzedaży pojazdu przez Skarżącego Spółce "N", pojazd wymagał remontu, gdyż uległ wypadkowi, co dokumentuje protokół zdawczo-odbiorczy. Powyższe spowodowało spadek jego ceny. Podnosi także, iż błędnie przyjęto, iż faktura nr "[...]" z dnia 1.02.2000r. wystawiona przez firmę "C" dotyczy cesji praw i nie uprawnia do odliczenia podatku. Pełnomocnik utrzymując, iż faktura ta dotyczy usługi marketingowej, zarzuca niewłaściwe zastosowanie § 50 ust.4 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999r., w związku z naruszeniem art.191, art.210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej oraz art.2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. Twierdzi, iż organ nie wskazał dowodów na poparcie swojego stanowiska, bowiem nie przesłuchał stron i świadków. Zarzuca także, iż organ nie uwzględnił faktu nielegalnego pochodzenia zakupionych w lutym oraz kwietniu 2000r., ciągnika siodłowego "I" oraz naczepy "[...]". Przytaczając przepisy art.169 § 1 i 2 K.c. wywodzi, iż Skarżący mimo, iż działał w dobrej wierze, nie nabył skutecznie własności rzeczy, gdyż pochodziły one z kradzieży. W związku z powyższym Skarżący nie dokonał skutecznego przeniesienia prawa własności w/w pojazdów, gdyż nie posiadał przymiotu właściciela rzeczy. Ponadto zarzuca naruszenie art.122 oraz art.187 § 1 w związku z art.180 § 1, art.181 oraz art.188 Ordynacji podatkowej. Podnosi także, iż organ odwoławczy zarówno w odpowiedzi na skargę z dnia 09.2002r.("[...]") jak i w zaskarżonej decyzji nie ustosunkował się do zgłoszonych na etapie postępowania przed NSA, nowych wniosków dowodowych. Wskazuje, na odmienne rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Izby Skarbowej z dnia 13.05.2003r., znak: "[...]" w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r., w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi jako niezasadnej. Na rozprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w dniu 27 października 2004r. pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji, albowiem Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 czerwca 2004r. sygn. akt SK-22/03 stwierdził niekonstytucyjność przepisu § 50 ust.4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz.1245) w zakresie, w jakim pozbawia prawa do obniżenia podatku należnego podatnika VAT nabywającego towar czy usługę od podmiotu, który wystawił fakturę z kwotą podatku, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym. Wniosek dotyczył cesji praw, wynikającej z umowy zaopatrzenia z firmą "C". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę, zważył co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art.3, art.145 i art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn, niż w niej wskazanych. Zgodnie z art.190 ust.1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mając moc powszechnie obowiązującą i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. W rozpatrywanej sprawie został przedstawiony Sądowi wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004r. sygn. akt SK 22/03, ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 2004r. Nr 152, poz.1610, dotyczący stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu § 50 ust.4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz.1245) w zakresie jakim pozbawia prawa do obniżenia podatku należnego podatnika VAT nabywającego towar czy usługę od podmiotu, który wystawił fakturę wraz z kwotą podatku, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona, a kwota wykazana w fakturze została zapłacona. Zatem ten wyrok T.K. mający odniesienie do faktury Nr "[...]" z dnia 1.02.2000r. wystawionej przez firmę "C" sp. z o.o. dla Skarżącego, która dotyczy cesji prawa do zaopatrzenia, organy skarbowe przyjęły, że czynność ta nie wymieniona w art.2 ustawy VAT nie podlega podatkowi od towarów i usług, a powołując się na przepis § 50 ust.4 pkt 3 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. pozbawiły Skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego z tej faktury, gdyż faktura dokumentowała sprzedaż o której mowa w art.33 ustawy VAT. W tej sytuacji Sąd rozpatrując sprawę faktury Nr "[...]" z dnia 1.02.2000r. i biorąc pod uwagę treść wyroku T.K. z dnia 21.06.2004r. przyjął, że w tej części zaskarżona decyzja narusza prawo i działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości. W pozostałym zakresie w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zawarte w niej zarzuty są chybione. Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor Izby Skarbowej winien uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21.06.2004r., a przyczyną uchylenia całej decyzji przez Sąd był fakt objęcia jedną decyzją wymiarową okresu od stycznia do czerwca 2000r., gdzie wymiar podatku VAT za miesiąc luty i czerwiec 2000r., nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiące styczeń, marzec, kwiecień i maj 2000r. oraz zaległość podatku VAT i odsetki za zwłokę, wyłączył możliwość prawidłowego określenia wysokości podatku VAT, zgodnie z art.10 ust.2 i art.26 ust.1 cyt. ustawy VAT, za poszczególne miesiące pierwszego półrocza 2000 roku. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art.200 P.p.s.a. Jednocześnie Sąd orzekł wstrzymanie zaskarżonej decyzji na podstawie art.152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło