I SA/Ol 209/09
WyrokWSA w Olsztynie2009-04-23
Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Renata Kantecka, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić decyzję o przyznaniu pomocy finansowej na podstawie art. 162 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli obowiązki, których niedopełnienie stanowi podstawę uchylenia, wynikają bezpośrednio z przepisów prawa, a nie z indywidualnego zlecenia zawartego w treści decyzji?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą uchylić decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na podstawie art. 162 § 2 KPA, jeśli obowiązki, których niedopełnienie stanowi podstawę uchylenia, wynikają bezpośrednio z przepisów prawa, a nie z indywidualnego zlecenia zawartego w treści decyzji. Stosowanie art. 162 § 2 KPA jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy w decyzji administracyjnej dokonano indywidualizacji dopełnienia określonych czynności, a brak takiego określenia uniemożliwia zastosowanie tego przepisu. W przeciwnym razie decyzje organów obu instancji dotknięte są wadą nieważności.Stan faktyczny
Skarżący J. Sz. ubiegał się o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE. Po przyznaniu pierwszej raty pomocy, organ pierwszej instancji uchylił decyzję o przyznaniu pomocy, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy, uznając, że skarżący nie zrealizował przedsięwzięcia w terminie i złożył fałszywe oświadczenie. Skarżący kwestionował te ustalenia, wskazując na chorobę i konieczność opieki nad żoną jako przyczyny opóźnienia. Sąd administracyjny stwierdził nieważność obu decyzji, uznając, że organ pierwszej instancji nie miał podstawy prawnej do ich uchylenia w trybie art. 162 § 2 KPA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kantecka (spr.), Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r., sprawy ze skargi J. Sz. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej oraz odmowie przyznania płatności I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia "[...]" II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
W dniu 14 marca 2005r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w "[...]" wpłynął wniosek J. S. o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Zgodnie z planem dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej gospodarstwo miało zostać wyposażone w płytę gnojową o powierzchni 54,63 m2 i zbiornik na gnojówkę o pojemności 43,70 m3 oraz miały zostać przygotowane ściany i podłogi w pomieszczeniach do doju i do przechowywania mleka.
Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w "[...]" przyznał J.S. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej w łącznej wysokości 51.342,42 zł. W decyzji określono, że pomoc zostanie wypłacona w dwóch równych ratach z zastrzeżeniem dopełnienia obowiązków wynikających z §9 ust.3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r.w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 17, poz.142 ze zm.).
W dniu 31 lipca 2008r. beneficjent złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW.
W wyniku przeprowadzonej w dniu 26 sierpnia 2008r. wizytacji przed wypłatą drugiej raty stwierdzono nieprawidłowości w realizacji przedsięwzięcia, gdyż wnioskodawca wykonał ¼ płyty gnojowej oraz zbiornik na gnojownicę bez części wierzchniej. W konsekwencji powyższego, w dniu 11 września 2008r., organ wszczął postępowanie w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy.
W dniu 19 września 2008r. beneficjent przedstawił organowi oświadczenie, w którym wniósł o przedłużenie terminu realizacji inwestycji do dnia 30 października 2008r. Do oświadczenia dołączył swoją historię zdrowia i choroby, zaświadczenie KRUS o czasowej niezdolności do pracy oraz karty informacyjne leczenia szpitalnego żony.
Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w "[...]", na podstawie art.162 §2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. : Dz.U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm., dalej KPA) w związku z §9 ust.3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, uchylił w całości decyzję o przyznaniu J.S. pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.
W motywach decyzji organ podniósł, iż termin ukończenia przedsięwzięć realizowanych przez producenta rolnego, określony został, w §6 ust.2 pkt 2 lit. a powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r., na dzień 31 lipca 2008r. Organ powołał także §10 ww. rozporządzenia i zaznaczył, iż z dokumentów przedłożonych przez stronę wynika, że w okresie od wydania decyzji i wypłaty pierwszej raty była ona czasowo niezdolna do pracy, ale od stycznia do 31 lipca 2008r., czyli ostatecznego terminu realizacji inwestycji była już zdolna do pracy i mogła wykonać inwestycję.
W odwołaniu od opisanej decyzji strona podniosła, iż w okresie wskazanym przez organ była czasowo niezdolna do pracy ze względu na przewlekłą chorobę kręgosłupa oraz stałą opiekę nad niepełnosprawną żoną, co spowodowało opóźnienie w realizacji prac nad płytą obornikową. Zdaniem strony w sprawie wystąpiła siła wyższa w myśl art.39 Rozporządzenia Komisji WE nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.Urz. L 153).
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że beneficjent składając oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo rolne żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW, poświadczył, że wykonał wszystko do czego zobowiązał się we wniosku o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. W wyniku wizytacji w gospodarstwie beneficjenta stwierdzono, że nie wykonał on wszystkich zadań określonych we wniosku, a zatem w oświadczeniu z dnia 31 lipca 2008r. złożył fałszywą deklarację.
Odnosząc się do prośby o przedłużenie terminu realizacji przedsięwzięć do dnia 31 października 2008r., organ wskazał, iż termin realizacji tych przedsięwzięć określony został na dzień 31 lipca 2008r. Wyjaśnienia dotyczące długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym nie miały wypływu na rozstrzygnięcie, gdyż strona w dniu 31 lipca 2008r. złożyła stosowne oświadczenie. Organ odwoławczy powołał art.72 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 i stwierdził, iż składając powyższe oświadczenie J.S. poświadczył nieprawdę, gdyż nie posiadał wykonanej płyty gnojowej oraz prawidłowo wykonanego zbiornika na gnojówkę.
Organ II instancji wskazał, że decyzja z dnia 21 kwietnia 2006r. została wydana z zastrzeżeniem wykonania w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, zatem stwierdzając ich niedopełnienie przez stronę organ I instancji słusznie uchylił powyższą decyzję w trybie art.162 §2 KPA. Podkreślił, iż źródłem obowiązku obciążającego adresata jest plan dostosowania, który określa charakter obowiązku, jego zakres oraz termin jego realizacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną decyzję oraz w piśmie procesowym z dnia 30 marca 2009r. J.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wydanie decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej i o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Decyzji zarzucił naruszenie §9 ust.3 pkt 2 oraz §10 ust.2 pkt 1 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18 stycznia 2005r. Skarżący podniósł, iż w piśmie z dnia 19 września 2008r. zapewnił o wykonaniu przedsięwzięcia w 75 % oraz, że z uwagi na pozostawanie w czasowej niezdolności do pracy do końca 2007r. na realizację przedsięwzięcia miał jedynie 7 miesięcy do 31 lipca 2008r. Wyjaśnił, iż brak złożenia przez niego oświadczenia wymaganego przez §10 ust.2 pkt 2 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r., wynika z nieznajomości możliwości uchylenia się od sankcji zwrotu pomocy. Zaznaczył, że fakt kontynuowania przez niego realizacji przedsięwzięcia bez złożenia oświadczenia, o którym mowa w ww. przepisie wskazuje na wypełnienie jego przesłanek i możliwość zatrzymania pierwszej raty pomocy mimo niezrealizowania przedsięwzięcia w wyznaczonym terminie. Skarżący poniósł, iż jego działanie nie wykazuje znamion nagannego, nie działał on bowiem umyślnie w celu zatrzymania środków pomocy finansowej, a jedynie nie dopełnił obowiązków formalnych złożenia oświadczenia, o którym mowa w §10 ust.2 pkt 2 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w "[...]" podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podane.
Zakres kognicji sądów administracyjnych został uregulowany w przepisach ustaw Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art.1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art.3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a, wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do brzmienia art.145 §1 pkt 2 p.p.s.a Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 KPA lub w innych przepisach. Odnosząc się do wniosku sformułowanego w punkcie 2 skargi podkreślić należy, iż sąd administracyjny nie wydaje decyzji administracyjnych.
Wskazać także należy, iż z art.134 §1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednakże związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, wydanego z upoważnienia zawartego w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz – w przypadku decyzji organu II instancji - art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.
Zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 KPA i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każda czynności procesowa podejmowana przez organ administracji publicznej, działający zgodnie z kompetencją przyznaną mu przepisami ustrojowymi, winna być zgodna z przepisami materialnymi i formalnymi.
W rozpoznawanej sprawie organy orzekające w administracyjnym postępowaniu instancyjnym uznały zasadność uchylenia, na podstawie art. 162 § 2 KPA, decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w "[...]" z dnia "[...]" przyznającej J.S. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej, stwierdzając jednocześnie, że beneficjent nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, a tym samym nie spełnił obowiązku wynikającego z § 9 ust. 3 rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005r.
Należy wskazać, że § 3 pkt 3 rozporządzenia stanowi, że płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, zwanego dalej "planem dostosowania" w terminie określonym w tym planie w celu dostosowania :
a) gospodarstwa rolnego do:
- wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych, lub
- wymagań w zakresie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich, lub
b) gospodarstwa produkcyjnego w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa.
W stanie faktycznym ustalonym w sprawie zastosowanie znajduje § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwsze oraz lit.b przywołanego przepisu.
Z kolei zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, drugą ratę płatności wypłaca się jeżeli producent rolny:
a) zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnął wielkość ekonomiczną gospodarstwa rolnego wynoszącą co najmniej 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, ze zm.),
b) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia. w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie o:
- zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia oraz
- że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU).
Wskazać także należy, iż zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia, pierwsza rata płatności podlega zwrotowi, jeżeli producent rolny nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania lub nie złożył w terminie oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b. Wyjątki od powyższego określone zostały w §10 ust.2. W myśl tego przepisu pierwsza rata płatności nie podlega zwrotowi jeżeli realizacja przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania była niemożliwa m.in. ze względu na wystąpienie długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego, gdy producent rolny złoży oświadczenie o zaistnieniu tej okoliczności, w terminie 14 dni od dnia, w którym okoliczności te ustąpiły oraz zrealizuje przedsięwzięcie w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia ww. oświadczenia.
Cytowane rozporządzenie nie zawiera przepisów uprawniających organ do uchylenia prawomocnej decyzji o przyznaniu pomocy czy też określenia warunków przyznania płatności. W myśl §7 ust.1 ww. rozporządzenia kierownik biura powiatowego agencji, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, wydaje decyzję o przyznaniu płatności na wniosek złożony przez tego producenta. Z treści §9 ust.2 przedmiotowego rozporządzenia wynika, że po uprawomocnieniu się decyzji o przyznaniu pomocy finansowej, wypłata pierwszej raty nie jest obwarowana żadnym warunkiem. Treść §9 ust.3 cytowanego rozporządzenia określa przypadki, w których druga rata płatności nie podlega wypłacie, zaś §10 ust.1 stanowi, że w jakich warunkach wypłacona rata podlega zwrotowi.
Zdaniem Sądu stosując powołane przepisy w rozpoznanej sprawie organy administracyjne w sposób nieprawidłowy dokonały ich wykładni, przyjmując przy tym niewłaściwe reguły interpretacyjne.
Rozróżnić należy bowiem procedury polegające na uchyleniu decyzji ostatecznej o przyznaniu płatności od nie wypłacenia producentowi rolnemu drugiej raty płatności lub zwrotu płatności pierwszej raty. Przepisy powołanego rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005r. nie dają podstaw do wzruszenia decyzji ostatecznej. Mogą być one jedynie podstawą wydania decyzji o braku podstaw do wypłacenia drugiej raty lub zwrotu płatności pierwszej raty ( §9 i §10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r.) na zasadach i trybie określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( §11 ww. rozporządzenia).
Z treści art.162 §2 KPA wynika, iż organ administracji, który wydał decyzję w pierwszej instancji, uchyli decyzję, jeżeli wydana ona została z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. W doktrynie i orzecznictwie stwierdzono, że zastrzeżenie, o którym mowa w wymienionym przepisie nie może dotyczyć czynności, czy obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów (por. J.Borkowski w: B.Adamiak, J.Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2005r., str.779; A.Matan w: G.Łaszczyca, Cz.Martysz, A.Matan "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Kantor Wydawniczy Zakamycze 2005, tom II, str.449-452; uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2001r., sygn. akt OPS 6/2001, publ. ONSA z 2002r. nr 1 poz.7). W powołanej wyżej uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 24 września 2001r., wyrażono pogląd, iż dopuszczalność zastosowania art.162 KPA jest uzależniona od tego, czy w decyzji administracyjnej dokonano indywidualizacji dopełnienia określonych czynności oraz, że brak takiego określenia uniemożliwia zastosowanie tego przepisu, gdyż zlecenie nie może wynikać z przepisów prawa. Konkludując stwierdzić należy, iż art.162 §2 KPA uzależnia możliwość uchylenia decyzji od niewykonania zlecenia zamieszczonego w treści samej decyzji, zlecenie nie może dotyczyć czynności lub obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa .
W decyzji z dnia "[...]", którą skarżącemu przyznano pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej, określono natomiast, iż pomoc zostanie wypłacona z zastrzeżeniem dopełnienia obowiązków wynikających z treści §9 ust.3 rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005r. Jak już wyżej zaznaczono, przepisy tego rozporządzenia określają skutki jakie ponosi producent rolny w przypadku niewykonania określonych w nim obowiązków. Normatywny charakter obowiązków warunkujących wypłatę drugiej raty pomocy finansowej wyklucza zatem uznanie ich za czynności, o których mowa w art.162 §2 KPA. Konsekwencją powyższego jest z kolei brak podstaw do jego stosowania w niniejszej sprawie.
Reasumując stwierdzić należy, iż organy, orzekające bez podstawy prawnej, zastosowały tryb przewidziany w art. 162 §2 KPA, co oznacza, że decyzje organów obu instancji dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art.156 §1 pkt 2 KPA (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2009r., sygn. akt II GSK 714/08, niepubl.).
Nadto zaznaczyć należy, iż w rozpoznanej sprawie wątpliwości budzi powoływanie się w zaskarżonej decyzji na art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. Sąd nie kwestionuje, że w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej organy administracji stosują przy orzekaniu bezpośrednio akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń, zgodne z Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Gospodarczą i postanowieniami art. 2 aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowacji do Unii Europejskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004r., Nr 90, poz. 864). Do aktów tych należy powołane przez organy rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Przepisy rozporządzeń Unii Europejskiej muszą być jednak stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym procedury administracyjnej chyba, że z unormowań rozporządzeń wynika, że ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowej.
W świetle art. 7 i art. 77 § 1 KPA, w których wyrażona została zasada prawdy materialnej, oraz ustalonego w sprawie stanu faktycznego stosowanie art.72 wskazanego powyżej rozporządzenia Komisji (WE) jest co najmniej przedwczesne. Przepis ten stanowi, iż w przypadku złożenia przez beneficjenta fałszywej deklaracji, powstałej w wyniku poważnego zaniedbania, zostaje on wykluczony ze wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich w ramach odpowiednich rozdziałów rozporządzenia (WE) nr 1257/1999, na dany rok kalendarzowy. Zatem przesłanką wymogu zwrotu kwoty pomocy przyznanej wcześniej beneficjentowi jest stwierdzenie, że świadomie , w wyniku poważnego zaniedbania nie wykonał on swoich zobowiązań. Przepis ten przewiduje inne niż określone w §10 ust.1 rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005r. przesłanki zwrotu pierwszej raty płatności, które opisane zostały powyżej.
Wobec przedstawionych wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że decyzje organów obu instancji wydane zostały bez podstawy prawnej, na podstawie art.145 §1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na mocy art.152 wskazanej ustawy, Sąd orzekł, że decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach uzasadnione jest treścią art.200 p.p.s.a., który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło