I SA/Ol 216/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2011 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku A.D. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. A.D. we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze zawarła także wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", którą uchylono decyzję organu I instancji w całości i ustalono zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2002 r. w wysokości 74.415 zł. W uzasadnieniu wskazała, że wykonanie decyzji stwarza oczywiste zagrożenie dla jej utrzymania. Brak istotnych rezerw finansowych oraz konieczność ponoszenia bieżących kosztów utrzymania rodziny i inne czynniki powodują, że egzekucja administracyjna może skutkować drastycznym pogorszeniem jej sytuacji życiowej i utratą płynności finansowej. Skutki te będą nieodwracalne, zatem samo usunięcie z obrotu prawnego decyzji nie naprawi szkód nią spowodowanych. Strona zaznaczyła, że na kolejnych etapach prowadzonego przez prawie 7 lat postępowania podatkowego, wykonanie decyzji było wstrzymane (postanowienia organu I instancji z dnia "[...]" i "[...]"). Ponadto wskazała, że organ dokonał zabezpieczenia przysługującej mu wierzytelności w postaci hipoteki na nieruchomości będącej własnością małżonków D. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W ukształtowanym na gruncie powołanego przepisu orzecznictwie sądowym oraz doktrynie przyjmuje się, że "szkoda", o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide: post. NSA z 20.12.2004 r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Pojęcie "trudnych do odwrócenia skutków" jest zaś interpretowane w doktrynie jako prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 13.05.2010 L, sygn. akt II FZ 182/10, opubl. www.cbois.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki, przy czym przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine, posługując się zwrotem "zachodzi niebezpieczeństwo", wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia (postanowienie NSA z 30.06.2010 r., sygn. akt I GZ 196/10, opubl. www.cbois.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, w tym przypadku, należało podzielić stanowisko strony skarżącej, iż natychmiastowe wykonanie decyzji może spowodować znaczną dla niej szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Wykonanie decyzji nakładającej na podatnika obowiązek zapłaty znacznej kwoty zobowiązania podatkowego (74.415 zł) może bowiem skutkować drastycznym pogorszeniem jego sytuacji życiowej i utratą płynności finansowej. To zaś powoduje, iż zachodzą podstawy do uznania, że w sprawie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a zarazem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa wart. 61 § 3 p.p.s.a. Rozpoznając w przedmiocie niniejszego wniosku, Sąd miał również na uwadze, że w toku trwającego ponad 6 lat postępowania podatkowego organ podatkowy I instancji postanowieniami z dnia "[...]" i "[...]" również wstrzymał wykonanie wydanych w tym przedmiocie decyzji, odwołując się do wysokości osiąganych przez stronę dochodów. Orzekając o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji uwzględniono ponadto fakt dokonania przez organ wpisu hipoteki na należącej do strony nieruchomości, w celu zaspokojenia ustalonego zaskarżoną decyzją zobowiązania. Sąd nadmienia jednocześnie, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest jedynie środkiem tymczasowej ochrony strony skarżącej do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd i zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a. upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, na mocy przepisu art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.