I SA/Ol 219/09
PostanowienieWSA w Olsztynie2009-05-15
Skład orzekający: Wiesława Pierechod
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku umorzenia postępowania sądowego na skutek uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli, sąd pierwszej instancji może odstąpić od zasądzenia pełnych kosztów zastępstwa procesowego na rzecz strony skarżącej?Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji, umarzając postępowanie na skutek uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli, może odstąpić od zasądzenia pełnych kosztów zastępstwa procesowego, jeśli uzna je za rażąco niewspółmierne do nakładu pracy i wkładu pełnomocnika w wyjaśnienie sprawy. Sąd może zastosować "zasadę słuszności" wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP, oceniając niezbędność i celowość poniesionych kosztów.Stan faktyczny
Skarżąca Sp. z o.o. "A" wniosła skargi na szereg decyzji Dyrektora Izby Celnej dotyczących zgłoszeń celnych, długu celnego i podatku VAT. W trakcie postępowania sądowego Dyrektor Izby Celnej, działając w trybie autokontroli, uchylił zaskarżone decyzje i umorzył postępowanie celno-podatkowe. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny połączył sprawy i umorzył postępowanie sądowe, zasądzając jednocześnie od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Sąd ograniczył jednak wysokość zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego, uznając je za nadmierne.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił umorzyć postępowanie w sprawach połączonych pod sygnaturą akt I SA/Ol 219/09 do 224/09 i zasądzić od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Sp. z o.o. "A" kwotę 12.542 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym spraw ze skarg Sp. z o.o. "A" na decyzje Dyrektora Izby Celnej 1) z dnia "[...]" nr "[...]"; 2) z dnia "[...]" nr "[...]"; 3) z dnia "[...]" nr "[...]"; 4) z dnia "[...]" nr "[...]"; 5) z dnia "[...]" nr "[...]"; 6) z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, określenia uzupełniającej kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług zarządza połączenie spraw o sygn. akt : I SA/Ol 219/09 do 224/09 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod nr I SA/Ol 219/09 i postanawia : I. umorzyć postępowanie w tych sprawach; II. zasądzić od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej "A" Sp. z o.o. kwotę 12.542 zł (dwanaście tysięcy, pięćset czterdzieści dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania m.innymi wówczas, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w § 1 pkt 1 i 2.
W sprawach ze skarg "A" Sp. z o.o. na decyzje Dyrektora Izby Celnej wymienione w sentencji niniejszego postanowienia Organ, pismem z dnia 31 grudnia 2008r. poinformował Sąd o uwzględnieniu skarg w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Do pisma dołączono decyzje z dnia "[...]" I "[...]", którymi uchylono zaskarżone decyzje oraz decyzje organu I instancji i umorzono postępowanie celno-podatkowe.
Wobec powyższego postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 201 § 1 w związku z art. 200 p.p.s.a. w razie umorzenia postępowania sądowego na skutek dokonania przez organ autokontroli zaskarżonych decyzji, skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Rozstrzygając o kosztach postępowania w p-cie II sentencji postanowienia Sąd odstąpił od zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ... (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.) w ich literalnym brzmieniu. Na zasądzoną od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę składają się bowiem – stosownie do art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. – kwoty wpisów sądowych – 5 x 2.000 zł i 1 x 1.000 zł; wynagrodzenie radcy prawnego 6 x 240 zł oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictw 6 x 17 zł.
Sąd uznał, że zasądzenie, tytułem wynagrodzenia radcy prawnego kwoty 39.600 zł (5 x po 7.200 zł i 1 x 3.600 zł z uwagi na wartość przedmiotu sporu w tych sprawach) byłoby rażąco niewspółmierne do nakładu pracy, charakteru spraw i wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do ich wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, co Sąd powinien brać pod uwagę – zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia.
Wskazać należy, że przepisy p.p.s.a. ustanawiające zasady rozstrzygania przez sądy administracyjne o kosztach postępowania akcentując, niezbędność oraz celowość kosztów – vide art. 200 p.p.s.a., która powinna podlegać ocenie sądu, w istocie nie dają sądowi I instancji prawa "miarkowania", przyznając to uprawnienie jedynie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, w odniesieniu do kosztów postępowania kasacyjnego.
W ocenie Sądu nie stoi to na przeszkodzie zastosowania przez Sąd I instancji w szczególnie uzasadnionych przypadkach "zasady słuszności", którą można wywieść wprost z art. 2 Konstytucji RP. Zauważyć przy tym należy, że powyższa zasada znajduje pewne potwierdzenie w treści art. 208 p.p.s.a., z tym że dotyczy tylko kwestii zwrotu kosztów wywołanych niesumiennym lub niewłaściwym postępowaniem strony, o czym w sprawie niniejszej nie może być mowy.
Zasądzając opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego w kwotach po 240 zł Sąd miał na uwadze iż :
Wymienione w sentencji postanowienia decyzje Dyrektora Izby Celnej, uchylone w trybie autokontroli stanowiły cząstkę całego szeregu decyzji (łącznie 157) jednorodnych pod względem faktycznym i prawnym, na które "A" Sp. z o.o., reprezentowana przez Prokurenta, wniosła w okresie od 27.07. do 17.12.2007r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W 156 sprawach ubiegała się o zwolnienie od kosztów sądowych i uzyskała częściowe zwolnienie w 102, natomiast w pozostałych w całości.
Pierwsza ze spraw została rozstrzygnięta wyrokiem tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2007r. sygn. akt I SA/Ol 497/07, uwzględniającym skargę.
Wobec tego, że Dyrektor Izby Celnej od wskazanego wyżej wyroku wniósł skargę kasacyjną, na jego wnioski z dnia 19 i 23 czerwca 2008r. i za zgodą strony skarżącej postępowania w sprawach ze skarg na decyzje wymienione w sentencji postanowienia były na podstawie art. 126 p.p.s.a. zawieszone w okresie od 24 lipca 2008r. do 19 marca 2009r.
Istotne jest, że – radca prawny zgłosił się w postępowaniu przed sądem administracyjnym na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu przez stronę skarżącą w dniu 3 lipca 2008r. a więc w czasie, gdy w sprawie o tym samym stanie faktycznym i prawnym zapadł już wyrok korzystny dla Spółki. Działanie pełnomocnika w sprawach niniejszych ograniczało się jedynie do wystosowania pism procesowych: z dnia 3.07.2008r., w których wyrażono zgodę na zawieszenie postępowania oraz z dnia 4.11.2008r., w których zawarto wniosek o podjęcie zawieszonych postępowań w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.10.2008r. oddalającym skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej na wyrok WSA z dnia 19.12.2007r.
Należy jeszcze raz podkreślić, że Spółka uzyskała zwolnienia od kosztów sądowych w 156 sprawach (częściowe jak i całkowite) zarówno ze względu na jej sytuację finansową jak i ze względu na konieczność uiszczenia wpisów w wielu sprawach. Zatem obciążenie Organu (a więc Skarbu Państwa) kosztami procesu, które w ocenie Sądu w okolicznościach sprawy nie były niezbędne do poniesienia w wysokościach, jakie wynikałyby z norm przypisanych, jest oczywiście nieuzasadnione.
Wobec powyższego Sąd na postawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 201 w związku z art. 200 i art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło