I SA/Ol 22/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-02-14
Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Wojciech Czajkowski, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie i uchylił decyzję przyznającą płatność na zalesianie gruntów rolnych, a następnie określił jej wysokość w niższej kwocie, uwzględniając mniejszą powierzchnię zalesienia i korzystniejszą konfigurację terenu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wznowiły postępowanie i uchyliły decyzję przyznającą płatność na zalesianie gruntów rolnych, a następnie określiły jej wysokość w niższej kwocie. Ustalono, że rzeczywista powierzchnia zalesionych gruntów była mniejsza niż zadeklarowana we wniosku, co uzasadniało zmniejszenie płatności zgodnie z przepisami UE. Ponadto, stwierdzono, że beneficjent ponosi winę za podanie niezgodnych ze stanem faktycznym danych dotyczących powierzchni i konfiguracji terenu, co obciąża go ciężarem dowodu braku winy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku S.L. o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych. Po wydaniu pierwotnej decyzji przyznającej płatności, organ I instancji wznowił postępowanie, stwierdzając, że zalesione grunty są położone na terenach o korzystnej konfiguracji, a nie na stokach o nachyleniu powyżej 12°, jak pierwotnie zakładano. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność weryfikacji powierzchni działki i wielkości zalesionej powierzchni. Kolejna decyzja organu I instancji uchyliła poprzednią i przyznała płatności w niższej wysokości, uwzględniając mniejszą powierzchnię zalesienia i korzystniejszą konfigurację terenu. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. S.L. zaskarżył decyzję organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca),, sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 14 lutego 2013r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych oddala skargę
Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: ARiMR) przyznał S.L. wsparcie na zalesienie gruntów rolnych o powierzchni 7,53 ha w wysokości 60.955 zł, premię pielęgnacyjną na okres 5 lat w wysokości 5.647,50 zł rocznie oraz premię zalesieniową na okres 20 lat w kwocie 10.542 zł rocznie. Decyzje te wydano w związku z wnioskiem strony z dnia 1 czerwca 2005 r. o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, w którym określono, że wsparcie na zalesianie dotyczy działki ewidencyjnej nr "[...]" położonej w miejscowości M. o powierzchni 7,53 ha i nachyleniu terenu powyżej 12°, z wykorzystaniem drzew iglastych na powierzchni 1,93 ha i drzew liściastych na powierzchni 5,60 ha.
Postanowieniem z dnia "[...]" organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne zakończone wydaniem opisanej wyżej decyzji, wskazując, że uwzględniono w niej powierzchnie zalesione na stokach o nachyleniu powyżej 12° podczas, gdy ze złożonego w dniu 26 listopada 2009 r. aneksu do planu zalesienia, sporządzonego na wniosek nowego właściciela gruntów J.S. – L., wynikało, że zalesione grunty są położone na terenach o korzystnej konfiguracji.
Decyzją z dnia "[...]" organ uchylił decyzję z dnia "[...]" oraz przyznał producentowi rolnemu wsparcie na zalesienie gruntów rolnych w wysokości 54.371 zł, premię pielęgnacyjną na okres 5 lat w kwocie 3.162,60 zł rocznie i premię zalesieniową na okres 20 lat w wysokości 10.542 zł rocznie. Uchylając to rozstrzygnięcie w wyniku kontroli instancyjnej, w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że organ I instancji nie uwzględnił istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, m.in. dowodów zgromadzonych w toku kontroli na miejscu w dniu 21 listopada 2011 r.. Organ odwoławczy uchylił też wydaną po uzupełnieniu materiałów decyzję organu I instancji z dnia "[...]". Ponownie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazał zaś, że weryfikacji wymaga powierzchnia działki rolnej zadeklarowanej przez beneficjenta oraz wielkość powierzchni zalesionej drzewami iglastymi i liściastymi.
Kolejną decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję ostateczną z dnia "[...]" oraz przyznał beneficjentowi wsparcie na zalesienie gruntów rolnych, w wysokości 45.710,18 zł, premię pielęgnacyjną na okres 5 lat w wysokości 2.494,80 zł rocznie i premię zalesieniową na okres 20 lat w kwocie 1.484 zł rocznie. W uzasadnieniu wskazał, że przeprowadzona w dniu 21 listopada 2011 r. kontrola na miejscu założonej przez stronę uprawy leśnej wykazała, iż powierzchnia zalesiona wynosi 7 ha, a zatem jest mniejsza niż powierzchnia 7,53 ha zadeklarowanych we wniosku. W ocenie organu, wpływ na wysokość płatności na zalesienie miało również ustalenie, że zalesienie wykonano na terenach o korzystnej konfiguracji, co potwierdził aneks do planu zalesienia oraz dokumentacja pozyskana z Dyrekcji Lasów Państwowych. W związku natomiast z ustaleniem, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchną stwierdzoną przekroczyła 3%, organ I instancji zmniejszył płatności o kwotę przypadającą na podwójną stwierdzoną różnicę, stosownie do art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r., s. 18 ze zm.). Z uwagi zaś na to, że w protokole z czynności kontrolnych nie zawarto szczegółowych informacji umożliwiających określenie powierzchni stwierdzonej z rozbiciem na gatunki liściaste i iglaste, zawyżoną powierzchnię odjęto od gatunku, od którego przewidziana jest niższa stawka płatności w ramach wsparcia na zalesianie, tj. od drzew iglastych.
W odwołaniu od powyższej decyzji S.L. zarzucił organowi I instancji liczne błędy organu w zakresie weryfikacji zadeklarowanej przez niego powierzchni i kąta nachylenia zalesionego terenu. Zakwestionował informacje Dyrekcji Lasów Państwowych, iż nachylenie gruntów rolnych ustalone zostało w oparciu o jego pisemne oświadczenie. Podniósł, iż w myśl § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 187, poz. 1929 ze zm.) plan zalesienia sporządzany jest przez nadleśniczego, który wskazuje również szczegółowe informacje dotyczące warunków związanych z ukształtowaniem terenu. W związku z powyższym, konsekwencje ewentualnych nieprawidłowości w zakresie sporządzania planu zalesienia powinny być przede wszystkim wyciągnięte względem Nadleśnictwa Lasów Państwowych.
Strona zarzuciła ponadto, że w niniejszej sprawie weryfikacja nachylenia terenu przeprowadzona została przy użyciu klizymetru, który może służyć do określenia przybliżonego kąta nachylenia stoku, jednakże nie w przypadku zagajników, gdzie widoczność wynosi około 1 m. Podniosła też, że działka ewidencyjna nr "[...]" ma powierzchnię 8,40 ha, z czego powierzchnia zalesiona wynosi 7,53 ha.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" odnosząc się do zebranego w sprawie materiału dowodowego, wskazał na pismo Nadleśniczego z dnia 17 maja 2011 r., w którym wyjaśniono, że sporządzając plan zalesienia dla spornych gruntów z dnia 9 maja 2005 r., uwzględnione zostało oświadczenie beneficjenta, co do nachylenia położonych na działce ewidencyjnej nr "[...]", gruntów rolnych przeznaczonych do zalesienia. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na sporządzony na podstawie oświadczenia nowego właściciela działki aneks do planu zalesienia z dnia 26 października 2009 r., który dotyczył tych samych gruntów, co wniosek o przyznanie płatności. Odwołał się ponadto do pism Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia 3 i 14 listopada 2011 r., w świetle których, fakt, iż przedmiotowa działka nie ma nachylenia stoku powyżej 12°, ustalono w toku kontroli zarządzonej latem 2009 r. przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych, której celem była weryfikacja nachylenia gruntów wszystkich działek w kraju, wykazanych w planach zalesienia PROW jako grunty o nachyleniu powyżej 12°. Weryfikację nachyleń terenu przeprowadzono wykorzystując klizymetr "[...]", a wyniki pomiarów opisano w notatkach służbowych. Do pisma Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia 14 listopada 2011 r. dołączono zaś kopię notatki służbowej z 8 lipca 2009 r. sporządzonej przez Jej pracownika, B.K. na okoliczność weryfikacji nachylenia terenu m.in. na spornej działce, wraz z tabelą przedstawiającą wyniki tej weryfikacji. Organ II instancji odwołał się również do ustaleń przeprowadzonej w dniu 21 listopada 2011 r. kontroli na miejscu, w świetle których rzeczywista powierzchnia gruntów zalesionych wynosi 7 ha, a nie jak zadeklarowano we wniosku – 7,53 ha. Wskazał ponadto, że z uwagi na wiek uprawy oraz zwarcie drzewostanu niemożliwe było w toku tej kontroli wykonanie pomiaru nachylenia stoku.
Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako: "K.p.a.". Zaistniały bowiem nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nieznane organowi. Jednocześnie organ nie zgodził się z argumentacją strony, że z treści art. 151 § 1 pkt 2 Kpa można wywieść, iż organ administracji powinien wydać dwie odrębne decyzje w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i w przedmiocie rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.
W kwestii zarzutów odwołania dotyczących naruszenia prawa materialnego organ II instancji podzielił stanowisko strony, że stosownie do § 5 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. plan zalesienia sporządzany jest przez nadleśniczego na wniosek producenta rolnego. Jednocześnie odwołał się do brzmienia § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie wzoru wniosku o pomoc na zalesianie gruntów rolnych oraz zawartości planu do tego działania (Dz. U. Nr 187, poz. 1941 ze zm.). W ocenie organu odwoławczego, z brzmienia powołanych wyżej przepisów nie wynika, w oparciu o jakie dokumenty określana jest powierzchnia zalesienia w rozbiciu na tereny o korzystnej konfiguracji oraz tereny o nachyleniu stoku powyżej 12. Organ podkreślił jednak, że do znajdującego się w aktach sprawy pisma Nadleśniczego dołączono oświadczenie producenta rolnego z dnia 9 maja 2005 r., iż teren przeznaczony do zalesienia "położony jest w niekorzystnym terenie o stokach o nachyleniu powyżej 12°. Wobec powyższego, osobą odpowiedzialną za treść planu zalesienia, był zdaniem organu wnioskodawca.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie znalazł podstaw do podważenia wyników weryfikacji nachylenia terenu przeprowadzonej przez pracownika Lasów Państwowych w dniu 8 lipca 2009 r.. Zwrócił też uwagę, że wykonanie pomiaru nachylenia stoku podczas kontroli na miejscu w dniu 21 listopada 2011 r. nie było możliwe, z uwagi na wiek uprawy oraz zwarcie drzewostanu. Stan uprawy leśnej w 2009 r. umożliwiał zaś wykonanie pomiaru stopnia nachylenia i nie ma podstaw do jego kwestionowania, bądź przyjęcia, iż pracownik Lasów Państwowych wykonał pomiar w warunkach, w których nie było to możliwe.
Końcowo organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, stanowiący o wyjątkach od stosowania obniżek i wyłączeń z płatności. W ocenie Dyrektora OR ARiMR, producent rolny przy wypełnianiu wniosku dopuścił się winy polegającej co najmniej na niedbalstwie, gdyż powinien był wtedy dokonać pomiaru działki zadeklarowanej do zalesienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości, zarzuciła jej naruszenie: art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz § 3 i § 5 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r..
W uzasadnieniu zarzuciła, że organy I i II instancji orzekły w niniejszej sprawie arbitralnie i tendencyjnie, obarczając ją całą odpowiedzialnością za stwierdzone nieprawidłowości. Podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a., wskazała na niewyjaśnienie okoliczności dotyczących sporządzenia planu zalesienia przez Nadleśniczego. W jej ocenie, przyjęcie przez organy, że plan zalesienia został sporządzony na podstawie jej oświadczenia przeczył treści § 5 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r.. Organy bezkrytycznie przyjęły lakoniczne wyjaśnienia Nadleśniczego co do okoliczności sporządzenia planu zalesienia, choć w świetle powołanego wyżej przepisu organem władnym do sporządzenia planu zalesienia jest tylko i wyłącznie nadleśniczy właściwego miejscowo nadleśnictwa.
Ponadto skarżący zakwestionował ustalenia kontroli, w świetle których obszar zalesienia oraz kąt nachylenia terenu jest inny niż w jego oświadczeniu. Podkreślił, że według protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 18 listopada 2011 r., określenie powierzchni obszarów o nachyleniu powyżej 12º nie było możliwe ze względu na wiek uprawy oraz jej zwarcie.
Uzasadniając z kolei zarzut naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a. podniósł, że wskazane w odwołaniu wątpliwości nie były przedmiotem wnikliwego rozpoznania przez organ II instancji. Tymczasem, w ocenie strony, wykładnia § 5 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. wskazuje, że plan zalesienia sporządzany jest przez nadleśniczego w oparciu o analizę m.in. ukształtowania terenu. Za niedopuszczalne uznać więc należy tworzenie planu zalesienia bez weryfikacji przez nadleśniczego rzeczywistego ukształtowania terenu oraz obarczanie skarżącego zaniechaniem nadleśniczego polegającym na niewykonaniu obowiązków nałożonych ww. przepisem. Tym samym organy, z naruszeniem § 3 i § 5 ww. rozporządzenia ograniczyły rolę nadleśniczego do podmiotu jedynie potwierdzającego oświadczenie producenta rolnego, a nie weryfikującego i sporządzającego plan zalesienia.
Końcowo skarżący zarzucił, że na skutek błędnego działania organu I instancji świadczenia pieniężne z tytułu zalesienia zostały nieprawidłowo wypłacone na rzecz jego pełnomocnika, byłej żony J.S. – L., która została określona błędnie jako strona postępowania. Powyższe zostało potwierdzone decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia "[...]", utrzymał w mocy decyzją Prezes ARiMR z dnia "[...]". Aktualnie zaś organ domaga się zwrotu płatności wraz z odsetkami za zwłokę, które nie zostały stronie wypłacone.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację.
Na rozprawie w dniu 14 lutego 2013r. skarżący podniósł m.in., że faktycznie posiada grunt o wielkości 8.32 hektara. Organ błędnie zaś przyjął, że powierzchnia gruntu wynosi 7.56 ha
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 – 150 tej ustawy. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie. W przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu.
W określonym powyżej zakresie kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa.
Zasadnicza kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości działań organów w związku z uchyleniem po wznowieniu postępowania, decyzji przyznającej na wniosek S.L., płatność na zalesianie gruntów rolnych, a następnie z określeniem kwoty z tego tytułu w niższej wysokości. W związku z weryfikacją danych zawartych w złożonym przez producenta rolnego wniosku, organy stwierdziły bowiem, że powierzchnia zalesiona wynosi 7 ha, a zatem jest mniejsza o 0,53 ha od zadeklarowanej we wniosku, co skutkować powinno zmniejszeniem płatności o kwotę przypadającą na podwójną stwierdzoną różnicę. Ustaliły również, że zalesienie wykonano na terenach o korzystnej konfiguracji, o kącie nachylenia poniżej 12 stopni, co również powodowało zmniejszenie przyznanej wcześnie kwoty płatności.
Na podstawie analizy akt sprawy Sąd doszedł do przekonania, iż mając na uwadze jej stan faktyczny i prawny, jak też zarzuty sformułowane w skardze oraz wspierające je argumenty, brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji. W związku z jej wydaniem nie uchybiono regułom procesowym, zaś w oparciu o dokładnie ustalony stan faktyczny, prawidłowo zastosowano prawo materialne.
W okolicznościach niniejszej sprawy w przedmiocie uchylenia po wznowieniu postępowania, decyzji organu z dnia "[...]" przyznającej płatność na podstawie wniosku strony z dnia 1 czerwca 2005r., zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 187, poz. 1929 ze zm.). Akt ten został wydany na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. z 2003 r., Nr 229, poz. 2273 ze zm.).
Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r., płatność na zalesianie jest udzielana producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną albo spółdzielnią produkcji rolnej, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) zobowiązał się do: a) zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności była prowadzona działalność rolnicza, b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej, przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia - zgodnie z planem zalesienia, w rozumieniu przepisów o lasach; 3) zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie.
W myśl § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, płatność na zalesianie dzieli się na: 1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność za poniesione koszty zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku po dniu wykonania zalesienia; 2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność za poniesione koszty prac pielęgnacyjnych, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia; 3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność za utracone dochody z tytułu przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia.
Z kolei, stosownie do treści § 13 ust. 1 tego aktu, jeżeli w wyniku kontroli zostanie stwierdzone, że producent rolny nie realizuje planu zalesienia, zwraca premię pielęgnacyjną za dany rok kalendarzowy lub wsparcie na zalesienie.
Z akt sprawy wynika, że w przesłanym do Biura Powiatowego
ARiMR aneksie z dnia 26 października 2009 r., do planu zalesienia z 09 maja 2005 r., nowy właściciel zalesionej działki – J.S.-L., podała, iż zalesienie wykonane zostało w całości na terenach o korzystnej konfiguracji, nie zaś jak to przewidywał to sporządzony w związku z wnioskiem o przyznanie płatności plan zalesienia, na stokach o nachyleniu powyżej 12°.
W świetle dołączonego do materiałów sprawy pisma Nadleśniczego Nadleśnictwa z dnia 17 maja 2011r., przy sporządzaniu wymienionego planu zalesienia, nachylenie gruntów rolnych przeznaczonych do zalesienia, położonych na działce ewidencyjnej Nr "[...]" ustalono na podstawie oświadczenia beneficjenta. Jak podano w tym piśmie, aneks do planu z dnia 26 października 2009 r. dotyczył tych samych działek, przy czym aneks sporządzono na podstawie oświadczenia nowego właściciela. W aktach znajduje się zaś oświadczenie S.L. z dnia 9 maja 2005r., według którego działka ewidencyjna Nr "[...]" przeznaczona na zalesienie położona jest na stokach o nachyleniu powyżej 12°.
Do materiałów sprawy dołączono też dwa pisma Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia 3 i 14 listopada 2011r. z których wynika m.in., że brak nachylenia powyżej 12° na działce ewidencyjnej nr "[...]" został ustalony w trakcie kontroli zarządzonej latem 2009 r. przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych, w celu weryfikacji nachylenia gruntów wszystkich działek w kraju, wykazanych w planach zalesienia na stokach o nachyleniu powyżej 12°. W piśmie z 14 listopada 2011r. wskazano ponadto, że weryfikację przeprowadzono z wykorzystaniem klizymetru "[...]", potwierdzając lub stwierdzając brak występowania na uprawie gruntów nachylonych powyżej 12°. Do pisma dołączono sporządzoną przez dokonujących weryfikacji nachylenia gruntów - pracowników Lasów Państwowych - notatkę służbową z dnia 08 lipca 2009 r., wraz z tabelą przedstawiającą wyniki weryfikacji.
Z akt wynika również, że w dniu 21 listopada 2011 r. została przeprowadzona metodą inspekcji terenowej kontrola na miejscu działek zgłoszonych do zalesienia przez S.L. w toku której ustalono, że faktyczna powierzchnia gruntów zalesionych wynosi 7,00 ha i różni się od powierzchni zadeklarowanej we wniosku o 0,53 ha. Stwierdzono ponadto, że z uwagi na wiek uprawy oraz zwarcie drzewostanu nie było możliwe wykonanie pomiaru nachylenia stoku.
W ocenie Sądu, oparte na wyżej opisanym materiale dowodowym stanowisko organów odnośnie wznowienia postępowania w sprawie, a następnie uchylenia dotychczasowej decyzji w przedmiocie płatności i określenia jej w niższej wysokości, jest prawidłowe. Wynik przeprowadzonej w dniu 21 listopada 2011 r. kontroli na miejscu wnioskowanej do płatności uprawy leśnej, nie budzi wątpliwości i potwierdza, że powierzchnia zalesiona wynosi 7 ha, a zatem jest o 0.53 ha mniejsza niż zadeklarowana we wniosku producenta rolnego z dnia z dnia 1 czerwca 2005 r.. Ustaleń w powyższym zakresie strona nie podważyła żadnym przekonywującym dowodem, zaś podnoszone przez nią błędne określenie przez organ powierzchni działki ewidencyjnej, pozostaje bez wpływu na prawidłowość określenia kwoty płatności od rzeczywiście zalesionych gruntów.
W związku z ustaleniem, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchną stwierdzoną przekroczyła 3%, słusznie natomiast organy pomniejszyły płatność o kwotę przypadającą na podwójną stwierdzoną różnicę, stosownie do art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r., s. 18 ze zm.).
Nie budzi zdaniem Sądu, zastrzeżeń stanowisko organów odnośnie mających wpływ na wysokość spornej płatności, wyników weryfikacji danych w zakresie stopnia nachylenia terenu. Kwestionując jakość dokonanych w tym zakresie pomiarów za pomocą klizymetru "[...]", strona mając zapewniony czynny udział w postępowaniu nie przedstawiła żadnego przeciwdowodu, ani nie zgłosiła wniosków dowodowych. Próbując z kolei wykazać brak winy w zadeklarowaniu niezgodnych ze stanem faktycznym danych odnośnie konfiguracji terenu, wskazała na przyczynienie się Nadleśniczego do podania błędnych danych, poprzez nie wykonanie obowiązków nałożonych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r.
Z art. 35 ust. 5 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r. (j.t. Dz.U z 2011r., Nr 12 poz.59 ze zm.) oraz z § 5 ww. rozporządzenia wynika, że nadleśniczy, na wniosek właściciela gruntu przeznaczonego do zalesienia, sporządza plan zalesienia i potwierdza wykonanie zalesienia w przypadku zalesienia objętego przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej i że zaświadczenie nadleśniczego potwierdzające wykonanie planu zalesienia producent rolny przedkłada właściwemu organowi.
Nie ma racji strona skarżąca wywodząc, iż rolą Nadleśniczego w postępowaniu o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych jest podejmowanie działań związanych z dokładnym weryfikowaniem danych zawartych w planie zalesienia. Jak trafnie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 24 sierpnia 2011 r. o sygn. akt: II GSK 1531/11, sporządzanie planu zalesienia przez nadleśniczego jest czynnością o charakterze technicznym wykonaną na wniosek właściciela gruntu. Plan ten jest dokumentem opisującym stan faktyczny i mającym niewątpliwie moc dowodową przy ocenie przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa realizacji zobowiązań beneficjenta związanych z przyznanym dofinansowaniem na zalesianie gruntów. Jednak nie potwierdza on określonych w przepisach prawa, w odniesieniu do gruntu, praw ani obowiązków indywidualnego podmiotu i nie wywołuje skutków w sytuacji prawnej wnioskodawcy.
Słusznie zauważył organ odwoławczy, iż zarówno przepis § 5 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r., jak i § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie wzoru wniosku o pomoc na zalesianie gruntów rolnych oraz zawartości planu do tego działania, nie wskazują sposobu, ani metod określenia przez nadleśniczego w związku ze sporządzaniem planu, powierzchni zalesianej z podziałem na tereny o korzystnej konfiguracji oraz tereny o nachyleniu stoku powyżej 12°. Przyjęcie w tym stanie rzeczy całkowitej odpowiedzialności nadleśniczego z tytułu niezgodnych ze stanem rzeczywistym danych w załączanym do wniosku planie zalesienia, jest zdaniem Sądu, nieuprawnione.
W okolicznościach niniejszej sprawy, oparcie danych zawartych w sporządzonym planie zalesienia na oświadczeniu złożonym przez wnioskodawcę było zasadne. Niewątpliwie osobą odpowiedzialną za treść tego planu był również wnioskujący o przyznanie pomocy producent rolny, w którego szeroko pojętym interesie było w związku ze złożonym do planu zalesienia oświadczeniem, a następnie wnioskiem o przyznanie płatności, zweryfikowanie danych dotyczących zgłaszanych powierzchni i konfiguracji gruntów, poprzez dokonanie dokładnych pomiarów.
W dotychczasowym orzecznictwie zwracano uwagę, iż wykazanie braku zawinienia w podaniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym spoczywa na deklarującym powierzchnię działek rolnych do płatności, producencie rolnym. Oznacza to, że ciężar dowodu braku winy obciąża wnioskującego o przyznanie płatności rolnika, a nie organ. W tym zakresie nie ma zastosowania art. 7, art.77 i art. 80 K.p.a., a więc obowiązek działania organu z urzędu i dochodzenia prawdy materialnej (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2008 r, sygn. Akt II GSK 598/08, opubl. Legalis ). Ponieważ skarżący powołuje się na powyższe okoliczności, jego obowiązkiem było wykazanie, że dołożył należytej staranności w związku deklarowaniem we wniosku o przyznanie płatności zgodnych ze stanem faktycznych danych odnośnie zgłaszanych do zalesienia gruntów. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że zawarte w planie zalesienia dane nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu, co zdaniem Sądu, jest skutkiem braku takiej staranności przy ich deklarowaniu przez wnioskującego o płatność producenta.
Podkreślić należy, iż kwestionując dowody z przeprowadzonej w dniu 21 listopada 2011 r. kontroli na miejscu, jak też opisanych wyżej materiałów i pism przesłanych przez organy Lasów Państwowych, strona, której zapewniono czynny udział w postępowaniu nie wykazała w istocie żadnej inicjatywy zmierzającej do ich podważenia. Nie przedstawiła w szczególności konkretnych przeciwdowodów, ani istotnych wniosków dowodowych pozwalających na weryfikację prezentowanego stanowiska.
W tym stanie rzeczy, oparte na danych z kontroli przeprowadzonej przez pracowników Lasów Państwowych - przy stwierdzonym braku możliwości określenia nachylenia terenu w czasie kontroli na miejscu – stanowisko organów zarówno co do rzeczywistej powierzchni zalesionych gruntów i ich korzystnej konfiguracji, jak i winy strony w związku z podaniem niezgodnych ze stanem faktycznym danych, Sąd uznał za prawidłowe.
Bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostają natomiast wywody skargi dotyczące nieprawidłowo wypłaconej płatności z ww. decyzji pełnomocnikowi, zamiast skarżącemu, której zwrot jest obecnie przedmiotem innego postępowania.
Reasumując należy stwierdzić, iż analizy akt sprawy wynika, że zasadnie organy przyjęły zaistnienie przesłanek do wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.. Nie budzi też wątpliwości sposób rozstrzygnięcia sprawy w związku z treścią przepisu art. 151 § 2 K.p.a.
Jeżeli więc w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przez organy przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło