I SA/Ol 224/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia A. L. (dalej: "skarżący") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015 r. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż skarżący nie posiada pełnej kwoty, na jaką dokonano zajęcia rachunku bankowego, w związku z czym nie jest w stanie doprowadzić do uruchomienia rachunku bankowego ponad kwotę blokady i jego prawidłowego funkcjonowania. W związku z tym został pozbawiony płynności finansowej prowadzonej działalności gospodarczej. Szkoda, która powstanie po wyegzekwowaniu kwoty dochodzonej na podstawie zaskarżonej decyzji, przybierze rozmiary przekraczające zwykłe następstwa zapłaty. Skarżący wskazał, że w branży budowlanej koniecznym jest posiadanie stałego dostępu do gotówki, bowiem do czasu całkowitego rozliczenia wykonywanej inwestycji, generalny wykonawca nie otrzymuje wynagrodzenia od inwestora, a musi wypłacić wynagrodzenia podwykonawcom i pracownikom, wraz ze składkami ZUS i podatkami. Skarżący zaciągnął zobowiązania finansowe w postaci umowy pożyczki nr "[...]" oraz umowy pożyczki nr "[...]" w celu sfinansowania zakupu sprzętu budowlanego oraz zawarł umowy leasingu kapitałowego nr "[...]" w celu finansowania pojazdu osobowego do wykonywania działalności gospodarczej, na dowód czego przedłożył umowy pożyczki oraz umowę leasingu. Skarżący podkreślił, że prowadzenie egzekucji i dokonanie zajęcia rachunku bankowego spowoduje, że niemożliwym będzie regulowanie należności z tytułu tych zobowiązań. Powyższe spowoduje dla skarżącego trudne do odwrócenia skutki z uwagi na fakt, iż doprowadzi to do wypowiedzenia tych umów oraz postawienia w stan natychmiastowej wymagalności całej kwoty zobowiązań, wraz z odsetkami, a także utrata przedmiotów, które były finansowane z ww. źródeł, jak też szkoda w postaci przepadku świadczenia, które dotychczas było wpłacane na poczet zaciągniętych pożyczek i leasingu. Zdaniem skarżącego, poniesiona szkoda nie zostałaby skompensowana przez zwrot wyegzekwowanego świadczenia. Dokonywanie zajęć wierzytelności pieniężnych należnych skarżącemu od jego kontrahentów może spowodować utratę zaufania kontrahentów do firmy skarżącego i zaprzestanie dalszej współpracy, co będzie stanowiło nieodwracalne skutki. Ponadto kolejne nieodwracalne skutki powstałyby w razie licytacji majątku skarżącego, w tym pojazdów i maszyn budowlanych (samochód dostawczy Scania wraz z naczepą) koniecznych do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z powyższym skarżący nie jest w stanie uregulować kwoty dochodzonej decyzją organu, bez uszczerbku dla prowadzonej działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Stosownie do art.61 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "ppsa"), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Rozpoznając wniosek skarżącego, należało zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia ma charakter zamknięty. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Wskazując zaś na ukształtowane na gruncie ww. przepisu orzecznictwo sądowe i dorobek przedstawicieli doktryny, podnieść należy, iż przyjmuje się, że "szkoda", o jakiej mowa w przepisie art.61 §3 ppsa, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony skarżącej lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. GZ 138/04, wszystkie powołane orzeczenia dostępne są na stroniehttp://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie "trudnych do odwrócenia skutków" jest zaś interpretowane w doktrynie jako prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10). W rozpatrywanej sprawie skarżący w uzasadnieniu wniosku powołał się na możliwość wystąpienia szkody, rozmiar której przekroczy zwykłe następstwa zapłaty, wskazując przy tym na uniemożliwienie mu realizacji prowadzonych inwestycji z uwagi na blokadę rachunku i związany z nią brak gotówki, a w konsekwencji utratę płynności finansowej, likwidację przedsiębiorstwa i zwolnienie pracowników. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest określenie zobowiązania podatkowego w łącznej wysokości 1.185.253,35 zł (według skarżącego - po złożonych korektach do zapłaty jest 1.166.925 zł). Niewątpliwie wykonanie tej decyzji, tak jak każdej innej decyzji nakładającej na stronę obowiązek o charakterze pieniężnym, niesie za sobą konsekwencje niekorzystne dla adresata decyzji, gdyż pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Jednak rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. Przecież w razie uwzględnienia skargi, istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niezależnie od powyższego, zauważyć należy, że podniesione przez skarżącego okoliczności w postaci możliwości utraty płynności finansowej w sytuacji zapłaty ww. kwoty nie zostały w sposób wiarygodny i pełny uprawdopodobnione. Bowiem skarżący, uzasadniając swój wniosek, wskazał ogólnie na konieczność ponoszenia bieżących wydatków w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, bez wskazania chociażby przybliżonej kwoty tych wydatków. Nie podał także skarżący żadnych informacji dotyczących posiadanego majątku, czy to firmowego, czy to osobistego. Jedyną konkretną informacją zawartą w załącznikach do wniosku, jest wysokość otrzymanych pożyczek i związanych z nimi spłat. W tej sytuacji, nie znając sytuacji materialnej skarżącego, trudno stwierdzić, czy rzeczywiście występuje zagrożenie utratą płynności finansowej wskutek wykonania decyzji. Brak kompletnej dokumentacji obrazującej rzeczywistą kondycję finansową skarżącego uniemożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku. Tymczasem, to na stronie składającej wniosek spoczywa ciężar wykazania jego zasadności stosownymi dokumentami. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że zachodzą okoliczności z art.61 §3 ppsa, uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący we wniosku wskazał i udokumentował jedynie konieczność ponoszenia kosztów rat leasingowych oraz spłaty po pożyczek. Ponadto w kwestii konieczności zapewnienia środków finansowych na wynagrodzenia, wskazać należy, że na podstawie art.81 §4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. DzU 2017, poz.1201) wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania. Wypłata na wynagrodzenia za pracę może nastąpić po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a wypłata alimentów lub renty o charakterze alimentacyjnym - tytułu stwierdzającego obowiązek zobowiązanego do płacenia alimentów lub renty. Bank dokonuje wypłat alimentów lub renty do rąk osoby uprawnionej do tych świadczeń. Przepis § 4 stosuje się również do podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne, należnych od dokonywanych wypłat na bieżące wynagrodzenia. We wniosku skarżący nie udokumentował swojej sytuacji materialnej, jak i rodzinnej wskazującej na zasadność wniosku. Skarżący nie wymienił stanu swojej rodziny, nie przedstawił rzeczywistych kosztów jej utrzymania, czy też majątku jaki ewentualnie posiada. W tej sytuacji Sąd nie może ocenić, czy jedynym sposobem spełnienia zobowiązania podatkowego jest egzekwowanie jej w oparciu o prowadzoną przez skarżącego działalność gospodarczą. Reasumując stwierdzić należy, że skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla niego niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie wykazał on konkretnie jaka jest obecnie jego rzeczywista kondycja finansowa. W związku z tym Sąd nie może ocenić, czy zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Brak dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej, uniemożliwia weryfikację czy wykonanie zaskarżonej decyzji rzeczywiście spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.61 §3 i 5 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.