I SA/Ol 236/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.G. na postanowienie Dyrektora izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, sierpień, wrzesień, listopad 2007 r., luty, marzec, maj, wrzesień, listopad, grudzień 2008 r. postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. W dniu "[...]" 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, sierpień, wrzesień, listopad 2007 r., luty, marzec, maj, wrzesień, listopad, grudzień 2008 r. Postanowieniem z dnia "[...]" 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie: - art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 220 § 2 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) – dalej powoływana jako "O.p.", utrzymał w mocy ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" 2012 r. w części dotyczącej podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, sierpień, wrzesień, listopad 2007 r. - 233 § 1 pkt 2 lit. a oraz art. 220 § 2 w zw. z art. 239 O.p. uchylił ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" 2012 r. w części dotyczącej podatku od towarów i usług za miesiące luty, marzec, maj, wrzesień, listopad, grudzień 2008 r. Na powyższe rozstrzygnięcie S.G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się jego uchylenia w części dotyczącej podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, sierpień, wrzesień, listopad 2007 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania, wskazując w dniu "[...]" 2013 r. wydana została decyzja ostateczna, którą Dyrektor Izby Skarbowej: I. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia w podatku od towarów i usług: 1. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za m-ce: styczeń 2007 r. i listopad 2007 r., 2. zobowiązania podatkowego za m-ce: sierpień 2007 r. i wrzesień 2007 r. II. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia w podatku od towarów i usług: 1. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za m-ce: luty 2008 r., marzec 2008 r., maj 2008 r., wrzesień 2008 r. listopad 2008 r. i grudzień 2008 r., 2. zobowiązania podatkowego za m-ce: marzec 2008 r. i grudzień 2008 r. i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Decyzję skarżącemu doręczono w dniu 20 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie nadające decyzji nieostatecznej określającej S.G. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, sierpień, wrzesień, listopad 2007 r., luty, marzec, maj, wrzesień, listopad, grudzień 2008 r., rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 239a O.p. decyzja nieostateczna nakładająca na podatnika obowiązek podatkowy nie podlega wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności w trybie art. 239b § 1 i § 2 O.p.. Należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 maja 2010r., sygn. akt I SA/Wr 281/10, a także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 lipca 2011r., sygn. akt III SA/Gl 2552/10, zgodnie z którym z istoty powyższej regulacji wynika, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności może być wydane wyłącznie w stosunku do decyzji pierwszoinstancyjnej i odnosi swój skutek wyłącznie do czasu wydania decyzji przez organ odwoławczy, mającej przymiot decyzji ostatecznej. Z tą chwilą ustają skutki prawne, jakie wiązały się z wydaniem postanowienia w tym przedmiocie, tj. możliwość przymusowego dochodzenia należności fiskalnych. Z tym momentem dopuszczalność wykonania obowiązku podatkowego w trybie egzekucji administracyjnej wynika już nie z faktu nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, lecz z uwagi na to, że decyzja organu odwoławczego, jako ostateczna podlega wykonaniu z mocy prawa, bez konieczności wydawania w tym przedmiocie dodatkowego rozstrzygnięcia. Instytucja nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wydanej w pierwszej instancji ma na celu umożliwienie wykonania wynikającego z niej obowiązku podatkowego zanim zostanie wydana i doręczona podatnikowi decyzja organu odwoławczego, która stosownie do art. 128 O.p. jest decyzją ostateczną. Z powyższych unormowań wynika zatem, że z chwilą wydania decyzji przez organ odwoławczy ustają skutki prawne, jakie wiązały się z wydaniem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. W rozpoznawanej sprawie wydanie decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej w dniu "[...]" 2013 r. uprawnia do stwierdzenia, że w sprawie wystąpił brak faktycznej i prawnej podstawy orzekania w postępowaniu sądowym, albowiem przestał istnieć przedmiot zaskarżenia oraz przedmiot kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270), powoływana dalej jako "p.p.s.a.", sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeśli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna i wydanie wyroku stanie się zbędne lub niedopuszczalne. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w rozpoznawanej sprawie. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego spowodowało utratę bytu prawnego postanowienia o nadaniu tejże decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie.