I SA/Ol 241/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2018 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej– obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie określenia kwoty podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług oraz opłaty paliwowej postanawia umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego w przedmiocie przyznania prawa pomocy. A.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej– obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" r., w przedmiocie określenia kwoty podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług oraz opłaty paliwowej. Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego, z dnia 12 maja 2017 r., odmawiające A. B. przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W wyniku rozpoznania ponownego wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, prawomocnym postanowieniem z dnia 1 września 2017 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, brak było bowiem podstaw do zmiany oceny sytuacji majątkowej skarżącego dokonanej w prawomocnym postanowieniu WSA z dnia 14 lipca 2017 r.. W związku z powyższym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 września 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone w dniu 2 października 2017 r.. Pismem z 9 października 2017 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. W związku z powyższym wezwano wnioskodawcę do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF. Postanowieniem z dnia 27 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę A. B.na wymienioną wyżej decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]"r.. Postanowieniem z 28 listopada 2017 r., Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, które to rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, postanowieniem z dnia 20 grudnia 2017 r. utrzymał w mocy. Postanowieniem z tego samego dnia WSA w Olsztynie odrzucił zażalenie skarżącego na ww. postanowienie z 27 października 2017 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Pismem, które wpłynęło do Sądu 9 stycznia 2018 r. strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie, w którym zawarła też ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Rozpoznając ten wniosek, w pierwszej kolejności trzeba zaś zwrócić uwagę, że w toku postępowania przed Sądem wydano już 20 grudnia 2017 r. postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, w związku z wnioskiem skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowienie to jest prawomocne. Wobec powyższego złożony ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie podlega rozpoznaniu w trybie art. 165 p.p.s.a.. Zgodnie z tym przepisem, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może więc wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Analiza wniosku o prawo pomocy złożonego w dniu 9 stycznia 2018 r. prowadzi do stwierdzenia, że nie zostały spełnione warunki, od których istnienia uzależnione jest żądanie merytorycznego rozpoznania kolejnego wniosku o prawo pomocy. Nie doszło bowiem do zmiany w zakresie sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy. W związku z powyższym, okoliczności sprawy wskazują na zbędność rozpoznania kolejnego wniosku i zasadność umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, w oparciu o normę z art. 249a p.p.s.a. Podnieść należy, że na możliwość zastosowania tego przepisu w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 p.p.s.a. wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2016 r., I GZ 204/16 (publ. CBOiS.) i stanowisko to tut. Sąd podziela. Podkreślić należy, że skarżący kilkukrotnie składał wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym. Pomimo odmowy przyznania prawa pomocy nadal zaś składa ponowne wnioski o przyznanie tego prawa, powołując się na okoliczności, które były już przedmiotem analizy w sprawie. W praktyce powoduje to wykorzystywanie instytucji prawnej wbrew jej celowi i uniemożliwia prowadzenie dalszego postępowania, skutkując jego nieuzasadnionym wydłużeniem. Biorąc to pod uwagę, jak również mając na względzie zasadę ekonomiki procesowej wyrażoną w art. 7 p.p.s.a., odstąpiono od wezwania skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu wniosku (PPF). W tym stanie rzeczy, rozpoznanie kolejnego, opartego na niezmienionych okolicznościach faktycznych, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne. Postępowanie z tego wniosku należało zatem umorzyć na podstawie art. 249a p.p.s.a..