I SA/Ol 243/09
PostanowienieWSA w Olsztynie2009-05-15
Skład orzekający: Wiesława Pierechod
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli, sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie i zasądzić zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe wskutek uchylenia zaskarżonych decyzji przez organ w trybie autokontroli. W związku z tym, na mocy przepisów PPSA, skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania, które były niezbędne do celowego dochodzenia praw. Sąd, oceniając wysokość zasądzonych kosztów, w tym wynagrodzenia radcy prawnego, kierował się zasadą słuszności i proporcjonalności nakładu pracy do charakteru sprawy, odstępując od literalnego stosowania stawek rozporządzenia.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka "A" wniosła skargi na kilkanaście decyzji Dyrektora Izby Celnej dotyczących uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia długu celnego oraz podatku VAT. W trakcie postępowania sądowego, Dyrektor Izby Celnej, działając w trybie autokontroli, uchylił zaskarżone decyzje oraz decyzje organu pierwszej instancji, umarzając postępowanie celno-podatkowe. W związku z tym, sąd administracyjny połączył sprawy i umorzył postępowanie, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie w sprawach połączonych pod sygn. akt I SA/Ol 243/09 do 253/09 oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej "A" Sp. z o.o. kwotę 11.827 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym spraw ze skarg "A" Sp. z o.o. na decyzje Dyrektora Izby Celnej 1) z dnia "[...]" nr "[...]"; 2) z dnia "[...]" nr "[...]"; 3) z dnia "[...]" nr "[...]"; 4) z dnia "[...]" nr "[...]"; 5) z dnia "[...]" nr "[...]"; 6) z dnia "[...]" nr "[...]"; 7) z dnia "[...]" nr "[...]"; 8) z dnia "[...]" nr "[...]"; 9) z dnia "[...]" nr "[...]"; 10) z dnia "[...]" nr "[...]"; 11) z dnia "[...]" nr "[...]"; w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, określenia uzupełniającej kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług zarządza połączenie spraw o sygn. akt : I SA/Ol 243/09 do 253/09 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod nr I SA/Ol 243/09 i postanawia : I. umorzyć postępowanie w tych sprawach; II. zasądzić od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej "A" Sp. z o.o. kwotę 11.827 zł (jedenaście tysięcy, osiemset dwadzieścia siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania m.innymi wówczas, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w § 1 pkt 1 i 2.
W sprawach ze skarg "A" Sp. z o.o. na decyzje Dyrektora Izby Celnej wymienione w sentencji niniejszego postanowienia Organ, pismem z dnia 31 grudnia 2008r. poinformował Sąd o uwzględnieniu skarg w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Do pisma dołączono decyzje z dnia "[...]" i "[...]", którymi uchylono zaskarżone decyzje oraz decyzje organu I instancji i umorzono postępowanie celno-podatkowe.
Wobec powyższego postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 201 § 1 w związku z art. 200 p.p.s.a. w razie umorzenia postępowania sądowego na skutek dokonania przez organ autokontroli zaskarżonych decyzji, skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Rozstrzygając o kosztach postępowania w p-cie II sentencji postanowienia Sąd odstąpił od zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ... (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.) w ich literalnym brzmieniu. Na zasądzoną od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę składają się bowiem – stosownie do art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. – kwoty wpisów sądowych – 4 x 2.000 zł i 1 x 1.000 zł; wynagrodzenie radcy prawnego 11 x 240 zł oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictw 11 x 17 zł.
Sąd uznał, że zasądzenie, tytułem wynagrodzenia radcy prawnego kwoty 48.000 zł (4 x po 7.200 zł, 2 x 3.600 zł i 5 x 2.400 zł z uwagi na wartość przedmiotu sporu w tych sprawach) byłoby rażąco niewspółmierne do nakładu pracy, charakteru spraw i wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do ich wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, co Sąd powinien brać pod uwagę – zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia.
Wskazać należy, że przepisy p.p.s.a. ustanawiające zasady rozstrzygania przez sądy administracyjne o kosztach postępowania akcentując, niezbędność oraz celowość kosztów – vide art. 200 p.p.s.a., która powinna podlegać ocenie sądu, w istocie nie dają sądowi I instancji prawa "miarkowania", przyznając to uprawnienie jedynie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, w odniesieniu do kosztów postępowania kasacyjnego.
W ocenie Sądu nie stoi to na przeszkodzie zastosowania przez Sąd I instancji w szczególnie uzasadnionych przypadkach "zasady słuszności", którą można wywieść wprost z art. 2 Konstytucji RP. Zauważyć przy tym należy, że powyższa zasada znajduje pewne potwierdzenie w treści art. 208 p.p.s.a., z tym że dotyczy tylko kwestii zwrotu kosztów wywołanych niesumiennym lub niewłaściwym postępowaniem strony, o czym w sprawie niniejszej nie może być mowy.
Zasądzając opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego w kwotach po 240 zł Sąd miał na uwadze iż :
Wymienione w sentencji postanowienia decyzje Dyrektora Izby Celnej, uchylone w trybie autokontroli stanowiły cząstkę całego szeregu decyzji (łącznie 157) jednorodnych pod względem faktycznym i prawnym, na które "A" Sp. z o.o., reprezentowana przez Prokurenta, wniosła w okresie od 27.07. do 17.12.2007r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W 156 sprawach ubiegała się o zwolnienie od kosztów sądowych i uzyskała częściowe zwolnienie w 102, natomiast w pozostałych w całości.
Pierwsza ze spraw została rozstrzygnięta wyrokiem tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2007r. sygn. akt I SA/Ol 497/07, uwzględniającym skargę.
Wobec tego, że Dyrektor Izby Celnej od wskazanego wyżej wyroku wniósł skargę kasacyjną, na jego wnioski z dnia 19.06, 20.06. i 8.08.2008r. i za zgodą strony skarżącej postępowania w sprawach ze skarg na decyzje wymienione w sentencji postanowienia były na podstawie art. 126 p.p.s.a. zawieszone w okresie od 24 lipca i odpowiednio 4 września 2008r. do 2 kwietnia 2009r.
Istotne jest, że – radca prawny zgłosił się w postępowaniu przed sądem administracyjnym na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu przez stronę skarżącą w dniu 3 lipca 2008r. a więc w czasie, gdy w sprawie o tym samym stanie faktycznym i prawnym zapadł już wyrok korzystny dla Spółki. Działanie pełnomocnika w sprawach niniejszych ograniczało się jedynie do wystosowania pism procesowych w których wyrażano zgodę na zawieszenie postępowania oraz z dnia 4.11.2008r., w których zawarto wnioski o podjęcie zawieszonych postępowań w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.10.2008r. oddalającym skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej na wyrok WSA z dnia 19.12.2007r.
Należy jeszcze raz podkreślić, że Spółka uzyskała zwolnienia od kosztów sądowych w 156 sprawach (częściowe jak i całkowite) zarówno ze względu na jej sytuację finansową jak i ze względu na konieczność uiszczenia wpisów w wielu sprawach. Zatem obciążenie Organu (a więc Skarbu Państwa) kosztami procesu, które w ocenie Sądu w okolicznościach sprawy nie były niezbędne do poniesienia w wysokościach, jakie wynikałyby z norm przypisanych, jest oczywiście nieuzasadnione.
Wobec powyższego Sąd na postawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 201 w związku z art. 200 i art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło