I SA/Ol 258/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ryszard Maliszewski Sędzia WSA - Wiesława Pierechod Asesor WSA - Renata Kantecka (spr.) Protokolant - Katarzyna Lenartowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004r. sprawy ze skargi Spółdzielni A w O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 1 marca 2004r. nr "[...]", którym odmówiono Spółdzielni A Zakład Pracy Chronionej z siedzibą w O. wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 20 lutego 2004r. o zwrot części wpłaconego zobowiązania w podatku od towarów i usług w kwocie 84.958 zł wynikającego z deklaracji VAT-7 za miesiąc styczeń 2004r. W motywach zaskarżonego postanowienia wskazano, iż podstawę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku podatnika z dnia 20 lutego 2004r. stanowił art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.), zgodnie z którym organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania gdy żądanie jego wszczęcia zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Za przyczynę niemożności wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu wnioskowanej przez Spółdzielnię, będącą zakładem pracy chronionej, części wpłaconego podatku od towarów i usług organy podatkowe uznały brak regulacji prawnej dla dokonania zwrotu. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż art.14a ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz.50 ze zm., cyt. dalej jako ustawa o VAT) przyznający podatnikowi prowadzącemu zakład pracy chronionej prawo w zakresie działalności tego zakładu do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku, utracił moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2004r., na skutek jego uchylenia przez art.5 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003r. nr 7, poz.79). W art.16 tejże ustawy prawodawca określił natomiast, iż prowadzący zakład pracy chronionej lub aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu otrzymuje zwrot podatku od towarów i usług na podstawie przepisów odrębnych za okresy miesięczne w 2003r., nie dłużej jednak niż za grudzień 2003r. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż Spółdzielni jako zakładowi pracy chronionej zwrot podatku przysługiwał za miesiąc grudzień 2003r., na podstawie deklaracji VAT-7 za miesiąc grudzień 2003r., złożonej w miesiącu styczniu 2004r. Począwszy zaś od rozliczenia podatku VAT za miesiąc styczeń 2004r., co było przedmiotem wniosku Spółdzielni, brak jest możliwości prawnej dokonania zwrotu części wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług. Jednocześnie podkreślił, iż regulacja przywołanego art.16 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. nie uzależnia dokonania zwrotu od uwzględnienia szczególnych momentów powstania obowiązku podatkowego jaki ma miejsce w niniejszej sprawie - świadczenie usług ochrony mienia. Za pozostające bez wpływu na rozstrzygniecie sprawy uznał wywody zażalenia dotyczące trudności finansowych Spółdzielni spowodowanych brakiem zwrotu podatku. W skardze Spółdzielnia A w O. wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z powodu naruszenia prawa materialnego - art.16 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw i o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Uzasadniając skargę Spółdzielnia podniosła, iż domaga się zwrotu podatku za usługi dozoru mienia wykonane w grudniu 2003r., za które faktury były wystawione na koniec miesiąca grudnia 2003r. z terminem zapłaty przypadającym na miesiąc styczeń 2004r. Obowiązek podatkowy powstał zatem w styczniu 2004r., zgodnie z art.6 ust.8b pkt 4 ustawy o VAT, dlatego też deklaracja podatkowa dotycząca usług wykonanych w grudniu 2003r. złożona została, stosownie do art.10 ust.1 ustawy o VAT, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy czyli w miesiącu lutym 2004r. Za nieuzasadnioną i zbyt dowolną uważa przyjętą przez organ podatkowy interpretację art.16 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. Stwierdziła, że ustawodawca nie wymaga ażeby podatek od towarów i usług za usługi wykonane w grudniu 2003r. miał być ujęty w deklaracji za grudzień 2003r., jak przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu, a wręcz przeciwnie przepis ten nie wymaga jakichkolwiek dodatkowych warunków do uzyskania zwrotu podatku za grudzień 2003r. Konkludując uznała, iż zastosowanie przez organ podatkowy dowolnej wykładni art.16 w/w ustawy uniemożliwiło realizację jej prawa do zwrotu podatku od towarów i usług przysługującego do końca 2003r. Dyrektor Izby Skarbowej odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia wyłącznie kasacyjne, co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja (postanowienie) narusza prawo materialne bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowią o tym art.3 i art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270). Art.5 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw uchylił, z dniem 1 stycznia 2004r., art.14a ustawy o VAT, na mocy którego podatnicy prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej mieli prawo, w zakresie działalności tego zakładu, do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług według zasad określonych w tymże przepisie. Jednocześnie w art.16 powołanej ustawy określono, iż podatnicy korzystający z przysługującego im, stosownie do uchylonego przepisu, prawa do zwrotu podatku od towarów i usług, otrzymują zwrot tego podatku za okresy miesięczne w 2003r., nie dłużej jednak niż za grudzień 2003r. Przepis ten, jak słusznie wskazują obie strony postępowania, nie ustanawia żadnych wyjątków, nie uzależnia dokonania zwrotu od uwzględnienia szczególnych momentów powstania obowiązku podatkowego. Zatem mając na względzie zasadę powszechności opodatkowania oraz zakaz stosowania rozszerzającej wykładni prawa podatkowego, w ocenie Sądu brak było podstaw do dokonania, zgodnie z wnioskiem Spółdzielni z dnia 20 lutego 2004r., zwrotu części wpłaconego zobowiązania w podatku od towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółdzielnia wywodzi, iż prawo do częściowego zwrotu podatku VAT przysługuje jej dlatego, że podatek dotyczy sprzedaży usług dozoru mienia, a zatem usług o charakterze ciągłym, objętych regulacją art.6 ust.8b pkt 4 ustawy o VAT, w stosunku do których obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności. Zdaniem Sądu, przytoczony przepis nie miał wpływu na rozstrzygnięcie. Zaznaczyć należy jedynie, iż Spółdzielnia prawidłowo wykazała podatek VAT w deklaracji za miesiąc styczeń 2004r. w przypadku, gdy termin płatności za usługi dozoru mienia przypadał na ten miesiąc. Nie ma zaś znaczenia okoliczność wykonania (sprzedaży) usług w miesiącu grudniu 2003r. Wykładnia językowa art. 16 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. nie budzi wątpliwości, że ostatnim miesiącem, za który prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej mógł otrzymać zwrot podatku od towarów i usług był miesiąc grudzień 2003r. Przepis ten nie zezwala na dokonanie zwrotu kwoty zobowiązania w podatku VAT wpłaconej na podstawie deklaracji za miesiąc styczeń 2004r. Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującym prawem materialnym, jak i przepisami postępowania administracyjnego. Z tych względów, na zasadzie art.151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł jak w sentencji.