I SA/Ol 263/11

WyrokWSA w Olsztynie2011-06-15

Skład orzekający: Włodzimierz Kędzierski, Zofia Skrzynecka, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego jest zgodne z prawem, gdy podstawą egzekucji są tytuły wykonawcze wystawione na podstawie decyzji organu I instancji, które następnie zostały uchylone przez organ odwoławczy, a wykonanie tych decyzji zostało wstrzymane przez NSA?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że tytuły wykonawcze wystawione na podstawie decyzji organu I instancji, mimo ich późniejszego uchylenia przez organ odwoławczy, nadal mogą stanowić podstawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Kluczowe było ustalenie, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na skutek wstrzymania wykonania decyzji przez NSA na wniosek skarżącego, a nie na wniosek wierzyciela, co wykluczało zastosowanie art. 59 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako podstawy do umorzenia postępowania. Sąd powołał się na wcześniejszy, prawomocny wyrok WSA w tej samej sprawie, który potwierdził dopuszczalność prowadzenia egzekucji na podstawie tych tytułów.
Stan faktyczny
Skarżący A. L. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w 2000 r. na zaległości podatkowe za 1996 r. Argumentował, że decyzje stanowiące podstawę tych tytułów zostały uchylone przez organ odwoławczy, a wykonanie decyzji zostało wstrzymane przez NSA. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, utrzymując w mocy swoje postanowienia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, domagając się uchylenia postanowień organów i wykreślenia hipotek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędzia WSA Renata Kantecka Protokolant Referent stażysta Ryszarda Judziak-Brzozowa po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 i art. 59 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia A. L., na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r., w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Z akt postępowania egzekucyjnego wynika, że organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku A.L., m.in. na podstawie 2 własnych tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 13.07.2000 r. o nr: "[...]" - obejmującego zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996r. w łącznej kwocie 266.385,40 zł należności głównej oraz o nr: "[...]" - obejmującego zaległości z tytułu odsetek od niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od 07/1996r. do 12/1996r. w łącznej kwocie 44.701,00 zł. Podstawę prawną należności dochodzonych w ww. tytułach wykonawczych, stanowiły decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 10.05.2000 r. o nr: "[...]" - określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za ww. okres w łącznej kwocie 292.826,15 zł należności głównej oraz o nr: "[...]" - określająca zobowiązanie podatkowe z tytułu odsetek od niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za ww. okres w łącznej kwocie 48.856,70 zł. Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło w dniu 09.08.2000 r. poprzez doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności - Bankowi PKO SA O/O. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego z dnia 07.08.2000 r. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego oraz odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone w dniu 10.08.2000 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego pismem z dnia 03.12.2010 r. A.L. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Powołując ogólnie przepis art. 59 § 1 oraz art. 60 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał, iż w wyniku wniesionej przez niego do NSA skargi kasacyjnej od decyzji wymiarowych (stanowiących podstawę prawną tytułów wykonawczych), sąd ten w dniu 11.04.2001r. wydał postanowienie (sygn. "[...]") o wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji podatkowych. Wskazał dalej, iż w związku z tym na wniosek wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego, organ egzekucyjny wstrzymał wykonanie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o nr "[...]" i "[...]". W związku z wydaniem przez NSA w dniu 29.11.2002r. wyroku oddalającego skargę, w tym dniu przestała istnieć przeszkoda w prowadzeniu egzekucji, która trwała 19 miesięcy. Organ egzekucyjny, w tej sytuacji zgodnie z obowiązującą regulacją przepisu art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, winien umorzyć w dniu 12.04.2001r. zawieszone postępowanie egzekucyjne. W ocenie zobowiązanego w tym dniu swoją moc prawną utraciły ww. tytuły wykonawcze i przestały istnieć w porządku prawnym. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, organ winien umorzyć zawieszoną egzekucję z mocy prawa, a po ustaniu przyczyny, na wniosek wierzyciela, wystawić nowe tytuły egzekucyjne w celu egzekucji zobowiązania. W przedmiotowej sprawie (do dnia złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego) nie ma wniosku wierzyciela o ponowne wszczęcie umorzonego postępowania egzekucyjnego. W ocenie zobowiązanego tytuły wykonawcze o nr "[...]" i "[...]", nie istnieją w porządku prawnym i wszelkie czynności egzekucyjne podejmowane przez organ na ich podstawie, są bezprawne. W związku z powyższym, zobowiązany zażądał wykreślenia wszystkich hipotek przymusowych wpisanych na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych oraz uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego, po rozpatrzeniu żądania zobowiązanego z dnia "[...]" r., odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, iż istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii oceny dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze, w szczególności w zakresie istnienia przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 59 tejże ustawy, a w szczególności w odniesieniu do przesłanki z art. 59 § 1 pkt 8, w związku z art. 56 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej. Powołując treść art. 59§1 ustawy egzekucyjnej organ wskazał, że postanowieniem z dnia "[...]" znak: "[...]", organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne - prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr "[...]" i "[...]" - w związku wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia "[...]". sygn. akt "[...]", którym sąd ten w sprawie ze skarg A A. L. na decyzje Izby Skarbowej z dnia., znak: "[...]" i "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996r. oraz odsetek od zaniżonych zaliczek - wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu rozpoznania skarg przez Sąd. Podstawę prawną przedmiotowego zawieszenia stanowił przepis art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. wskazujący, iż ulega ono zawieszeniu w razie wstrzymania wykonania obowiązku, wynikającego z zaskarżonych decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd. Zarówno podstawa prawna rozstrzygnięcia, jak i uzasadnienie faktyczne tejże podstawy, zostały wprost wyartykułowane w treści postanowienia organu o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu całkowicie błędny i nie znajdujący oparcia w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy jest pogląd skarżącego, iż przedmiotowe postanowienie zostało wydane na wniosek wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego (co stanowiłoby przesłankę zawieszenia na podstawie przepisu art. 56 §1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej). Podkreślono, iż w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi egzekucję należności podatkowych w oparciu o wystawione przez siebie tytuły wykonawcze o nr "[...]" i "[...]". Zatem w tym przypadku, Naczelnik Urzędu Skarbowego jest jednocześnie organem postanowienie o zawieszeniu prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Dalej dodatkowo zauważono, iż zgodnie z obowiązującym w momencie wydania ww. postanowienia - przepisem art. 40 pkt 1 ustawy z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995, Nr 74, poz. 368 ze zm.), Sąd może na wniosek strony lub z urzędu wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania tego aktu lub zawieszeniu czynności, zwłaszcza jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślono, że w sprawie bezspornym jest, iż wstrzymanie wykonania obowiązku, a w następstwie tego zawieszenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na skutek wydania ww. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt "[...]", a nie jak wskazuje zobowiązany na podstawie żądania wierzyciela. W ocenie organu odwoławczego cała argumentacja skarżącego przedstawiona zarówno we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z dnia "[...]"., jak i w zażaleniu z dnia "[...]"., jest całkowicie nieuzasadniona. W przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 59 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i organ egzekucyjny nie miał podstaw do umorzeniu postępowania na tej podstawie. Wskazane we wniosku o umorzenie z dnia "[...]"., żądanie uchylenia czynności egzekucyjnych dokonanych na podstawie ww. tytułów, w okolicznościach faktycznych sprawy nie mogło zostać uwzględnione ze względu na fakt, iż organ egzekucyjny nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 60 § 1 ustawy egzekucyjnej wskazuje, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa, m. in. w art. 59 § 1 pkt 8 ww. ustawy, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Nie ulega wątpliwości, iż egzekwowane obowiązki podatkowe wynikają z ostatecznych decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]" nie zostały wykonane w wyznaczonym terminie przez zobowiązanego, czym doprowadził do uruchomienia postępowania zmierzającego do ich wyegzekwowania na drodze przymusu administracyjnego, które trwa do dnia dzisiejszego. Podkreślono, iż postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem szczególnym, z założenia represyjnym, w którym ze względu na interes wierzyciela powinna być realizowana zasada szybkości, aby zapobiec, m.in. sytuacji usunięcia przez zobowiązanego majątku spod egzekucji oraz przedawnieniu dochodzonych należności pieniężnych. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego kwestii ustanowienia hipotek i nieadekwatności użytego nazewnictwa w tym zakresie organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowe zabezpieczenia rzeczowe zostały wpisane zgodnie z obowiązującymi na dzień dokonania wpisu przepisami art. 109 pkt 1 ustawy z dnia 06.07.1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 1982r., Nr 19, poz. 147 ze zm.) oraz art. 34 § 1 ustawy z dnia 29 .08.1997r. Ordynacja podatkowa (w brzmieniu wskazanym w Dz. U. z 1997r., Nr 137, poz. 926 ze zm.). Zgodnie z treścią ww. przepisu art. 34 § 1 Ordynacji podatkowej (obowiązującego w okresie od 01.01.1999r. do 04.06.2001r.), m. in. Skarbowi Państwa (Naczelnikowi Urzędu Skarbowego) przysługiwała hipoteka ustawowa na wszystkich nieruchomościach podatnika z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2 oraz z tytułu zaległości podatkowych w podatkach stanowiących ich dochód. Podkreślono, że z akt sprawy wynika, iż organ egzekucyjny dokonał wpisu hipotek przymusowych do ksiąg wieczystych o nr "[...]","[...]","[...]" w dniu "[...]" oraz o nr "[...]" w dniu "[...]". Stwierdzono również, iż przepisy prawa dawały możliwość wierzycielowi dokonania zabezpieczenia rzeczowego dochodzonych należności wobec Budżetu Państwa poprzez ustanowienie hipoteki na majątku zobowiązanego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, nie ma znaczenia forma użytego przez organ egzekucyjny nazewnictwa (hipoteka ustawa, czy hipoteka przymusowa), bowiem bezpośrednim skutkiem dokonanych wpisów hipotek, było uzyskanie przez wierzyciela wynikającego wprost z przepisu prawa zabezpieczenia rzeczowego na nieruchomościach podatnika. Wpis hipoteki powoduje ten skutek, iż nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu skarbowego (art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej). Dalej zauważono, iż zaległości podatkowe, objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o nr "[...]" i "[...]", pozostają wymagalne i zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami wierzyciel miał prawo do zabezpieczenia dochodzonych zaległości wpisami hipotek przymusowych. Nie zachodzą również podstawy do ich wykreślenia. Wskazano również , że w treści wniesionego zażalenia zobowiązany podniósł, że wierzyciel dokonał również na podstawie ww. tytułów wykonawczych wpisów hipotek w księgach wieczystych o nr "[...]" i "[...]". W ocenie zobowiązanego postępowanie dotyczące wpisu hipoteki przymusowej powinno być traktowane jako postępowanie egzekucyjne, dlatego też tytuł wykonawczy stanowiący podstawę wpisu hipoteki powinien wskazywać egzekucję z nieruchomości jako środek egzekucyjny w kontekście, czego naruszył przepisu art. 27 § 1 u.p.e.a. Na poparcie swojego stanowiska powołał wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19.01.1953r. sygn. akt II C 2520/52. Odpowiadając na powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił stanowiska zobowiązanego w tej kwestii. Stwierdził, że tytuły wykonawcze o nr "[...]" i "[...]" z dnia "[...]". zawierają elementy wskazane w art. 27 § 1 u.p.e.a. Nie zawierają jednakże informacji, iż na ich podstawie można prowadzić egzekucję z nieruchomości. Według stanu prawnego na dzień wystawienia ww. tytułów, administracyjne organy egzekucyjne nie miały uprawnień do przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości. Egzekucja z nieruchomości, jako środek egzekucyjny, została wprowadzona do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na mocy postanowień regulacji prawnej zawartej w ustawie z dnia 06.09.2001r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2001r., Nr 125, poz. 1368), co wyraźnie umknęło uwadze zobowiązanego. Podkreślono, iż zgodnie z art. 13 przepisy ww. ustawy stosuje się również do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, a wydane postanowienia oraz czynności egzekucyjne dokonane przed tym dniem z zachowaniem przepisów dotychczasowych, są skuteczne. W ocenie organu odwoławczego postępowanie w zakresie zabezpieczenia zaległości poprzez wpis hipoteki przymusowej jest postępowaniem odrębnym od postępowania egzekucyjnego w administracji. Wpis hipoteki przymusowej, wbrew temu, co sugeruje skarżący, nie jest jednym z środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosowanych przez organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z obowiązującymi przepisami hipoteka przymusowa przysługuje wierzycielowi - Skarbowi Państwa i jest to czynność zabezpieczająca dochodzone wierzytelności, a w przedmiotowej sprawie dotyczyło to zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r. A. L. na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wniósł skargę. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów: - art. 6,7,8 i 77§1 kpa oraz art. 26§1,art. 27§1 art. 56§1 i 59§1 pkt 2 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( j.t. Dz.U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej jako u.p.e.a. W uzasadnieniu skargi przedstawił przebieg postępowania w sprawie, wskazując że decyzja organu I instancji z 10.07.1997 r. została uchylona przez organ odwoławczy, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Następnie "[...]". organ I instancji wydał decyzje : "[...]" dotycząca zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za 1996 r. i "[...]" określającą odsetki za zwłokę od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy w 1996 r. Na podstawie tych decyzji organ wystawił dwa tytuły wykonawcze. W/w decyzje zostały zaskarżone. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu spraw uchylił decyzje organu I instancji i orzekł merytorycznie. W tej sytuacji – zdaniem skarżącego – decyzje organu I instancji, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze przestały istnieć. Ostatecznymi decyzjami stały się decyzje wydane przez organ odwoławczy. Decyzje Dyrektora Izby Skarbowej ("[...]".) zaskarżone zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA postanowieniem z "[...]" sygn. akt "[...]" na wniosek skarżącego wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji. Wyrokiem z "[...]" sygn. akt "[...]" NSA oddalił skargę kasacyjną. Egzekucja prowadzona jest w dalszym ciągu na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w oparciu o decyzje organu I instancji. Skarżący wyraził pogląd, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w wykonaniu postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji. Za bez znaczenia dla wyniku sprawy uznał dywagację organu na temat tożsamości wierzyciela i organu egzekucyjnego. Organ nie był uprawniony do oceny czy przesłanki zawieszenia mają charakter trwały czy przemijający. Po upływie terminu przewidzianego w ustawie organ winien umorzyć postępowanie egzekucyjne, a po wydaniu wyroku przez NSA wszcząć postępowanie egzekucyjne od nowa. Dalej wywiódł, że jeśli organ odwoławczy uchylił decyzje organu I instancji na podstawie, których wystawiono tytuły wykonawcze i orzekł merytorycznie to decyzje te przestały istnieć. Ustała także dotychczasowa podstawa prawna egzekucyjnego obowiązku. Wystawione tytuły wykonawcze na postawie już nieistniejących decyzji nie mogą stanowić podstawy prowadzenia egzekucji. Określony w tych decyzjach obowiązek przestał istnieć w rozumieniu art. 59§1 pkt 2 u.p.e.a. Organ odwoławczy uchylając decyzje organu I instancji wyeliminował je z obiegu prawnego, a eliminacja ta ma charakter trwały. Odpadła podstawa prawna egzekwowanego obowiązku w rozumieniu art. 27§1 pkt 3 u.p.e.a. Skarżący powołał się na wyrok NSA z 06.07.2010 r., sygn. akt II FSK 360/09 i wywiódł, że w sytuacji zaistniałej w sprawie podstawę prawną egzekwowanego obowiązku może stanowić tylko decyzja wydana przez organ odwoławczy. Skoro tak, to organ egzekucyjny winien umorzyć postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie dotychczasowych tytułów, a wierzyciel winien wystawić nowe tytuły wykonawcze, co wynika z art. 26§1 u.p.e.a.. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym – zdaniem skarżącego- dokonywane czynności egzekucyjne na podstawie dotychczasowych tytułów są nieważne. Taki stan rzeczy skutkuje , że organ winien złożyć wnioski o wykreślenie ustanowionych hipotek. W konsekwencji złożonych zarzutów i poczynionych wywodów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 §1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( DZ.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stawią inaczej. Oznacza to, że rozpoznając sprawę sąd administracyjny jest uprawniony i zobligowany do dokonania kontroli czy postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi normami prawa regulującymi zasady postępowania oraz czy ustalony stan faktyczny wyczerpuje dyspozycję normy prawnej powołanej jako podstawa materialnoprawna rozpatrzenia sprawy. Zakres sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej i granice tej kontroli uregulowane zostały w ustawie z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako p.p.s.a. Zgodnie z art. 133§1 w/w ustawy sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że sąd bada kompletność zebranego w sprawie materiału, poprawność ustaleń faktycznych w świetle zebranego w sprawie materiału oraz zasadność zakwalifikowania ustalonego stanu faktycznego pod stanowiący podstawę rozpatrzenia sprawy przepis prawa materialnego. Sąd administracyjny tylko w wyjątkowych sytuacjach może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106§3 p.p.s.a.). Sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem, że nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 §1 i 2 p.p.s.a.). Rozpoznając niniejsza sprawę Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Problemem pierwszym do rozstrzygnięcia w granicach rozpoznawanej sprawy jest ustalenie czy wystawione tytuły wykonawcze wydane na podstawie uchylonych decyzji organu I instancji mogą stanowić podstawę prowadzenia egzekucji w dalszym ciągu. Dla wyjaśnienia tej kwestii Sąd z urzędu dopuścił dowód z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z "[...]" r., sygn. akt "[...]" wydanego w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sprawa "[...]" dotyczyła zaskarżonego postanowienia odmawiającego umorzenia postępowania na podstawie tytułów wykonawczych o nr "[...]" i "[...]". W powołanej sprawie skarga została oddalona, a wyrok stał się prawomocny. Z uzasadnienia tego wyroku (str.9 – 10 uzasadnienia) wynika wprost, że wymienione wyżej tytuły stanowią podstawę do prowadzenia egzekucji. Sprawa rozpoznawana aktualnie dotyczy tego samego zagadnienia – istnienia tytułów wykonawczych i możliwości prowadzenia egzekucji na ich podstawie – i toczy się pomiędzy tymi samymi stronami. Gdyby więc skarga była oparta wyłącznie na zarzucie nieistnienia tytułu egzekucyjnego, wykonawczego, to na podstawie art. 58§1 pkt 4 p.p.s.a. podlegałaby odrzuceniu. Sprawa objęta skargą byłaby uznana za już rozstrzygniętą w sprawie "[...]" WSA w Olsztynie. Takie rozstrzygnięcie w sprawie nie mogło jednak zapaść z uwagi na zgłoszenie zarzutu przewidzianego w art. 59§1 pkt 8 u.p.e.a. Zdaniem skarżącego zawieszenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na wniosek wierzyciela i wobec tego, że nie zostało podjęte w terminie przewidzianym w w/w przepisie u.p.e.a., winno zostać umorzone. Stanowisko takie nie nadaje się do akceptacji, gdyż nie znajduje oparcia w materiale dowodnym zebranym w sprawie, ani w przepisie prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wykonanie zaskarżonych decyzji wstrzymane zostało przez NSA na wniosek skarżącego . Przepis art. 56§1 pkt 1 u.p.e.a. stanowi, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w razie wstrzymania wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. Wstrzymanie przez NSA wykonania zaskarżonych decyzji skutkowało jednocześnie wstrzymanie wykonania obowiązku określonego w decyzjach i w rezultacie zawieszenie postępowania. Zgodnie z art. 56§3 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Tak też organ postąpił w sprawie niniejszej. Postępowanie nie zostało więc zawieszone na wniosek wierzyciela, a zatem w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 59§1 pkt 8 u.p.e.a. Dodać jeszcze należy, że w świetle wyroku WSA w Olsztynie w sprawie o sygn. akt "[...]" nie mogły mieć wypływu na wynik spraw wywody skarżącego na temat naruszenia art. 26§1,art. 27§1 pkt 3 i art. 59§1 pkt 2 u.p.e.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło