I SA/Ol 269/04
WyrokWSA w Olsztynie2004-11-10
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Zofia Skrzynecka, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, rozpatrując wniosek o zwolnienie płatnika z obowiązku poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, może jednocześnie rozstrzygać o zasadności odliczenia od podatku wydatków poniesionych na cele mieszkaniowe, które nie były przedmiotem wniosku?Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie organu podatkowego w przedmiocie zwolnienia płatnika z obowiązku poboru podatku dochodowego od osób fizycznych nie może wykraczać poza zakres wniosku strony i przedmiotu postępowania. Wszelkie rozważania dotyczące zasadności odliczenia od podatku wydatków na cele mieszkaniowe, które nie były przedmiotem wniosku o zwolnienie płatnika, stanowią naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, jednakże uchybienie to nie musi skutkować uchyleniem decyzji, jeśli nie miało wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca T. P. wniosła o zwolnienie płatnika (Szpitala) z obowiązku poboru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 4.846,10 zł, wskazując na niewspółmiernie wysoki podatek w stosunku do należnego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która uwzględniła wniosek. Jednakże w uzasadnieniu organ odwoławczy rozważał kwestię zasadności odliczenia od podatku wydatków na cele mieszkaniowe, co nie było przedmiotem wniosku. Skarżąca zarzuciła organom błędną interpretację przepisów dotyczących wydatkowania środków z kasy mieszkaniowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ryszard Maliszewski Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Asesor WSA - Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zwolnienia z obowiązku poboru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego a dnia 25 marca 2004r. w sprawie zwolnienia płatnika - Szpitala - Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w O., z obowiązku poboru w 2004r. podatku dochodowego od osób fizycznych T. P., w kwocie 4.846,10 zł.
Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia Dyrektor Izby powołał art. 22 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.), zgodnie z którym organ podatkowy na wniosek podatnika może zwolnić płatnika z obowiązku pobierania podatku, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że pobrany podatek byłby niewspółmiernie wysoki w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy.
W ocenie organu II instancji, ustalony w oparciu o dokumenty przedłożone przez Podatniczkę stan faktyczny w sprawie potwierdził, że pobrany podatek w związku z korzystaniem z ulgi mieszkaniowej będzie niewspółmiernie wysoki w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy 2004. Strona poniosła bowiem w latach 2000-2003 wydatki na cele mieszkaniowe związane z systematycznym oszczędzaniem w kasie mieszkaniowej, zaś kwota podatku pozostała do realizacji z lat ubiegłych w 2004r. wyniosła wg zeznania rocznego PIT-36 za 2003r. 4.846,11 zł. W tych okolicznościach zwolnienie płatnika z obowiązku poboru w 2000r. podatku dochodowego T. P. do wysokości tej kwoty było, zdaniem Dyrektora Izby, uzasadnione. Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo zastosował zatem powołany wyżej przepis Ordynacji podatkowej.
Jednocześnie odnosząc się do zarzutów złożonego przez T. P. odwołania dotyczących niesłusznej odmowy prawa do odliczenia od podatku 30% wydatków poniesionych na systematyczne oszczędzanie w kasie mieszkaniowej w związku z zakupem 15/100 działki z budynkiem mieszkalnym, o czym w ocenie Strony rozstrzygnięto w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, Dyrektor Izby stwierdził, iż zarzuty te nie są związane przedmiotem niniejszej sprawy. Przedmiotem tym nie jest bowiem określenie zobowiązania w podatku dochodowym Stron, czy też zasadność odliczenia od podatku oszczędności zgromadzonych w kasie mieszkaniowej, a ustalenie istnienia przesłanek do zwolnienia płatnika z obowiązku poboru podatku. Organ II instancji wskazał, iż wbrew twierdzeniu zawartemu w odwołaniu, Naczelnik Urzędu Skarbowego nie odmówił Podatniczce prawa do odliczenia od podatku 30% wydatków poniesionych na systematyczne oszczędzanie w kasie mieszkaniowej, a jedynie zwolnił płatnika z obowiązku poboru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 rok w kwocie 4.846,10 zł, co było przedmiotem wniosku Strony. Niemniej w uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż z przepisu art. 27a ust. 13 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na treść art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 21.11.2001r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym (Dz.U. nr 134, poz.1509 ze zm.) wynika obowiązek wydatkowania oszczędności zgromadzonych w kasie mieszkaniowej zgodnie z celami systematycznego oszczędzania określonymi w odrębnych przepisach. Jak wskazał organ II instancji cele systematycznego oszczędzania, służące zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych kredytobiorcy zostały wymienione w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 26.10.1995r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz.U. z 2000r. nr 98, poz.1070 ze zm.). Zgodnie z wyżej powołanym przepisem celami mieszkaniowymi są służące zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych kredytobiorcy:
1) nabycie, budowa, przebudowa, rozbudowa lub nadbudowa domu albo lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość,
2) uzyskanie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, albo prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego,
3) remont domu albo lokalu, o którym mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem bieżącej konserwacji i odnowienia mieszkania,
4) spłata kredytu bankowego zaciągniętego na cele wymienione w pkt 1-3,
5) nabycie działki budowlanej lub jej części pod budowę domu jednorodzinnego lub budynku mieszkalnego, w którym jest lub ma być położony lokal mieszkalny kredytobiorcy. Wśród ww. celów mieszkaniowych nie zostało wyszczególnione nabycie udziałów w nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż brak jest przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji.
W złożonej skardze T. P. podniosła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organów obu instancji uznającym sposób wydatkowania przez Nią środków z kasy mieszkaniowej za niezgodny z ustawą z 26.10 1995r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Skarżąca zwróciła uwagę, iż decydując się na zakup 15/100 części działki wraz z posadowionym na niej domem kierowała się art.8 ust. 2 pkt 5 tej ustawy który zezwalał na wykorzystanie środków zgromadzonych w kasie mieszkaniowej na "nabycie działki budowlanej lub jej części pod budowę domu jednorodzinnego lub budynku mieszkalnego, w którym jest lub ma być położony lokal mieszkalny kredytobiorcy". Strona podkreśliła, iż w akcie notarialnym zawarte jest sformułowanie "sprzedają ... 15/100 części", a słowo "udział" i słowo "części" wzajemnie się zastępują, co jest ogólną zasadą wynikającą ze słownika wyrazów bliskoznacznych. Podniosła, że organ podatkowy I instancji, jak również organ odwoławczy nie uznając tożsamości słów "część i "udział", pozbawiły Stronę prawa do skorzystania z ulgi mieszkaniowej. W związku z powyższym T. P. wniosła o uznanie zakupu 15/100 części działki wraz z posadowionym na nim budynkiem mieszkalnym, jako wydatkowania środków z kasy mieszkaniowej zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy.
W odpowiedzi ustosunkowując się do zarzutów skargi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z kompetencją ustanowioną w art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) Sąd nie stwierdził, aby decyzja ta naruszała prawo w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej zarówno decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego nie rozstrzygnęły sprawy dotyczącej prawa do skorzystania przez Podatniczkę z ulgi mieszkaniowej w 2004r. w zakresie odliczenia poniesionego wydatku w związku z oszczędzaniem w kasie mieszkaniowej. Biorąc pod uwagę materiały sprawy, w tym zarówno treść wniosku T. P. z dnia 25 lutego 2004r., jak również sentencję decyzji organu I instancji oczywistym jest bowiem, iż przedmiotem postępowania podatkowego było w tym przypadku zbadanie zaistnienia przesłanek o których mowa w art.22 § 2 pkt 2 Ordynacji, po czym rozstrzygniecie w kwestii zwolnienia płatnika z obowiązku pobierania podatku.
Podnieść należy, iż powołanie w końcowej części uzasadnienia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącej zwolnienia płatnika z poboru podatku, przepisu art. 27a ust.13 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak też wskazanie celów systematycznego oszczędzania stanowiących podstawę do uznania prawa do ulgi, niewątpliwie wykracza poza granice przedmiotu badanej sprawy podatkowej i w świetle art.210 § 4 Ordynacji należy uznać za bezzasadne. Niemniej jednak, zdaniem składu orzekającego, uchybienie to powodując przedwczesny i zbędny spór w kwestiach mogących być przedmiotem rozpoznania przez organy podatkowe dopiero po dokonaniu przez podatniczkę rocznego rozliczenia podatkowego za 2004r., nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Tym samym nie może skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd będąc bowiem związany granicami sprawy, jakie wyznacza przedmiot zaskarżonej decyzji (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę, która dopiero może być przedmiotem odrębnego postępowania przed organem administracji.
Skoro zatem rozważania Strony zawarte w złożonej skardze pozostają poza przedmiotem sprawy dotyczącej zwolnienia płatnika z obowiązku poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w 2004r., zaś kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło