I SA/Ol 280/05
WyrokWSA w Olsztynie2005-08-25
Skład orzekający: Zofia Skrzynecka, Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce cywilnej przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupu samochodu, który został następnie przerobiony i zarejestrowany jako samochód ciężarowy specjalizowany (bankowóz), mimo że organy podatkowe uznały, że dokonane zmiany nie były trwałe i nie zmieniły charakteru pojazdu z osobowego na ciężarowy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że rozstrzygnięcie sprawy podatkowej jest uzależnione od prawidłowej klasyfikacji spornego pojazdu w dowodzie rejestracyjnym. W przypadku wątpliwości co do charakteru pojazdu (osobowy czy ciężarowy) w dacie zakupu, organy podatkowe powinny dążyć do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji administracyjnej w postaci dowodu rejestracyjnego, zanim podejmą decyzję w sprawie podatku VAT. Sama rejestracja pojazdu jako ciężarowego ma wiążące znaczenie dla organów podatkowych.Stan faktyczny
Spółka cywilna "A" obniżyła podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktury VAT dokumentującej zakup samochodu ciężarowego specjalizowanego (bankowozu). Organy podatkowe odmówiły prawa do odliczenia, uznając, że samochód był pierwotnie osobowy, a dokonane przeróbki nie były trwałe i nie zmieniły jego charakteru. Spółka wniosła skargę, argumentując, że przeróbka została udokumentowana, pojazd był używany w działalności gospodarczej, a kaseta była trwale zamocowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, ale Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki koszty postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.) Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Protokolant Paweł Guziur po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Firmy "A" spółki cywilnej S. F. i T. F. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 1997 roku. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki cywilnej kwotę 569,90 zł (pięćset sześćdziesiąt dziewięć złotych 90/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa, utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 4 września 2002 r., nr "[...]", określającą spółce cywilnej "A" za październik 1997 r., zobowiązanie w podatku od towarów i usług w kwocie 16.932 zł, zaległość podatkową w kwocie 8.873 zł, odsetki za zwłokę od ww. zaległości liczone na dzień wydania decyzji organu pierwszej instancji kwocie 16.959 zł oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 2.661 zł. Izba Skarbowa wskazała, że spółka cywilna "A" obniżyła podatek należny o podatek naliczony w kwocie 8.873,93 wynikający z faktury VAT nr "[...]" z dnia 8 października1997 r., dokumentującej zakup samochodu ciężarowego specjalizowanego C. W jej ocenie, zasadnie Urząd Skarbowy na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) odmówił spółce "A" prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze wskazanej faktury oraz na podstawie art. 27 ust. 5 ww. ustawy ustalił dodatkowe zobowiązanie w tym podatku. Izba Skarbowa stwierdziła, że samochód zakupiony przez spółkę jest zgodny z typem homologowanym, na który wydano świadectwo homologacji nr "[...]" z dnia 05.09.1997r., w którym określono, że C jest samochodem osobowym o dopuszczalnej ładowności 500 kg. Sprzedawca, K. M. nabył ten pojazd jako samochód osobowy w dniu 06.10.1997 r. od "B" s.c., co dokumentuje faktura wystawiona przez ten podmiot. W dniu 07.10.1997 r. zarejestrował go jako samochód osobowy w Urzędzie Miejskim w E. Natomiast w dniu 08.10.1997 r. wniósł podanie o wyrażenie zgody na przebudowę samochodu marki C na samochód ciężarowy. Z opisu zmian dokonanych w pojeździe z dnia 08.10.1997 r. wynika, że do nadwozia - w przestrzeni bagażowej - w sposób trwały przymocowano skrzynkę pancerną typu TG-Ip śrubami M8. Skrzynka (kaseta metalowa) posiada wymiary 300 mm x 200 mm x 120 mm i jest przeznaczona do przechowywania lub przewożenia wartości pieniężnych. Po dokonanych przeróbkach modernizacyjnych, pojazd posiada cechy samochodu specjalizowanego typu bankowóz. Dopuszczalna ładowność pojazdu wynosi 510 kg. Urząd Miejski w E. w oparciu o powyższe dokumenty wyraził zgodę na zmianę rodzaju pojazdu. Tymczasem dwukrotne oględziny - w dniach 26.11.2001 r. i 28.03.2002 r. - wykazały, że w samochodzie nie dokonano żadnych trwałych zmian. Brak było zamontowanej kasetki, jak też śladów jej trwałego umocowania w przestrzeni bagażowej. Izba Skarbowa wywiodła, że w tomie I SWW pod poz. 1021 są wskazane samochody osobowe ogólnego przeznaczenia. Podbranża ta obejmuje min. samochody osobowe czterokołowe z napędem na jedną oś, z nadwoziem zamkniętym 2 - 5 drzwiowe. Ten opis w pełni odpowiadał danym technicznym spornego samochodu, a ponadto samochodu tego nie można było zaliczyć ani do grupowania SWW 1024 ani do grupowania SWW 1025. Izba podkreśliła, ze zamontowanie w przestrzeni bagażowej kasetki metalowej nie wpłynęło na rodzaj pojazdu. Samochód był i pozostał samochodem osobowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wspólnicy spółki cywilnej "A" wnieśli o uchylenie decyzji Izby Skarbowej w całości, zarzucając błędne ustalenia merytoryczne i prawne. W uzasadnieniu podnieśli, że samochód C spełnia wszystkie warunki wymienione w wytycznych Ministra Finansów z dnia 29.01.2001 r. oraz wytycznych Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 28.01.2002 r., do uznania przerobionego samochodu za samochód specjalistyczny - ciężarowy, a tym samym uznania prawa podatnika do odliczenia podatku VAT. Przerobienie samochodu zostało udokumentowane i potwierdzone wpisem w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Samochód był cały czas używany w prowadzonej działalności gospodarczej, służył do przewozu gotówki na wypłaty dla pracowników oraz do przewozu drobnych materiałów budowlanych. Ponadto skarżący wywodzą, że kaseta była i jest zamocowana w sposób trwały przy pomocy wsporników, przy wykorzystaniu fabrycznie istniejących otworów do mocowania siedzeń. Przy przewozie materiałów budowlanych, kaseta była demontowana dla powiększenia przestrzeni bagażowej, a następnie ponownie montowana poprzez przykręcenie śrubami wsporników kasety. W ich ocenie Izba Skarbowa, poprzez nie odniesienie się do wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii rzeczoznawców samochodowych, powołanych przez organy podatkowe, zaakceptowała opinie znajdujące się w aktach i będące w posiadaniu spółki od momentu zakupu samochodu. Zatem bezzasadnie twierdzi, że samochód C jest samochodem osobowym.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt 1 III SA 157/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną spółki cywilnej "A" od powyższego wyroku, uchylając go wyrokiem z dnia 16 czerwca 2005 r. sygn. akt FSK 2421/04 i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Należy zatem wskazać, że w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że na podstawie znajdujących się w aktach administracyjnych materiałów, nie można z całą pewnością ustalić klasyfikacji spornego samochodu przed momentem jego zakupu tj. przed 08.10.1997 r., ponieważ brak jest dowodu rejestracyjnego tego samochodu z tej daty, wystawionego na sprzedawcę. Tymczasem rozstrzygnięcie sprawy jest uzależnione od stwierdzenia, czy organy podatkowe prawidłowo uznały, iż sporny pojazd w dacie zakupu przez spółkę był samochodem osobowym w rozumieniu art. 25 ust. 1 pkt 2 z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, klasyfikacja samochodu w dowodzie rejestracyjnym ma decydujące znaczenie w sprawie podatkowej, w której ocena pewnych uprawnień lub ograniczeń uzależniona jest od treści tego dokumentu. Rejestracja pojazdu na podstawie przepisów o ruchu drogowym ma charakter decyzji administracyjnej. Zarejestrowanie danego pojazdu jako samochodu ciężarowo - osobowego jest wiążące dla organu, który wystawił dowód rejestracyjny oraz dla strony i uczestników obrotu prawnego, w tym i organów podatkowych (art. 110 k.p.a.). Jeżeli zatem w niniejszej sprawie materiał dowodowy, zdaniem organów podatkowych, wskazywał, że sporny pojazd nie jest samochodem osobowo - ciężarowym o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg, lecz osobowym, powinien w pierwszym rzędzie posłużyć organowi podatkowemu do wszczęcia stosownej procedury, zmierzającej do zmiany wadliwej decyzji administracyjnej w postaci dowodu rejestracyjnego pojazdu (np. w trybie stwierdzenia nieważności), a następnie po dokonaniu takiej zmiany otworzyłaby się dopiero możliwość dokonywania stosownych ustaleń w zakresie podatku od towarów i usług.
Mając na uwadze powyższą wykładnię przepisów postępowania podatkowego dotyczącą znaczenia treści dowodu rejestracji pojazdu dla zakwestionowania prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem samochodu, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że w istocie, z przedłożonej na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2005 r. przez J. F. kserokopii dowodu rejestracji samochodu wynika, że w dniu 08.10.1997 r. zarejestrowano w E. na nazwisko M. K. samochód C ciężarowy - specjalizowany (przeznaczenie - bankowóz) o masie własnej 1080, ładowności 510 kg, liczbie miejsc 5, nr silnika "[...]". Następnie ten sam pojazd zarejestrowano w dniu 16.10.1997 r. w N. na nazwisko F. J. Z materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie trudno jednoznacznie wywnioskować czy w czasie wystawienia faktury przez K. M. na rzecz "A", samochód ten był już zarejestrowany jako ciężarowy, czy też w dowodzie rejestracyjnym był samochodem osobowym. Wszystkie bowiem czynności - jak wynika z kserokopii dokumentów tj. wystąpienie przez K. M. o zmianę zapisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu o nr "[...]" na samochód ciężarowy, opis zmian dokonanych w pojeździe, adnotacja o wydaniu dowodu rejestracyjnego i wystawienie faktury na sprzedaż nastąpiły w jednym dniu tj. 08.10.1997 r. Sąd zauważa przy tym, że ani z opisu zmian, ani z opinii rzeczoznawców nie wynika, że samochód, który na skutek zmian stał się bankowozem, jednocześnie stał się samochodem ciężarowym. W zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia 08.10.1997 r. stwierdza się, że jest to pojazd osobowy. To, że ma to być samochód ciężarowy wynikało jedynie z wniosku K. M. Sąd dostrzega też sprzeczność między wymienionymi wyżej dowodami tj. opisem zmian w pojeździe i oceną techniczną, a argumentacją skarżącego, dotyczącą faktu używania samochodu jako bankowozu. Z dowodów wynika, iż kasetka była "trwale zamocowana w przestrzeni bagażowej", skarżący natomiast argumentuje, że do jej montowania wykorzystano "fabrycznie istniejące otwory do mocowania siedzeń". W tej sytuacji należy przyznać rację organom podatkowym w kwestii stwierdzenia braku trwałych zmian w pojeździe, w szczególności skutkujących zmianą rodzaju samochodu z osobowego na ciężarowy. Powyższe stwierdzenia nie uprawniają jednak do pominięcia faktu istnienia dowodu rejestracji samochodu jako ciężarowego, co prowadzi do konieczności podjęcia - przed wydaniem decyzji w sprawie podatku VAT za październik 1997 r. - działań, celem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w sprawie rejestracji tego pojazdu.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło