I SA/Ol 280/07
WyrokWSA w Olsztynie2007-09-05
Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Zofia Skrzynecka, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia połowy zaległości podatkowych i rozłożenia na raty zaległości podatkowej, biorąc pod uwagę sytuację finansową i życiową podatnika oraz okoliczności powstania zaległości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowej i rozłożenia jej na raty. Pomimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej podatnika, organy wykazały, że zaległość powstała z jego winy, a nie z przyczyn niezależnych lub losowych. Podatnik dysponował środkami pozwalającymi na spłatę zaległości, a jego sytuacja nie była na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać zastosowanie ulg podatkowych, co stałoby w sprzeczności z interesem publicznym i zasadą sprawiedliwości podatkowej.Stan faktyczny
Podatnik J. M. zwrócił się o umorzenie połowy zaległości w podatku dochodowym za lata 2003-2004 oraz rozłożenie na raty pozostałej kwoty, powołując się na pogorszenie sytuacji finansowej i życiowej po wypadku. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył odsetki, odmówił umorzenia połowy zaległości i rozłożył całość na raty. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił tę decyzję do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu, Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia i rozłożenia na raty. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że zaległość powstała z winy podatnika, a jego sytuacja nie uzasadnia przyznania ulg.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędzia WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Jacek Kłos po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 5 września 2007r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia połowy zaległości podatkowych i odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" r.,Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r., w przedmiocie odmowy J. M. umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. i 2004r wraz z odsetkami za zwłokę oraz odmawiającej rozłożenia na raty tych zaległości.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, co następuje:
Pismem z dnia 24.04.2006r. J. M. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o rozłożenie na 10 rat połowy zaległości w podatku dochodowym osób fizycznych za lata 2003 i 2004 oraz umorzenie pozostałej kwoty zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, motywując podanie sytuacją finansową i życiowej.
Wnioskodawca powołał się, między innymi, na pogorszenie swojej sytuacji z powodu wypadku jakiemu uległ, co skutkowało zmniejszeniem wynagrodzenia w związku z przebywaniem przez 9 miesięcy zwolnieniu lekarskim. Podatnik ponadto podniósł, , że zaległość podatkowa powstała z winy Urzędu Skarbowego , który udzielił mu wadliwej informacji o możliwości wspólnego z żoną rozliczenia podatku dochodowego 2003r., zwrot zaś podatku za 2003r. oraz 2004r. utwierdziły go w przekonaniu co prawidłowości rozliczenia.
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzja z dnia "[...]" roku, umorzył J. M. odsetki za zwłokę z tytułu przedmiotowej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 206 zł, odmówił umorzenia połowy zaległości w podatku dochodowym osób fizycznych za 2003r. i 2004r., natomiast całą zaległość w kwocie 1.060,30 zł rozłożył na 5 rat.
J. M. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się jej uchylenia w części dotyczącej odmowy umorzenia 50% zaległości podatkowej oraz rozłożenia na całej zaległości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 67a §1, art. 191, 122, 187 i art. 210 §4 Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej , po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia "[...]"r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, że w sprawie nie zbadano i nie oceniono wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wynik postępowania podatkowego, natomiast w ustaleniach stanu faktycznego stwierdził niekompletność materiału dowodowego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z "[...]" r., odmówił J. M. umorzenia po zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. i 2004r. z odsetkami za zwłokę oraz odmówił rozłożenia na raty tych zaległości podatkowych.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wywiódł, że zaległość w podatku powstała z winy Strony, której nie usprawiedliwia nieznajomość przepisów podatkowych. Ponadto organ nie znalazł przesłanek wymienionych w art. 67a §1 Ordynacji podatkowej uzasadniających pozytywne rozpatrzenie sprawy.
W odwołaniu od decyzji I instancji, J. M. zarzucił organowi brak konsekwencji, błędne wnioski oraz naruszenie art. 67a, art. 124, art. 191, art. 187 i art. 210§ 4 Ordynacji podatkowej.
Odwołujący stwierdził, że nie ubiegał się o umorzenie zaległości za 2003r., tylko za rok 2004r. wraz z odsetkami za zwłokę.
W jego ocenie, istotne jest ustalenie, czy zaległość za 2004r. i odsetki za zwłokę powstały na skutek działania podatnika, czy też pracownika urzędu skarbowego.
J. M. podniósł, iż całą winę za zaistniały stan rzeczy ponosi organ podatkowy, wywodząc, że w sprawie wystąpiły okoliczności wyczerpujące normę art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie miał on na nie wpływu i były one niezależne od jego działań. Zarzucił, iż dla niego było niezrozumiałe postępowanie Urzędu odnośnie odsetek za zwłokę, gdyż w pierwszej decyzji uznano, że spełnia warunki do umorzenia, podczas gdy w decyzji "[...]"r. już ich nie spełniał. Odwołujący wyjaśnił, iż jego postępowanie po uchyleniu decyzji nie do końca było właściwe, bowiem nie zareagował bowiem na niektóre wezwania urzędu.
Podniósł ponadto, że jest osobą schorowaną, a ponadto z dniem "[...]" r. utracił pracę, i był zajęty rozliczeniem z byłym pracodawcą oraz wizytami u lekarzy, w związku uzupełnianiem dokumentacji choroby, celem złożenia wniosku o uznanie za osobę niezdolną do pracy. Podał, że komisja ZUS w dniu "[...]" r. przyznała mu rentę inwalidzką II grupy w wysokości 705,68 zł .
W postępowaniu odwoławczym przeprowadzono uzupełniające postępowanie dowodowe, w którym J. M. przesłuchano, na podstawie art. 199 Ordynacji podatkowej, celem ustalenia jego sytuacji materialnej i życiowej. Do protokołu z dnia 24.01.2007r. Odwołujący dołączył jako dowody, między innymi: decyzję o przyznaniu renty, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zaświadczenie o stanie zdrowia, pismo w sprawie rozwiązania umowy o pracę, rachunki za energię elektryczną abonament RTV, telewizję kablową.
W piśmie 05 .02.2007r. J. M. zarzucił organom naruszenie art. 121§ 1 Ordynacji podatkowej, gdyż decyzją z "[...]"r., Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zastosowania ulg, natomiast w decyzji z dnia "[...]" r. umorzył odsetki za zwłokę oraz rozłożył zaległość na 5 rat. Działając w ten sposób, jego zdaniem, naruszono zasadę zaufania do organów podatkowych .
Dyrektor Izby Skarbowej, w wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia "[...]" r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia "[...]" roku.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że
Mając w przedmiotowej sprawie na względzie, iż pierwotna decyzja organu I instancji z dnia "[...]" r., została uchylona w całości przez organ odwoławczy, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia z powodu braku zbadania i oceny wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wynik postępowania podatkowego, szczególnie ważne i istotne było zachowanie podatnika oraz aktywna współpraca z organem I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Dlatego też tak istotne było współdziałanie J. M. przy rzetelnym uzupełnieniu protokołu o stanie majątkowym, jak również przedłożenie innych dowodów potwierdzających zasadność żądania oraz przytoczone argumenty i twierdzenia. Sposób postępowania Podatnika w toku postępowania przed organem I instancji wskazuje, że nie chciał on współpracować z organem podatkowym, tym samym uniemożliwił wyjaśnienie wszystkich aspektów sprawy.
Przy czym zauważyć należy tutaj, że sam Odwołujący w złożonym odwołaniu przyznał, iż jego zachowanie po uchyleniu decyzji było niewłaściwe, nie reagował bowiem na wezwania Urzędu Skarbowego.
Organ II instancji podniósł, iż przewidziana w art. 121§1 Ordynacji podatkowej zasada zaufania wyraża się przede wszystkim w merytorycznej poprawności i staranności działań podejmowanych w toku postępowania dowodowego.
Zdaniem Dyrektora Izby, w postępowaniu Naczelnika Urzędu Skarbowego nie można dopatrzyć się zarzuconego naruszenia przedmiotowego przepisu. Jak wynika bowiem z akt postępowania organ ten czynił wysiłki dla wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. W tym celu kilkakrotnie występował do podatnika, w pismach z dnia 25 września, 10 i 17 października 2006r. (prawidłowo doręczonych), o przedłożenie dokumentów mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, czy też uzupełnienie protokołu o stanie majątkowym.
Organ I instancji podjął również działania w celu spisania protokołu odnośnie obecnej . sytuacji materialnej i bytowej Strony w miejscu jej zamieszkania (pismo z dnia 30.1 0.2006r., doręczone w dniu 31 .10.2006r.).
Postawa Strony, brak współdziałania z organem podatkowym, w ocenie tut. organu, nie może także skutkować uznaniem zasadności postawionych w odwołaniu zarzutów naruszenia przepisów postępowania dowodowego, tj. art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu II instancji, obowiązek organów podatkowych w zakresie przeprowadzenia dowodów nie jest nieograniczony i bezwzględny, a podatnik powinien współprzyczyniać się do gromadzenia materiału dowodowego. Obowiązki podatnika w tym zakresie nabierają zaś szczególnego znaczenia w odniesieniu do postępowań w przedmiocie ulg podatkowych.
Organ odwoławczy stwierdził również, że wydanie, po ponownym rozpatrzeniu wniosku, decyzji odmiennej co do treści decyzji, odmawiającej zastosowania ulg nie może być traktowane jako naruszenie zasady zaufania, wynikającej z przytoczonego wyżej art. 121§ 1 Ordynacji podatkowej.
Wprawdzie Ordynacja podatkowa przewiduje w art.. 234, tzw. zakaz reformationis in peius, który nie zezwala na wydanie decyzji na niekorzyść strony,ale ta zasada dotyczy on jednakże wyłącznie postępowania odwoławczego i odnosi się do organu II instancji. Przepis ten stanowi bowiem, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Chodzi tu zatem o takie rozstrzyganie spraw, aby uprawnienia wynikające z decyzji organu odwoławczego nie były węższe, a obowiązki szersze niż w decyzji instancji pierwszej. Przepis ten, na co wskazuje jednoznacznie jego treść, nie znajduje zastosowania do decyzji organu I instancji zapadłej w wyniku uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i ponownego rozpatrzenia sprawy.
Organ ten ma zatem swobodę, przy ponownym rozstrzyganiu sprawy, wiążą go natomiast zalecenia organu odwoławczego, ale wyłącznie w przedmiocie postępowania wyjaśniającego.
Wbrew wywodom Odwołującego organ I instancji wyjaśnił w zaskarżonej decyzji przesłanki, którymi się kierował podejmując rozstrzygnięcie i uzasadnił zajęte stanowisko zgodnie z wymogami przepisu art. 210§ 4 Ordynacji podatkowej zarówno co do podstawy prawnej, jak i faktycznej. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, niezasadny jest zarzut Odwołującego naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 227 par. 1 Ordynacji podatkowej. Akta niniejszej sprawy zostały przekazane organowi odwoławczemu przy piśmie z dnia 27.12.2006r., a zatem w ostatnim dniu terminu.
Organ odwoławczy w toku prowadzonego postępowania uzupełnił materiał dowodowy, zbadał i wyjaśnił sytuację finansową, majątkową i życiową Strony oraz ocenił ją z punktu widzenia obu aspektów sprawy, tj. ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. Po rozważeniu całokształtu materiału dowodowego oraz przedstawionej w złożonym odwołaniu argumentacji Strony, stwierdzą, iż w przedmiotowej sprawie brak jest dostatecznego uzasadnienia dla zastosowania wnioskowanych ulg podatkowych.
Zgodnie z powołanym przepisem art. 67a §1 pkt 2 i pkt 3 Ordynacji podatkowej, umorzenie oraz rozłożenie na raty spłaty należności podatkowych może mieć miejsce w przypadkach istotnych dla podatnika lub interesu publicznego, które to przesłanki w niniejszej sprawie nie wystąpiły.
Organ II instancji rozpatrując przedmiotową sprawę w kontekście okoliczności powstania zaległości podatkowych, objętych wnioskiem o zastosowanie ulg, doszedł do wniosku, iż zaległości te nie były spowodowane czynnikami niezależnymi od Podatnika, nie powstały też na skutek zdarzeń losowych niemożliwych do uniknięcia.
Nie mają one w istocie zewnętrznego, obiektywnego charakteru. Niewątpliwie były natomiast wynikiem działań samego Podatnika. J. M., który pomimo zarejestrowanej działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, w latach 2003 i 2004 dokonał wspólnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych z niepracującą małżonką, wbrew zakazowi wynikającego z regulacji art. 6 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, który wykluczał możliwość wspólnego opodatkowania małżonków.
Odwołujący we wniosku o zastosowanie ulg z dnia 24.04.2006r. uzasadniał wadliwe rozliczenie podatku zarówno nieznajomością przepisów podatkowych, jak też faktem uzyskania w Urzędzie Skarbowym nieprawidłowej informacji co do możliwości rozliczenia dochodów ze stosunku pracy wspólnie z niepracującą żoną.
W ocenie Dyrektora Izby, stosownie do przepisu art. 52 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, na równi z zaległością podatkową traktuje się także nadpłatę, jeżeli w zeznaniu lub w deklaracji. o których mowa w art. 73 par.2. O.p., została wykazana nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, a organ podatkowy dokonał jej zwrotu lub zaliczenia na poczet zaległości podatkowych bądź bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych.
Taka właśnie sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, albowiem Podatnik, w dacie złożenia korekty deklaracji PIT- 37 za lata 2003 i 2004, wystąpił równocześnie o zastosowanie ulg w spłacie przedmiotowych zaległości podatkowych.
Zdaniem organu II instancji, z akt sprawy wynika, iż Podatnik obciążając Urząd Skarbowy winą za wadliwe rozliczenie podatku, w związku z twierdzeniami o udzieleniu mu nieprawidłowej informacji co do dopuszczalności wspólnego rozliczenia z małżonka, nie przedstawił żadnych dowodów, które potwierdzałyby, że faktycznie taką informacje od organu podatkowego uzyskał.
Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, podnoszona przez Stronę okoliczność nieznajomości przepisów ustaw podatkowych nie może, w niniejszej sprawie, stanowić uzasadnienia dla zastosowania ulg podatkowych.
Ustawa z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) weszła w życie w dniu 01.01.1992r. Przepisy tej ustawy są publikowane i powszechnie dostępne, a osoba należycie dbająca zatem o własne interesy może i powinna zapoznać się z treścią przepisów podatkowych bezpośrednio ją dotyczących. Związane to jest z wzorcem zachowania należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw.
Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie ma również znaczenie, że od Podatnika jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą można wymagać więcej niż od przeciętnego obywatela.
Wobec powyższego nie można zgodzić się z wywodami Odwołującego, że zaległość podatkowa powstała z winy organu podatkowego. Wprawdzie zwrot nadpłaty przez organ podatkowy mógł wywołać u Podatnika mylne przekonanie co do prawidłowości rozliczenia, niemniej jednak nie zmienia to faktu, iż to właśnie sam Podatnik, poprzez postępowanie nie znajdujące oparcia w przepisach podatkowych, spowodował powstanie zaległości wobec Skarbu Państwa.
Biorąc pod uwagę, iż powstanie zaległości nie nastąpiło z przyczyn niezależnych od podatnika, ani też w okolicznościach szczególnych, na które podatnik nie miał wpływu, udzielenie ulg w takiej sytuacji stawiałoby Podatnika w uprzywilejowanej pozycji wobec innych, wypełniających swoje obowiązki podatkowe należycie. Takim działaniem organy podatkowe naruszyłyby szeroko pojęty interes ogólnospołeczny.
Zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy odnośnie sytuacji majątkowej i bytowej Strony oraz jej zdolności płatniczych wskazuje, iż aktualnie źródłem dochodu J. M. jest renta w wysokości 705,68 zł netto miesięcznie z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Podatnik uzyskał przedmiotowe świadczenie na podstawie decyzji ZUS, Oddział "[...]" z dnia "[...]" r. Renta przyznana została na okres od 02. 10.2006r., tj. od dnia zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego do 31.05.2007r. Z treści decyzji wynika również, iż należność za okres od 02.10.2006r. do 3 1.12.2006r. w kwocie 2.222,76 zł (netto) została przekazana Stronie w dniu 12. 12.2006r. na rachunek bankowy. Ponadto Podatnikowi przysługiwał deputat węglowy za okres od 02.10.2006r. do 31.12.2006r. w kwocie 212,73 zł, który miał zostać wypłacony łącznie z rentą za miesiąc styczeń 2007r.
Zgodnie z przedstawionym do akt orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia "[...]" r., J. M. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Przedmiotowe orzeczenie ma charakter okresowy, wydane zostało na czas do 31 .08.2007r. W orzeczeniu tym wskazano, iż Zobowiązany może pracować w warunkach specjalnie stworzonych (stanowisko pracy przystosowane). Na podstawie pisma pracodawcy podatnika - Spółki z o.o. A ustalono, że umowa o pracę została ze Strona rozwiązana z dniem 01.1 0.2006r. bez zachowania okresu wypowiedzenia z powodu choroby trwającej dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu zasiłku i wynagrodzenia. Podatnik, w dniu 08.12.2006r., otrzymał od byłego pracodawcy, na rachunek bankowy, odprawę rentową w kwocie 3.950 zł netto. Bezsporne w sprawie są ustalenia dotyczące stanu zdrowia J. M., w związku z wypadkiem jakiemu uległ w "[...]". Ustaleń powyższych organy podatkowe dokonały na podstawie dokumentacji przedstawionej przez podatnika.
Podatnik zamieszkuje w lokalu przy "[...]", którego jest współwłaścicielem, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dorosłymi dziećmi, pracującym synem oraz córką., która nie pracuje, obecnie poszukuje zatrudnienia, nie posiada także żadnego źródła dochodu. Zgodnie z oświadczeniem jest rozwiedziony, była żona zamieszkuje oddzielnie. Na podstawie wyjaśnień Podatnika ustalono, że jest on współwłaścicielem z byłą żoną nieruchomości lokalowej - zajmowanego mieszkania przy ul. "[...]". Mieszkanie to "[...]" znajduje się w budynku wzniesionym w "[...]". J. M. nie wskazał wartości przedmiotowego mieszkania wywodząc, że nie potrafi określić tej wartości. Z majątku ruchomego Wnioskodawca posiada standardowe wyposażenie mieszkania, stanowiące meble i urządzenia nabyte w latach 80 i 90 ubiegłego wieku. Nowym urządzeniem jest pralka zakupiona "[...]" na ten cel, w wysokości 1.287,74 zł. Kredyt ten został w całości spłacony. Strona jest również właścicielem samochodu osobowego marki "[...]", rok produkcji "[...]", o wartości około 4.000-5.000 zł. Pojazd ten jest zarejestrowany. Z danych znajdujących się w posiadaniu organu podatkowego (deklaracja VAT-24) wynika również, że żona Strony w 2005r. sprowadziła samochód z zagranicy "[...]". J. M. wyjaśnił, że pojazd ten był wadliwy i został sprzedany. Nie potrafił określić za jaką kwotę. Odnośnie stałych wydatków obciążających Podatnika stwierdzić należy. że ponosi on wydatki związane z eksploatacją mieszkania. Zgodnie z przedłożonym do akt zawiadomieniem zarządcy nieruchomości z dnia 27.04.2006r. wydatki te wynoszą łącznie kwotę 526,07 zł miesięcznie. Należność ta obejmuje koszty eksploatacji, konserwacji i remontów oraz zaliczki na centralne ogrzewanie, zimną wodę, odprowadzenie ścieków podgrzanie wody oraz gaz. Biorąc pod uwagę wyjaśnienia Strony, iż jego była żona nie zamieszkuje w lokalu przy "[...]", wydatki te są faktycznie niższe (479,93 zł), gdyż część opłat uzależniona jest od ilości osób zamieszkałych w danym lokalu. Ponadto, na podstawie przedstawionych dowodów, do stałych miesięcznych obciążeń ponoszonych przez Podatnika zaliczyć należy opłaty za energię elektryczną w kwocie 56,78 zł (rachunek za styczeń 2007r.), opłaty za telewizję kablową w wysokości 10 zł, abonament RTV w kwocie 17 zł.
Podatnik, zgodnie z oświadczeniem, ponosi także koszty podatku od nieruchomości w kwocie około 100 zł rocznie. W oparciu o przedłożone dokumenty ustalono również, iż J. M., na podstawie umowy z "[...]"r., uruchomił kredyt odnawialny w rachunku oszczędnościowo — rozliczeniowym w formie limitu kredytowego w kwocie 2.000 zł. Z wyjaśnień Wnioskodawcy wynika, że obecnie nie posiada innych zadłużeń z tytułu kredytów, a także, że nie ponosi kosztów eksploatacji samochodu "[...]", gdyż nie użytkuje go z uwagi na zły stan techniczny. Ustalono natomiast, że Podatnik zawarł w dniu "[...]" r. umowę ubezpieczenia OC przedmiotowego samochodu na okres roku w Towarzystwie Ubezpieczeń "[...]" i uiścił jednorazowo składkę ubezpieczeniową w kwocie 487,56 zł.
Podatnik wyjaśnił również, że obecnie nie udziela matce żadnej pomocy zarówno finansowej, czy też rzeczowej. Do protokołu z dnia 24.01.2007r. oświadczył, że koszty zakupu żywności oraz środków czystości do wspólnego gospodarstwa domowego ponosi syn. Jest on zatrudniony jako pracownik fizyczny "[...]". J. M. nie potrafił określić wysokości wydatków ponoszonych przez syna z tego tytułu. Jak wynika z informacji organu I instancji syn Strony — M. M. w deklaracji PIT-37 za 2005r. wykazał przychód ze stosunku pracy w kwocie 20.792,0 1 zł. W związku z twierdzeniami zawartymi w podaniu o zastosowanie ulg co do częściowego pokrywania kosztów rehabilitacji, Podatnik wyjaśnił, do protokołu z 24.01.2007r., że leczy się w Przychodni "[...]" przy Szpitalu Wojewódzkim i z tego tytułu nie ponosi żadnych wydatków. Koszty leczenia finansowane są bowiem ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. Ponadto, wprawdzie Podatnik wskazywał na wydatki związane z zakupem lekarstw przeciwbólowych, jednakże nie przedstawił do akt sprawy żadnych dowodów potwierdzających zarówno sam fakt zakupu leków, jak też wysokość miesięcznych wydatków z tym związanych. Oświadczył, że nie korzysta z żadnej formy pomocy społecznej, o pomoc taką również się nie ubiega. W okresie od 01.03.2006r. do 31 .08.2006r. otrzymywał dodatek mieszkaniowy w kwocie 308,68 zł. Obecnie takiego dodatku nie otrzymuje.
Z ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie wynika, iż sytuacja Strony nie odbiega od sytuacji wielu innych podatników utrzymujących się z emerytury, rent, zasiłków wypłacanych osobom bezrobotnym, którzy pomimo to, w terminie regulują należne zobowiązania podatkowe. Odwołujący posiada źródło dochodu, ma opisany wyżej majątek zarówno nieruchomy jak i ruchomy, utrzymuje samochód, opłaca z tego tytułu ubezpieczenie OC, ponosi wydatki na utrzymanie mieszkania, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dorosłymi dziećmi. Syn Podatnika pracuje i uczestniczy w wydatkach (żywność, środki czystości). Nie korzysta z pomocy społecznej. Zdaniem organu odwoławczego, bieżące wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego są typowe i związane z funkcjonowaniem każdej rodziny nie mają więc cechy wyjątkowości. Ich ponoszenie pomimo, że są istotnym obciążeniem budżetu, nie zwalnia z obowiązku podatkowego. Zważyć należy, również, że uzyskiwanie niewielkiego dochodu oraz wynikające stąd niedostatki bytowe, przy braku innych, wyjątkowych okoliczności, nie stanowią wystarczającej przesłanki do zastosowania wnioskowanych ulg podatkowych. Przy czym, istotne jest, że Podatnik otrzymując zwrot nadpłaty dysponował środkami, które były mu nienależne. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, pomimo wniosku o ratalną spłatę wierzytelności, nie wykazał dobrej woli i oprócz jednej wpłaty w dniu l0.08.2006r. w kwocie 215,30 zł, dobrowolnie nie dokonał więcej żadnych wpłat na poczet zaległości podatkowych.
Kwestię zastosowania wnioskowanych przez Stronę ulg należy rozpatrywać także w kontekście konkretnego dochodu, którym dysponował podatnik. Jak ustalono, w grudniu 2006r. Podatnik otrzymał środki pieniężne z tytułu wypłaty przez byłego pracodawcę odprawy rentowej oraz wypłaty przez ZUS renty za okres trzech miesięcy, tj. październik — grudzień 2006r., w łącznej kwocie 6.172,76 zł. W związku z powyższym, stwierdzić należy, że Podatnik miał realną możliwość uregulowania w całości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, która według stanu z dnia wydania zaskarżonej decyzji "[...]" wynosiła 727,86 zł. Spłata przedmiotowych należności wobec Skarbu Państwa nie stwarzała zatem sytuacji skutkującej utratą środków niezbędnych do egzystencji i koniecznością uzyskania pomocy państwa, a tym samym przerzucenia ciężaru jego utrzymania na Skarb Państwa. Wprawdzie Odwołujący wywodził, że wszystkie środki jakie uzyskał w związku z chorobą przeznaczył na spłatę drobnych pożyczek zaciągniętych od rodziny i znajomych, jednakże nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających zarówno fakt zaciągania pożyczek, ich łącznej wielkości, jak też dokonania ich zwrotu. W tym zakresie zatem organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom Strony.
Organ odwoławczy rozważył przedmiotową sprawę również z punktu widzenia interesu publicznego. Pojęcie to znajduje normatywne odzwierciedlenie w treści art. 2 Konstytucji RP (Dz.U. z 1997r., Nr 78, poz. 483) oraz w przepisach Ordynacji podatkowej, między innymi w art. 121§ 1. Przepis art. 2 Konstytucji stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z normy tej wynika zasada pewności prawa i zasada sprawiedliwości. Wyrazem zasady sprawiedliwości jest jednakowe traktowanie podatników znajdujących się w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej. Biorąc zatem pod uwagę ustalony w sprawie stan faktyczny, okoliczność, że sytuacja Strony nie ma charakteru wyjątkowego, zastosowanie wnioskowanych ulg podatkowych przeczyłoby zasadzie sprawiedliwości. Interes publiczny mając wymiar ogólny, stanowi odstępstwo od reguły sprawiedliwości podatkowej na zasadzie wyższej racji, która w niniejszej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, nie zaistniała. Zważyć należy przy tym, iż organy podatkowe występują również jako rzecznik interesu publicznego (społecznego), jako że działają także przez pryzmat interesów budżetu państwa. Interes ten wyraża się także w dbałości o regularne otrzymywanie danin zasilających budżet, z którego realizowane są cele ogólnospołeczne. Rozważając powyższe w tym kontekście również wzgląd na interes publiczny nie stanowił podstawy zarówno do definitywnej rezygnacji z części wierzytelności podatkowej, jak też rozłożenia jej na raty.
Skargą z dnia 4 maja 2007 r. roku, skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, J. M. zaskarżył decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r..
Podatnik zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 67 art. 121§1, art. 210§4 Ordynacji podatkowej.
Skarżący podtrzymał argumentację zawartą we wniosku o zastosowanie ulg oraz w odwołaniu wniesionych w niniejszej sprawie. Zdaniem Skarżącego, istota sporu w sprawie sprowadza się do ustalenia, z czyjej winy powstała zaległość podatkowa, wywodzi on, że materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na odpowiedzialność pracowników Urzędu Skarbowego.
W ocenie skarżącego zaległość powstała na skutek dokonania przez Urząd Skarbowy zwrotu podatku za lata 2003 i 2004, w związku ze wspólnym z żoną rozliczeniu rocznym, w którym wykazał kwotę do zwrotu. Podkreślił, że Urząd Skarbowy wiedział, iż ma zawieszoną działalność gospodarczą, w tym okresie nie wykazał przychodu, obecnie natomiast działalność jest zlikwidowana. Zarzucił, że organy podatkowe chcą przerzucić na niego odpowiedzialność za zaistniałą sytuację.
Zdaniem Skarżącego, dowodem na fakt, że uzyskał od Urzędu taką informację, jest zwrot podatku za lata 2003 i 2004. Podkreślił, że działał w warunkach pełnego zaufania do profesjonalizmu i rzetelności organów podatkowych, składając zeznanie wspólnie z małżonką za 2004r. (art. 121§1 Ordynacji podatkowej). Uznał zatem niezrozumiały wywód, że zaległość nie powstała z winy organu podatkowych.
Skarżący stwierdził, że skoro zaległość powstała z przyczyn niezależnych od podatnika, z winy Urzędu, to wystąpiła przesłanka umorzenia zaległości. Powołał się ukształtowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że zastosowanie się podatnika do znanego mu stanowiska organów podatkowych - chociaż byłoby błędne, to brak jest wówczas podstaw do przerzucania skutków tego błędu na podatnik (wyrok NSA z 25.04.1996r., SA/BK375/95). Podniósł, że nie występował o umorzenie całości zaległości, ponosi bowiem po części odpowiedzialność zaistniałą sytuację, a jedynie o połowę zaległości i całość odsetek. Zarzucił, że organ odwoławczy nie wypełnił norm zarówno art. 210§ 4, jak i art. 124 Ordynacji podatkowej.
Skarżący wskazał również, że odwołując się od pierwszej decyzji Urzędu Skarbowego wnosił o jej uchylenie, ale tylko w części dotyczącej odmowy umorzenia połowy zaległości oraz rozłożenia na raty, nie mógł wiedzieć, że po uchyleniu całości decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia Urząd Skarbowy odmówi umorzenia odsetek, które wcześniej umorzył.
Zdaniem Skarżącego, w takiej sytuacji nie można powoływać się na art. 234 Ordynacji podatkowej, natomiast zastosowanie ma tutaj przepis art. 121§1 Ordynacji (zasada budowania zaufania organów podatkowych). Wywodził również, że fakt otrzymania odprawy z zakładu pracy nie przesądza o tym, że jego sytuacja jest dobra. Podniósł, że przez okres I - XII 2006r. nie miał żadnych środków do życia. W okresie tym żył dzięki pożyczkom niewielkich kwot od znajomych, nie ma jednakże pisemnego potwierdzenia pożyczek, gdyby bowiem się do nich o to zwrócił, odmówiliby. O braku profesjonalizmu organu odwoławczego, zdaniem Skarżącego, świadczy używanie stwierdzenia "ulg podatkowych". Przytaczając definicję ulgi zawartą w art. 3 pkt 6 Ordynacji podatkowej wskazał bowiem, że nie ubiegł się o ulgę podatkową, a ulgę w spłacie zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, jako nieuzasadnionej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji odwoławczej.
Skarżący pismem z dnia 17 czerwca 2007 roku, skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wniósł "Uzupełnieniem skargi". W piśmie tym, Skarżący stwierdził, że organy podatkowe mając wszystkie informacje o jego działalności na tzw. ryczałcie, dopuściły do złożenia wspólnych zeznań podatkowych małżonków, jak też dokonały zwrotu nadpłaty podatku, co w jego ocenie świadczyło o przyczynieniu się Urzędu Skarbowego do powstania ty zaległości. Nadto załączył kserokopię artykułu, który rozstrzygał podobny temat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zaistniały w rozpoznanej sprawie spór pomiędzy skarżącym a organami podatkowymi dotyczył zakresu uprawnień do kształtowania pozycji prawnej podatników, jakie organom podatkowym przyznaje przepis art. 67a§ 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy na wniosek podatnika może rozłożyć na raty zaległość podatkową lub umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Użycie w tym przepisie zwrotu "może umorzyć" oznacza, że w sytuacji gdy nawet w rozpoznanej sprawie wystąpią przewidziane w tym przepisie przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej, to organ ma prawo do odmowy umorzenia zaległości podatkowej.
Z tego względu, decyzje wydawane na podstawie powołanego przepisu określane są mianem decyzji uznaniowych, co oznacza, że sądowa kontrola tego rodzaju decyzji sprowadza się do stwierdzenia, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00). Istotne staje się więc zbadanie, czy postępowanie podatkowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami proceduralnymi i czy rozważono w sposób przekonujący wszystkie zgłoszone przez podatnika okoliczności.
Organy podatkowe prowadząc postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi płatniczej w postaci umorzenia zaległości podatkowej są bowiem zobowiązane do podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej); zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 tejże ustawy); dokonania na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została faktycznie udowodniona (art. 191 powołanej ustawy) oraz ujawnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek jakimi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie, a w szczególności wskazania faktów uznanych za udowodnione, przyczyn dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności oraz przepisów prawa zastosowanych w sprawie (art. 210 § 4 Ordynacji).
W ocenie Sądu, treść decyzji z dnia "[...]" roku wyraźnie wskazuje, że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji - w pełni zastosował się do wyżej wymienionych obowiązków. W pierwszej kolejności, organy zbadały sytuację majątkową skarżącego oraz jego rodziny, w oparciu o złożone oświadczenie majątkowe z dnia 22 maja 2006 roku, a także załączone dokumenty o sytuacji zdrowotnej i materialnej Skarżącego, a także poprzez uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie wysokości dochodu uzyskanego do końca 2006roku, dochodów rodziny i kosztów utrzymania.
Zdaniem Sądu, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uwzględnił wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wskazał potwierdzające je dowody, a także przytoczył przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygania w niniejszej sprawie. Natomiast dokonana przez organ ocena dowodów była oceną swobodną, ale nie dowolną, gdyż wnioskowanie organu o możliwościach płatniczych skarżącego zostało przez organ uzasadnione zgodnie z zasadami logiki.
W zaskarżonej decyzji organ dokonał matematycznych wyliczeń jaka konkretna suma pozostaje podatnikowi po odliczeniu zadłużenia, jednakże wykazał dochody rodziny skarżącego oraz wysokość ponoszonych przez niego kosztów i w oparciu o te dane uznał, że nie wystąpiła wystarczająca podstawa, aby umorzyć zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2003 i 2004.
W związku z uznaniowym charakterem decyzji w zakresie zastosowania ulgi w realizacji zobowiązań podatkowych konieczne jest wyważenie, czy sytuacja materialna i życiowa lub charakter trudności, w jakich znajduje się podatnik stwarza podstawę takiej decyzji. Natomiast z drugiej strony, powszechność podatków wymaga, by stosowanie ulg ograniczyć do wyjątkowych przypadków i podatników, którym pomoc ze strony budżetu jest bezwzględnie konieczna, a zatem dotyczyć o może jedynie sytuacji szczególnych, odbiegających od przyjętych standardów.
Zasadnie w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy stwierdził, brak jest podstaw do przyjęcia, zgodnie z wywodami skargi, że naruszone zostały normy art. 67a §1, art. 121 § 1, art. 124 czy też art. 210§ 4 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Sądu, stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w sposób wyczerpujący i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a zebrany materiał dowodowy był przedmiotem analizy, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej.
W ocenie Sądu, zważyć trzeba, iż głównym sposobem realizacji wyrażonej w przepisie art. 124 Ordynacji podatkowej zasady przekonywania, jest treść uzasadnienie decyzji podatkowej.
W myśl art. 210 §4 Ordynacji podatkowej uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Zdaniem Sądu rozpatrującego sprawę, zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie, odpowiadające wymogom przedmiotowego przepisu. Zebrany materiał dowodowy został bowiem wszechstronnie oceniony z punktu widzenia przesłanek zastosowania wnioskowanych ulg, tj. ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, tut. organ odniósł się również do argument Skarżącego podnoszonej w toku postępowania oraz zarzutów odwołania.
Poczynione w niniejszej sprawie ustalenia organów podatkowych wskazują, że sytuacja Strony nie odbiega od sytuacji innych podatników utrzymujących się z emerytury, rent, lub zasiłków wypłacanych osobom bezrobotnym.
Skarżący ma źródło dochodu w postaci renty, z tytułu częściowej niezdolności do pracy, posiada majątek zarówno nieruchomy jak i ruchomy, utrzymuje samochód, opłaca z tego tytułu ubezpieczenie OC, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dorosłymi dziećmi.
Syn Skarżące pracuje i uczestniczy w wydatkach. Skarżący nie korzystał z pomocy społecznej, jak również o pomoc taką się nie ubiega. Istotne jest, co podkreślono w decyzji, że bieżące wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego są typowe i związane z funkcjonowaniem każdej rodziny, nie są to zatem okoliczności wyjątkowe. Z uwagi na fakt, że Skarżący otrzymując zwrot nadpłaty dysponował środkami, które były mu nienależne oraz że, pomimo wniosku o ratalną spłatę wierzytelności, dokonał wyłącznie jednej wpłaty na poczet zaległości w dni 10.08.2006r. w kwocie 215,30 zł.
Kwestia zastosowania w sprawie ulg z art. 67a§1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej rozpatrzona została także w kontekście konkretne dochodu, jakimi dysponował Skarżący.
Na podstawie zebranych dowodów, zasadnie organy podatkowe ustaliły, że w grudniu 2006 roku Skarżący otrzymał on środki pieniężne z tytułu odprawy rentowej oraz wypłaty przez ZUS renty za okres trzech miesięcy, tj. październik - grudzień 2006r., w łącznej kwocie 6.172,76 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że Skarżący miał realną możliwość uregulowania w całości zaległości podatkowej, która według stanu z dnia wydania decyzji przez organ I instancji, tj. "[...]"r. wynosiła 727,86 zł.
Tak więc w ocenie Sądu, spłata należności wobec Skarbu Państwa nie stwarzała, sytuacji skutkującej utratą środków niezbędnych do egzystencji i koniecznością uzyskani pomocy państwa.
Prawidłowo organy podatkowe odmówiły wiary twierdzeniom Skarżącego , że środki uzyskane w związku z chorobą przeznaczył na spłatę drobnych pożyczek zaciągniętych na życie, ponieważ nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających zarówno fakt zaciągania pożyczek, ich łącznej wysokości, jak też dokonania ich zwrotu.
W ocenie Sądu, nietrafne są twierdzenia Skarżącego, że nie otrzymywał żadnych świadczeń przez okres 4 miesięcy, a mianowicie od września do grudnia 2006r. Jak bowiem wynika z decyzji ZUS o przyznaniu renty, świadczenie to zostało przyznane Skarżącemu od 02.10.2006r., tj. od zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego, wypłata renty za okres październik — grudzień 2006r. nastąpiła w dniu 12.12.2006r., wcześniej, bo 08.12.2006r., na konto Skarżącego przekazana została przez byłego pracodawcę odprawa rentowa. Ponadto, jak wyjaśnił sam Skarżący, jego syn ponosi wydatki na życie.
Odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji z obrazą art. 121 §1 Ordynacji podatkowej stwierdzić trzeba, iż w myśl tego przepisu postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Sformułowana tutaj zasada zaufania stanowi niewątpliwie normę prawną, której zastosowanie ma konkretny wymiar. W zaskarżonej decyzji wskazano, że zasada ta wyraża się przede wszystkim w merytorycznej poprawności i staranności działań podejmowanych w toku postępowania dowodowego. Wymagało to od organów przestrzegania przepisów procesowych oraz prawidłowego stosowania przepisów prawa materialnego, ze szczególnym uwzględnieniem zasady bezstronności w swoim postępowaniu. Stwierdzić należy, iż standardy te nie zostały w niniejszej prawie naruszone.
Odnosząc się do podniesiona przez Skarżącego okoliczności, że we wcześniejszej decyzji organ I instancji zastosował ulgi w postaci umorzenia odsetek za zwłokę oraz rozłożenia na raty zaległości podatkowej , w zaskarżonej decyzji odmówiono mu tych rozstrzygnięć, które powinno być traktowane jako naruszenie zasady zaufania z art. 121§ 1 Ordynacji podatkowej, Sąd przyjął, że zakaz pogorszenia sytuacji Strony, wynikający z art. 234 Ordynacji podatkowej, dotyczy jednakże wyłącznie postępowania odwoławczego i odnosi się do organu II instancji.
Przepis ten stanowi bowiem, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Chodzi tu zatem o takie rozstrzyganie spraw, aby uprawnienia wynikające z decyzji organu odwoławczego nie były węższe, a obowiązki szersze niż w decyzji instancji pierwszej.
Zdaniem Sądu, Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ I instancji miał natomiast swobodę, przy ponownym rozstrzyganiu sprawy, a wiązała go wyłącznie zalecenia organu odwoławczego w przedmiocie postępowania wyjaśniającego.
Organ odwoławczy pierwotną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r., wydaną w niniejszej sprawie, uchylił w całości, na podstawie art. 233 §2 Ordynacji podatkowej, ze względu na istotne braki postępowania dowodowego i błędy w ustaleniach dotyczących stanu faktycznego. Skutkiem uchylenia decyzji przez organ odwoławczy była konieczność przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania od początku, co wiąże się z możliwością podjęcia rozstrzygnięcia odmiennego od pierwotnego.
Zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że zaległość podatkowa objęta wnioskiem o zastosowanie ulg, nie była spowodowana czynnikami niezależnymi od Skarżącego, nie powstała też na skutek zdarzeń losowych niemożliwych do uniknięcia. Nie ma ona zatem charakteru zewnętrznego i obiektywnego.
Zaległości powstały w wyniku działań Skarżącego, który pomimo zarejestrowanej działalności gospodarczej podlegającej ustawie z 20.11.1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (D.U. Nr 144, poz. 9 zm.), która to działalność wykluczała możliwość wspólnego opodatkowania podatnika z małżonką, na podstawie art. 6 ust.8 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, , za lata 2003 i 2004, rozliczył się wspólnie z niepracującą żoną. Natomiast art. 6 ust. 8 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 1182) stanowi, iż od 1 stycznia 2003 r. sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków mają zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Zatem negatywną przesłanką skorzystania z możliwości obliczenia podatku wg wymienionych wyżej zasad jest sam fakt podlegania przepisom ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
W tym miejscu należy powołać przepisy ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.). Począwszy bowiem od 1 stycznia 2003 r., na gruncie przepisów tej ustawy obowiązuje zasada, w myśl której, jeżeli do dnia 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, że nadal prowadzi działalność opodatkowaną w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub karty podatkowej.
Tym samym osoba, która nie zlikwidowała działalności gospodarczej, uznawana jest przez przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za osobę prowadzącą taką działalność, do której mają zastosowanie przepisy tej ustawy. Z kolei kontynuowanie w 2004 r. przez podatnika działalności gospodarczej opodatkowanej w sposób zryczałtowany wyklucza możliwość opodatkowania dochodów wspólnie z małżonkiem.
Zatem podkreślenia wymaga fakt, iż dla możliwości preferencyjnego zastosowania sposobu opodatkowania małżonków bez znaczenia pozostaje okoliczność, że w 2003 r. i w 2004 r. podatnik nie osiągnął przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowanej w formie zryczałtowanej.
Przy czym, co istotne sam Skarżący we wniesionej skardze przyznał, że po części ponosi odpowiedzialność za zaistniałą sytuację.
Przypomnieć również należy, że we wniosku o zastosowanie ulg z dnia 24.04.2006r. Skarżący uzasadniał wadliwe rozliczenie podatków nieznajomością przepisów podatkowych oraz faktem uzyskania w Urzędzie Skarbowym nieprawidłowej informacji w tym zakresie.
Skarżący nie przedstawił w postępowaniu podatkowym żadnych dowodów, które potwierdzałyby, że faktycznie uzyskał oficjalnie stanowisko organu podatkowego o istniejącej praktyce i stosowaniu prawa w tym przedmiocie. Udzielenie błędnej informacji podatkowej organ podatkowy może stanowić przesłankę zastosowania ulg, np. umorzenie ale wystąpienie takiej sytuacji musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, a taka zaś okoliczność nie miała w niniejszej sprawie miejsca..
W ocenie Sądu zarzuty skargi, w przedmiocie używania błędnej terminologii podatkowej w wydanych decyzjach, są nietrafne, ponieważ posłużenie się w zaskarżonej decyzji sformułowaniem " ulga podatkowa", w odniesieniu do ulg przewidzianych w art. 67a Ordynacji podatkowej nie miało żadnego wpływu na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. Taka terminologia używana jest także w orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach dotyczących przedmiotowych ulg. Ponadto podkreślić trzeba, że ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, objęte dyspozycją 67a §1 Ordynacji podatkowej, nie są jednorodne pod względem prawnym, trudno bowiem umorzenie zakwalifikować do ulg w spłacie zobowiązań podatkowych z tej mianowicie przyczyny, że polega ono na uchyleniu powinności i wpłaty.
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepis art. 67a § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Nie można było również dopatrzyć się naruszenia przez organy podatkowe przepisów proceduralnych. W związku z tym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło