I SA/Ol 283/15

PostanowienieWSA w Olsztynie2015-05-08

Skład orzekający: Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT, mające charakter procesowy, może podlegać wstrzymaniu wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA?
Ratio decidendi
Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT, jako akt o charakterze procesowym, nie podlega wstrzymaniu wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA, ponieważ nie posiada cech wykonalności, nie rodzi praw ani nie nakłada obowiązków materialnoprawnych, które mogłyby być realizowane w drodze egzekucji. Wstrzymanie wykonania jest możliwe jedynie w odniesieniu do aktów, które nadają się do wykonania.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego przedłużające termin zwrotu podatku VAT za październik 2014 r. W skardze wniosła o wstrzymanie wykonania postanowienia, argumentując, że grozi jej utrata płynności finansowej, konieczność ogłoszenia upadłości lub likwidacji. Spółka wskazała na znaczną kwotę należności i zobowiązań, a także na brak możliwości uzyskania dodatkowego finansowania. Podniosła również, że inny sąd wstrzymał wykonanie podobnego postanowienia w innej sprawie. Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie wniosku, twierdząc, że postanowienie ma charakter procesowy i nie podlega wykonaniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie ze skargi Spółki A w O. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2014 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wymienionym wyżej postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego, przedłużył Spółce A na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług w wysokości 734.600zł, za październik 2014 r.. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na to postanowienie strona wniosła m.in. o wstrzymanie jego wykonania. Uzasadniając wniosek wskazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i powstania nieodwracalnych skutków polegających na utracie płynności finansowej oraz konieczności ogłoszenia upadłości, czy likwidacji. W ocenie Spółki, wstrzymanie wykonania postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu nadpłaty podatku VAT jest dopuszczalne (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt: GZ 138/04). Jak podniosła, kwota nadpłaty podatku VAT, która nie została jej dotychczas zwrócona wynosi 244.356 zł. Kwota ta jest niezbędna dla dalszego funkcjonowania skarżącej, która posiada kredyt obrotowy na rachunku bankowym w kwocie 2.500.000 zł, przy czym obecne saldo tego rachunku wynosi 708.556,99zł. Jej należności wobec kontrahentów, wymagalne do 30 kwietnia 2015r., wyniosą łącznie 3.673.428,99 zł. Do tego dnia skarżąca będzie musiała spłacić zobowiązania w kwocie 5.185.257zł. Koszty działalności operacyjnej wynoszą średnio miesięcznie 1.304.561,21 zł. W sytuacji pozostawienia zaskarżonego postanowienia w obrocie prawnym Spółka nie będzie w stanie spłacać swoich zobowiązań oraz ponosić kosztów działalności operacyjnej, ponieważ środki na rachunku Spółki nie będą wystarczające na ich pokrycie. Grozi jej przy tym wypowiedzenie umowy kredytu obrotowego. Jednocześnie z uwagi na śmierć jedynego wspólnika, nie jest ona w stanie posiłkować się kredytami bankowymi lub dopłatami wspólnika. Okoliczności sprawy wskazują zatem na istnienie realnego niebezpieczeństwa ogłoszenia upadłości Spółki funkcjonującej na rynku od ponad 20 lat oraz zatrudniającej kilkudziesięciu pracowników, co może doprowadzić ostatecznie do Jej likwidacji. Końcowo strona zwróciła uwagę, że postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 33/15 tut. Sąd wstrzymał wykonanie postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r.. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie powyższego wniosku, wskazując, że zaskarżone postanowienie nie wywołuje skutków materialnoprawnych, posiada cechy rozstrzygnięcia procesowego i nie ma przymiotu wykonalności, gdyż nie nakłada na Spółkę żadnych praw lub obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (...). Przystępując do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wskazanego przez stronę skarżącą aktu, w pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że nie każdy akt lub czynność może podlegać wstrzymaniu wykonania. Wniosek o wstrzymanie może bowiem dotyczyć jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. praca zbiorowa pod red. T. Wosia: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296; jak również postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., II FZ 580/05, niepubl.). Podzielając ten pogląd zauważyć należy, iż przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest wydane na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, którym przedłużono termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług. Jest to zaś rodzaj aktu prawnego o charakterze procesowym, który nie nadał stronie ani uprawnień, ani nie określił obowiązków o charakterze prawno – materialnym takich, które mogłyby być realizowane w drodze egzekucji. Zasadnie więc podniesiono w odpowiedzi na skargę, że zaskarżone postanowienie posiada cechy rozstrzygnięcia procesowego i nie posiada przymiotu wykonalności; nie rodzi ono żadnych praw, jak też nie nakłada obowiązków nadających się do wykonania. Zarówno jego treść, jak i obowiązujące przepisy prawa nie wiążą z jego wydaniem konieczności zrealizowania określonego stanu rzeczy. Zauważenia ponadto wymaga, iż powołane we wniosku o wstrzymanie postanowienie tut. Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 33/15, nie jest ostateczne, zaś akta tej sprawy wraz z zażaleniem na wymienione postanowienie wniesionym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, przekazane zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nadmienić też należy, że powołanym we wniosku o wstrzymanie, postanowieniem z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt GZ 138/04, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2004 r., sygn. V SA/Wa 2078/04, którym oddalono wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie wymiaru należności celnych, a więc której przedmiot związany był z nałożeniem określonych obowiązków do wykonania w postaci uiszczenia zaległych zobowiązań. W przeciwieństwie do zaskarżonego postanowienia w niniejszej sprawie, decyzja taka może zaś podlegać ochronie tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 zd. 3 p.p.s.a.. Reasumując, zaskarżone postanowienie nie mieści się w zbiorze aktów prawnych, których wstrzymanie wykonania jest możliwe. Dlatego też, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło