I SA/Ol 290/11
PostanowienieWSA w Olsztynie2011-05-17
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada znaczny majątek (nieruchomości, środki pieniężne) i uzyskuje stałe dochody z emerytur, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu administracyjnym, mimo ponoszenia wydatków na leczenie?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która posiada znaczny majątek (nieruchomości, środki pieniężne) i uzyskuje stałe dochody z emerytur, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, nawet jeśli ponosi wydatki na leczenie. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu podmiotom, których sytuacja finansowa obiektywnie uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania.Stan faktyczny
K. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych. Wnioskodawca wykazał posiadanie domu, nieruchomości rolnej, środków pieniężnych na lokacie i koncie bankowym, a także dochody z emerytur. Wskazał również na problemy zdrowotne swoje i żony oraz związane z tym wydatki na leczenie. Sąd ocenił, że posiadany majątek i dochody nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego
Wnioskiem z dnia 28.04.2009r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej K. W. wniósł o: zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia skarżącego wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną J. W. W skład majątku wchodzi dom o pow. całkowitej 123 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 51,22 ha oraz dwie obory do kapitalnego remontu. Nadto wnioskodawca oświadczył, że posiada środki pieniężne na lokacie w wysokości 53.624,82 zł oraz na koncie w Banku w wysokości 14.660 zł. Miesięcznie uzyskuje dochody z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości 2.176,19 zł brutto, natomiast żona wnioskodawcy otrzymuje świadczenie emerytalne w kwocie 1.042,41 zł. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że posiadane grunty rolne są klasy V i VI, są mało urodzajne, nie mogą być wykorzystane do produkcji energii jak i nieprzydatne urbanistycznie z powodu oddalenia od istniejącej zabudowy. Racjonalne ich wykorzystanie to zalesienie. Nadto wyjaśnił, że ma kłopoty ze zdrowiem, jest po zawale serca. Wskazał też na liczne pobyty w placówkach szpitalnych. Natomiast żona wnioskodawcy choruje na cukrzyce, oczekuje na wymianę endoprotezy biodra lewego i operację kręgosłupa. Mając na uwadze powyższe skarżący oświadczył, że leki i leczenie pochłaniają "nasze skromne środki".
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zgodnie jednak z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. osobie fizycznej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania czy też nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie.
Oceniając sytuację materialną skarżącego w kontekście przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy czy to w zakresie całkowitym czy też częściowym należy stwierdzić, że strona nie spełniła warunków do przyznania jej tego rodzaju pomocy. Niewątpliwie koszty zakupu leków i leczenia stanowią znaczący wydatek w budżecie domowym, jednakże należy zauważyć, że skarżący wraz z małżonką uzyskuje stały dochód z tytułu emerytur w kwocie łącznej 3.218,60 zł nadto posiada majątek w postaci nieruchomości oraz środków pieniężnych zgromadzonych na lokatach bankowych. W tak ustalonym stanie faktycznym trudno uznać, że wnioskodawca należy do osób ubogich, wymagających pomocy państwa i tym samym kwalifikujących się do przyznania pomocy w postaci prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy bowiem na celu zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, opubl. ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Wskazać przy tym należy, że wpis od skargi określono w przedmiotowej sprawie na kwotę 200 zł. Posiadane zaś zasoby pieniężne umożliwiają wnioskodawcy w ocenie orzekającego zarówno na opłacenie kosztów postępowania sądowego jak i opłacenie ewentualnie ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika.
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 246§1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło