I SA/Ol 294/04
WyrokWSA w Olsztynie2004-11-10
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Zofia Skrzynecka, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy aneks do umowy o świadczenie usług telefonicznych, wskazujący na zmianę miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli podatniczka nie dokonała aktualizacji danych identyfikacyjnych i konsekwentnie wskazywała inne miejsce prowadzenia działalności w toku postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że aneks do umowy o świadczenie usług telefonicznych, choć stanowił nowy dowód istniejący w dacie wydania decyzji ostatecznej, nie był dowodem istotnym dla sprawy w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Podatniczka konsekwentnie wskazywała inne miejsce prowadzenia działalności i nie dokonała aktualizacji danych identyfikacyjnych, co podważało znaczenie aneksu dla ustalenia faktycznego miejsca prowadzenia działalności w kontrolowanym okresie. W związku z tym, nie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji ostatecznej.Stan faktyczny
Podatniczka złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie decyzji określającej podatek od towarów i usług, powołując się na ujawnienie istotnych nowych dowodów. Wskazała aneks do umowy o świadczenie usług telefonicznych jako dowód potwierdzający prowadzenie działalności gospodarczej pod innym adresem niż pierwotnie wskazany. Organ podatkowy wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia decyzji, uznając dowód za nieistotny. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał to stanowisko, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ryszard Maliszewski Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Asesor WSA - Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji określającej podatek od towarów i usług za miesiące listopad i grudzień 2002r. oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 05 lutego 2004r. R. R. reprezentowana przez radcę prawnego L. O. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 28 listopada 2003r. o nr "[...]" określającą nadwyżkę podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym za listopad 2002r., do zwrotu w kwocie 1.076,00 zł oraz podatek naliczony za grudzień 2002r. podlegający rozliczeniu w następnym okresie w kwocie 749,00 zł.
Jednocześnie Podatniczka wniosła o uchylenie tej decyzji w części dotyczącej stwierdzenia przez organ podatkowy braku uprawnień strony do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach zakupu środków trwałych, tj. zestawu mebli biurowych, wobec zaistnienia jej zdaniem, przesłanek o których mowa w art.240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, tj. ujawnienia istotnych dla sprawy nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nie znanych organowi, który wydał decyzję ostateczną.
W uzasadnieniu wniosku Pełnomocnik R. R. podał, iż odwołanie od wyżej wymienionej decyzji nie zostało wniesione, bowiem przed jej wydaniem Podatniczka poinformowana została przez organ I instancji, że nie grożą jej jakiekolwiek sankcje z tytułu zawyżenia kwot zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. O definitywnym zakończeniu postępowania w sprawie utwierdziła zaś stronę treść decyzji i odstąpienie od ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. W dniu 28 stycznia 2004r. Podatniczka otrzymała wezwanie Naczelnika Urzędu w sprawie wprowadzenia organu podatkowego w błąd i narażenia Skarbu Państwa na bezpodstawny zwrot nadwyżki podatku naliczonego w kwocie 2.620,00 zł, tj. o wykroczenie skarbowe z art.76 § 3 kodeksu karnego skarbowego.
W świetle powołanych okoliczności, jak też treści art.241 § 1 w zw. z art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej złożenie wniosku o wznowienie postępowania było, w ocenie Pełnomocnika Strony, w pełni uzasadnione, tym bardziej, iż zawarte w decyzji ostatecznej stwierdzenie, że zakupione przez wnioskodawczynię środki trwałe w postaci mebli za łączną kwotę 8.504,09 zł nie służyły prowadzonej przez Nią działalności gospodarczej, jest ogólnikowe. Organ podatkowy nie dopełnił przy tym obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzestając na stwierdzeniu, iż środki trwałe zakupione przez Podatniczkę znajdowały się w jej miejscu zamieszkania, tj. przy ul. Z. w O., a w związku z tym nie służyły prowadzonej pod innym adresem działalności gospodarczej. Zdaniem Pełnomocnika to, że zakupione środki trwałe znajdowały się w czasie kontroli poza siedzibą podatnika nie przesądza, iż nie służyły one wykonywanym w ramach działalności gospodarczej czynnościom. Nie stanowi zatem podstawy do zakwestionowania tych wydatków jako koszty uzyskania przychodu oraz pozbawienia Podatniczki prawa do obniżenia podatku naliczonego na podstawie art.25 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 08.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz.50 z późn. zm.), tym bardziej, iż dysponuje ona istotnym dowodem istniejącym na dzień wydania decyzji i nie znanym organowi, który wydał decyzję, a potwierdzającym, iż w kontrolowanym okresie, tj. listopadzie i grudniu 2002r. działalność gospodarczą wykonywała w O. przy ul. Z.
Dowodem takim, jak wskazał Pełnomocnik R. R., jest niewątpliwie aneks do umowy z dnia 22.10.2002r. zawartej pomiędzy wnioskodawcą, a A S.A. o świadczenie usług telefonicznych z którego wynika, iż z tym dniem A S.A. zobowiązała się do rozpoczęcia świadczenia usług dotyczących numeru instalacji "[...]" w nowym miejscu, tj. w O. przy ul. Z.
Z uwagi na to, że wymieniony numer zainstalowany był w uprzednim miejscu prowadzenia przez R. R. działalności gospodarczej w zakresie usług konsultingowych i wykorzystywany do tej działalności (dla celów prywatnych korzysta ona bowiem z innego numeru telefonu) w ocenie Pełnomocnika, zmiana umowy oznaczała zmianę od dnia 22.10.2002r. miejsca wykonywania działalności gospodarczej.
Wskazany zatem dowód spełnia, zdaniem Strony, wymogi określone w art.240 § 2 pkt 5 Ordynacji podatkowej i stanowi przesłankę wzruszenia decyzji ostatecznej organu I instancji.
Postanowieniem z dnia 17 lutego 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wznowił postępowanie w sprawie własnej decyzji z 28 listopada 2003r., po czym decyzją z 19 marca 2004r. odmówił uchylenia tego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu wskazał, iż wprawdzie w rozpatrywanej sprawie przedłożona umowa o świadczenie telefonicznych usług powszechnych z dnia 05.12.2001r. wraz z aneksem do tej umowy z 22.10.2002r. jest nowym i nie znanym organowi podatkowemu dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji z 28.11.2003r., jednakże nie potwierdza on, iż Podatniczka zmieniła w kontrolowanym okresie miejsce prowadzenia działalności na adres O. ul. Z. W związku z powyższym, w ocenie organu, dowód ten nie jest istotny w sprawie, i nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji we wnioskowanym zakresie.
Naczelnik Urzędu zwrócił uwagę, iż w trakcie całego prowadzonego postępowania, Strona konsekwentnie zeznawała, że w kontrolowanym okresie działalność prowadzona była jedynie w miejscowości Z., zaś adres przy ul. Z. w O. był tylko miejscem zamieszkania.
Do żadnego ze sporządzanych przez pracowników tutejszego organu podatkowego protokołów nie podała zaś, że działalność w kontrolowanym okresie była prowadzona w O. przy ul. Z. Również będąc uprzedzoną o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, do protokołu przesłuchania Strony z dnia 18.06.2003r. na zadane pytanie: "jakiego telefonu dotyczą faktury za usługi telekomunikacyjne wymienionego załącznika Nr 9,10 i 24" R. R. zeznała, iż faktury te dotyczą telefonu o numerze "[...]". Telefon ten w m-cach XI-XII 2002r. znajdował się zaś w siedzibie firmy, tj. w miejscowości Z. i używany był tylko do działalności gospodarczej. Jak wskazał organ z zeznania tego jednoznacznie wynika, że działalność w kontrolowanym okresie była prowadzona w siedzibie firmy będącej zarazem miejscem prowadzenia działalności, tj. w miejscowości Z., gdzie w czasie kontroli nie było zakwestionowanych mebli.
Dlatego też nie wystąpiły w niniejszej sprawie przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Stanowisko to podtrzymał w związku z wniesionym przez R. R. odwołaniem Dyrektor Izby Skarbowej.
W ocenie organu odwoławczego, sam fakt zmiany adresu lokalizacji numeru telefonu nie mógł jeszcze świadczyć o zmianie miejsca prowadzonej działalności gospodarczej. Ustawa z dnia 13.10.1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. nr 142, poz.702 ze zm.), nakłada bowiem na podatników podatku od towarów i usług obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego w terminie 14 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych.
Bezspornym jest zaś, że Strona w miesiącach listopad i grudzień 2002r., żadnych zmian w zgłoszeniu identyfikacyjnym, dotyczących miejsca prowadzenia działalności, nie dokonała.
Dyrektor Izby podniósł, iż przepis art.240 § 1 Ordynacji podatkowej jest odstępstwem od ogólnej zasady trwałości decyzji podatkowej i znajduje zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych enumeratywnie w tym przepisie. W postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia postępowania organ nie może natomiast rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Nie jest więc w tym przypadku możliwe rozstrzygnięcie sporu w zakresie naruszenia przez Stronę art.25 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz.50 ze zm.), ani rozstrzygnięcie kwestii czy wydatki poniesione na zakup przez Podatniczkę mebli stanowią koszt uzyskania przychodu.
Odnoszenie się do tego typu argumentów i zwrotów bez wyraźnego i jednoznacznego wystąpienia jednego z enumeratywnie wskazanych w art.240 § 1 Ordynacji podatkowej - powodów do wzruszenia decyzji ostatecznej oznaczałoby bowiem, że Dyrektor Izby Skarbowej działałby w trzeciej, czy też w czwartej instancji. Takie działanie, w ocenie organu, naruszyłoby wprost i to w sposób rażący art.127 w/w ustawy Ordynacja podatkowa ustalający dwuinstancyjność każdego postępowania podatkowego.
Reasumując organ II instancji stwierdził, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego wnikliwie rozpatrzył cały materiał dowodowy zebrany w sprawie i poddał prawidłowej ocenie przedłożony dowód w postaci umowy z dnia 5.12.2001r. wraz z załączonym do niej aneksem z 22.10.2002r.
Z tych względów zarzut Pełnomocnika Strony o niewłaściwym zastosowaniu art.240 § 1 pkt 5 i art.245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby uznał za bezzasadny.
W złożonej skardze Pełnomocnik R. R. podtrzymując argumentację zawartą we wniosku wznowienie oraz odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzucił rozstrzygnięciu Dyrektora Izby niewłaściwe zastosowanie art.245 § 1 pkt.2 w zw. z art.240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż ujawnione przez skarżącą nowe dowody nie spełniają przesłanek warunkujących wznowienie postępowania
Zarzucił ponadto naruszenie art. 121 § 1 w zw. z art. 122 oraz art.190 tej ustawy poprzez pominięcie obowiązku wnikliwego rozpatrzenia ujawnionych przez skarżącą nowych, istotnych okoliczności sprawy oraz stronniczą ocenę dowodów.
W ocenie Pełnomocnika organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, niewłaściwie podtrzymał zastosowaną podstawę prawną wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej, a mianowicie art.245 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa zamiast powołania art.245 § 1 pkt 3 lit.a tej ustawy
Zdaniem Strony Skarżącej niedopełnienie obowiązku aktualizacji danych dotyczących zmiany miejsca prowadzenia działalności gospodarczej oraz przechowywania dokumentacji rachunkowo-podatkowej, który wynika z ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników nie dowodzi, iż faktyczne miejsce prowadzenia działalności oraz przechowywania dokumentacji przez Podatniczkę w okresie objętym kontrolą i w czasie przeprowadzenia tej kontroli nie znajdowało się w O. przy ul. Z.
Przedłożone przez skarżącą dowody potwierdzają bowiem, że siedziba firmy zarówno w 2002r., jak i w 2003 r. znajdowała się w miejscowości Z. gm. S., zaś działalność prowadzona była faktycznie w innych miejscach, w tym pod adresem O. ul. Z.
W ocenie Pełnomocnika to, iż Skarżąca faktycznie wykonywała działalność gospodarczą przy ul. Z. w O., a nie w miejscowości Z. potwierdzają ustalenia przeprowadzonych w toku postępowania oględzin tych miejsc. Pełnomocnik zwrócił również uwagę, iż kontrolę podatkową dotyczącą okresu XI-XII.2002r. przeprowadzono w okresie IV-X.2003r. i brak mebli biurowych pod adresem w Z. stwierdzono dopiero wówczas.
Brak tych mebli wskazuje zaś zdaniem Strony, że w dotychczasowym miejscu siedziby nie prowadzono działalności gospodarczej. Wykonywano ją natomiast pod adresem O. ul. Z.
Uznając więc zawarte w decyzji stanowisko organu II instancji za naruszające prawo i pozbawione obiektywizmu Strona Skarżąca wniosła o uchylenie tego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasową argumentację wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem badając legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z kompetencją ustanowioną w art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) Sad nie stwierdził, aby decyzja ta naruszała prawo.
Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzje.
Jak podkreślano już w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok uchwała 7 sędziów NSA z 02.12.2002r. o sygn. OPS 11/02 Prok. i Pr. 2003/2/46) wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Celem wznowionego postępowania jest natomiast ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej, oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą więc w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym.
Postępowanie wznowieniowe jest zatem postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się w zawężonych ramach. Przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art.240 § 1 Ordynacji podatkowej.
Za słuszne należy więc, w ocenie Sądu, uznać stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż w okolicznościach niniejszej sprawy zarzuty Strony Skarżącej co do błędu w ustaleniach poczynionych w toku postępowania instancyjnego nie mogą być uwzględnione w postępowaniu wznowieniowym.
Jak wynika z akt sprawy w czasie prowadzonych czynności kontrolnych, w tym do protokołu przesłuchania Strony z 18 czerwca 2003r. czy protokołu oględzin z 09.05.2003r., Podatniczka wskazywała jako siedzibę prowadzonej działalności Z., zaś adres przy ul. Z. w O. jako adres do korespondencji oraz miejsce zamieszkania. Zmiany w zgłoszeniu identyfikacyjnym dokonała natomiast dopiero 29.04.2003r. W tej sytuacji uznać należy, że w istocie Skarżącej nie chodzi o wznowienie postępowania lecz przeprowadzenie powtórnego postępowania instancyjnego w sprawie określenia podatku VAT za listopad i grudzień 2002r.
Biorąc te okoliczności pod uwagę zarzuty Pełnomocnika odnośnie nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego stosownie do wymogów Ordynacji podatkowej nie mogą być, w ocenie Sądu, uwzględnione w postępowaniu wznowieniowym. Zarzuty te powinny być bowiem zgłoszone w postępowaniu zwykłym, skoro strona w jego toku zapoznawana była z materiałem dowodowym oraz przepisami podatkowymi pozostającymi w związku z przedmiotem opodatkowania.
Jak wynika z akt sprawy powiadomiona o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego Strona nie kwestionowała żadnych ustaleń dokonywanych przez organ podatkowy.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela tym samym stanowisko organów obu instancji, iż wprawdzie przedłożona w sprawie umowa o świadczenie usług telefonicznych wraz z aneksem z dnia 22.10.2002r. jest nowym i nieznanym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji ostatecznej organu I instancji, niemniej wobec tego, że nie podważa on wcześniejszych ustaleń tego organu, nie jest dowodem istotnym, w rozumieniu art.240 § 1 pkt 5. Nie zaistniała zatem w okolicznościach niniejszej sprawy jedna z przesłanek wymienionych w tym przepisie, a tym samym podstawa do uchylenia decyzji ostatecznej w oparciu o art.245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
W świetle powyższych wywodów nie można więc zgodzić się z zarzutem Strony Skarżącej dotyczącym niewłaściwego zastosowania przez organy podatkowe art.245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Reasumując należy stwierdzić, iż organy podatkowe dokonały prawidłowej i wnikliwej analizy całokształtu okoliczności sprawy poddając przedłożony w związku z wnioskiem o wznowienie dowód właściwej ocenie.
Dlatego wobec nie stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło