I SA/Ol 32/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka po rozpoznaniu w Olsztynie w dniu 2 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości Spółki A w L. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zwrotu podatku, przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług oraz dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Syndyk Masy Upadłości Spółki A w L. w upadłości likwidacyjnej wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]’ w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zwrotu podatku, przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług oraz dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych. W zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazano na istnienie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie skarżącego, dopiero w toku postępowania upadłościowego możliwe będzie precyzyjne określenie na podstawie konkretnych dowodów przedstawionych przez organ podatkowy (w szczególności na podstawie decyzji wymiarowych) wysokości zobowiązania podatkowego w ramach listy wierzytelności, której ustalenie następuje zawsze pod kontrolą sądową, co z kolei skutkować będzie sporządzeniem planu podziału sum uzyskanych ze sprzedaży majątku upadłej spółki przez syndyka odpowiednio między wierzycieli publicznoprawnych i prywatnoprawnych. Zdaniem skarżącego, niewydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji zaburzy, a wręcz uniemożliwi, prawidłowy przebieg postępowania upadłościowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że decyzja wydana w przedmiocie dokonania zabezpieczenia jest w istocie rozstrzygnięciem godzącym w uprawnienia podmiotu. Dokonanie zabezpieczenia na majątku poprzez zajęcie ruchomości czy też nieruchomości może w istocie znacznie ograniczać jego prawa. Dlatego też możliwość wstrzymania takiego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny, a tym samym badania wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest wykluczona (p. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt I FZ 432/10, z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FZ 62/14, z dnia 3 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1719/14, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi przy tym na stanowisku, że treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., rozszerzającego instytucję ochrony tymczasowej także na akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, objęte są nie tylko akty będące przedmiotem zaskarżenia tj. akty II instancji, ale także akty wydane w I instancji. Zwrócić również należy uwagę, że użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. NSA w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04 (niepubl.) stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, Lex nr 1241556). Z powołanego przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika również, iż to wnioskodawca powinien wykazać, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił istnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., co prowadzi do konkluzji, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został należycie uzasadniony. Nie budzi wątpliwości, że dążąc do wstrzymania wykonania decyzji, to skarżący powinien uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych. Orzekając w tym przedmiocie, Sąd powinien ocenić wniosek strony skarżącej, ale również materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia, bądź też braku wystąpienia, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niemniej nie zmienia to okoliczności, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na składającym wniosek (np. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 632/11, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wnioskodawca nie może zatem oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego przez niego wniosku (postanowienia NSA: z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04 opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie Sądu, podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji okoliczności dotyczą w istocie zasadności skargi, a nie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wniosku, podobnie jak argumentacja skargi, sprowadzały się bowiem do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje, że Syndyk będzie zobligowany uiścić należności podatkowe wraz z odsetkami, co będzie skutkowało uszczupleniem masy upadłości, a tym samym sum przeznaczonych na zaspokojenie wierzycieli. Wskazać w związku z tym należy, że argumenty skargi, nawet jeśli okażą się zasadne w toku rozpoznawania przez Sąd skargi, nie stanowią samodzielnej podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tym bardziej, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest więc instytucją o charakterze wyjątkowym i skarżący powinien starannie uzasadnić swój wniosek, zwłaszcza jeżeli ma zostać wstrzymany akt związany z zabezpieczeniem na majątku podatnika określonej kwoty zaległości podatkowych (4.975.952 zł) wraz z odsetkami za zwłokę. Przedstawiona przez skarżącego argumentacja nie wskazuje tymczasem, by znajdował się on obecnie w trudnej sytuacji finansowej, która w wyniku wyegzekwowania należności określonej w decyzji mogłaby ulec znacznemu pogorszeniu i zagrozić jego bytowi. Zgłoszony w niniejszej sprawie wniosek nie zawierał w istocie uzasadnienia odnoszącego się do przesłanek zastosowania instytucji ochrony tymczasowej, a w konsekwencji Sąd nie miał prawnej możliwości ustalenia, czy sytuacja skarżącego uzasadniała udzielenie mu tej ochrony. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.