I SA/Ol 330/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej Spółki A w O. o wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia z dnia "[...]" o ww. numerze Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), przedłużył Spółce A termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług w kwocie 472.608zł, za listopad 2014 r.. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na to postanowienie strona wniosła m.in. o wstrzymanie jego wykonania. Uzasadniając wniosek wskazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i powstania nieodwracalnych skutków polegających na utracie płynności finansowej oraz konieczności ogłoszenia upadłości, czy likwidacji. W ocenie Spółki, wstrzymanie wykonania postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu nadpłaty podatku VAT jest dopuszczalne (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt: GZ 138/04). Jak podniosła, kwota nadpłaty podatku VAT, która nie została jej dotychczas zwrócona wynosi 472.608zł. Kwota ta jest niezbędna dla dalszego funkcjonowania skarżącej, która posiada kredyt obrotowy na rachunku bankowym w kwocie 2.500.000 zł, przy czym obecne saldo wynosi 1.078.387,17 zł. Należności przysługujące skarżącej wobec kontrahentów wynoszą łącznie 3.622.828,35 zł. Do dnia 5 czerwca 2015r. Spółka musi spłacić zobowiązanie w kwocie 6.219.245,11zł. W sytuacji utrzymania zaskarżonego postanowienia w obrocie prawnym, na ten dzień nie będzie zaś w stanie spłacać swoich wymagalnych zobowiązań, ani ponosić kosztów działalności operacyjnej. Jednocześnie z uwagi na śmierć jedynego wspólnika, nie jest ona w stanie posiłkować się kredytami bankowymi lub dopłatami wspólnika. W tej sytuacji, Spółka będzie zobligowana do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Grozi jej przy tym wypowiedzenie umowy kredytowej. W jej ocenie, poniesione straty nie zostaną zrekompensowane poprzez odsetki za zwłokę od zwróconej w przyszłości nadpłaty, gdyż pokryją one jedynie połowę odsetek ustawowych od przeterminowanych zobowiązań. Nie do oszacowania jest zaś strata renomy oraz zaufania klientów i kontrahentów. Strona podniosła, że organ podatkowy postanowieniami z dnia "[...]" i "[...]" oraz "[...]" i "[...]" przedłużył Spółce termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, październik i listopad 2014 r. w łącznej wysokości ponad 3.000.000 zł. Powyższe wskazuje na istnienie realnego niebezpieczeństwa ogłoszenia upadłości Spółki funkcjonującej na rynku od ponad 20 lat oraz zatrudniającej kilkudziesięciu pracowników. Końcowo strona zwróciła uwagę, że postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 33/15 tut. Sąd wstrzymał wykonanie postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r.. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie powyższego wniosku, wskazując, że zaskarżone postanowienie nie wywołuje skutków materialnoprawnych, posiada cechy rozstrzygnięcia procesowego i nie ma przymiotu wykonalności, gdyż nie nakłada na Spółkę żadnych praw lub obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (...). Przystępując do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wskazanego przez stronę skarżącą aktu, w pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że nie każdy akt lub czynność może podlegać wstrzymaniu wykonania. Wniosek o wstrzymanie może bowiem dotyczyć jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. praca zbiorowa pod red. T. Wosia: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296; jak również postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., II FZ 580/05, niepubl.). Podzielając ten pogląd zauważyć należy, iż przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest wydane na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, którym przedłużono termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług. Jest to zaś rodzaj aktu prawnego o charakterze procesowym, który nie nadał stronie ani uprawnień, ani nie określił obowiązków o charakterze prawno – materialnym takich, które mogłyby być realizowane w drodze egzekucji. Zasadnie więc podniesiono w odpowiedzi na skargę, że zaskarżone postanowienie posiada cechy rozstrzygnięcia procesowego i nie posiada przymiotu wykonalności. Nie rodzi ono żadnych praw, jak też nie nakłada obowiązków nadających się do wykonania. Zarówno jego treść, jak i obowiązujące przepisy prawa nie wiążą z jego wydaniem konieczności zrealizowania określonego stanu rzeczy. Podkreślenia ponadto wymaga, iż Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia Naczelnika Urzędu Skarbowego, na wydane z wniosku Spółki A, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 lutego 2015 r. o sygn. I SA/Ol 33/15, którym wstrzymano wykonanie postanowienia przedłużającego termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego VAT nad należnym za lipiec 2014 r., postanowieniem z dnia 18 maja 2015 r. uchylił postanowienie Sądu I instancji, uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu podatkowego nie nakłada na stronę żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Nie posiada zatem przymiotu wykonalności, co uniemożliwia też wstrzymanie jego wykonania. Nadmienić też należy, że powołanym we wniosku o wstrzymanie, postanowieniem z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt GZ 138/04, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2004 r., sygn. V SA/Wa 2078/04, którym oddalono wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie wymiaru należności celnych, a więc której przedmiot związany był z nałożeniem określonych obowiązków do wykonania w postaci uiszczenia zaległych zobowiązań. W przeciwieństwie do zaskarżonego postanowienia w niniejszej sprawie, decyzja taka może zaś podlegać ochronie tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 zd. 3 p.p.s.a.. Reasumując, zaskarżone postanowienie nie mieści się w zbiorze aktów prawnych, których wstrzymanie wykonania jest możliwe. Dlatego też, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.