I SA/Ol 341/15

WyrokWSA w Olsztynie2015-09-30

Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Wojciech Czajkowski, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wznowić postępowanie zakończone ostateczną decyzją o przyznaniu pomocy na zalesianie, powołując się na okoliczność złożenia wniosku przez przedstawiciela ustawowego małoletniego bez zgody sądu opiekuńczego, jeśli okoliczność ta była znana organowi w momencie wydawania pierwotnej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA), w szczególności art. 145 § 1 pkt 5 PPSA, ponieważ okoliczność złożenia wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie przez przedstawiciela ustawowego małoletniego bez wymaganej zgody sądu opiekuńczego była znana organowi w momencie wydawania pierwotnej decyzji. W związku z tym, nie można było uznać tej okoliczności za "nową" w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania. Sąd podkreślił, że kwestia stworzenia sztucznych warunków do uzyskania pomocy, choć trafnie oceniona przez organy, stanowiła materialnoprawną podstawę do odmowy lub wycofania płatności, a nie podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji uchylającą pierwotną decyzję o przyznaniu pomocy na zalesianie i odmawiającą jej przyznania. Sprawa dotyczyła pomocy na zalesianie przyznanej małoletniej córce skarżącej w 2010 roku. Organy administracji wznowiły postępowanie, powołując się na podejrzenie stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami polityki rolnej UE (przekroczenie limitu 20 ha na rolnika) oraz na fakt, że rodzice małoletniej nie uzyskali zgody sądu opiekuńczego na złożenie wniosku o przyznanie pomocy, co stanowiło czynność przekraczającą zwykły zarząd.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski sędzia WSA Renata Kantecka Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania pomocy na zalesianie I. uchyla zaskarżoną decyzję ; II . zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania . Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości i odmowie przyznania pomocy na zalesianie. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu "[...]" 2010r. G. i I. S., przenieśli na rzecz małoletniej córki A. S. (dalej jako małoletnia, wnioskodawczyni, skarżąca) umową darowizny własność nieruchomości rolnej niezabudowanej składającej się z działek ewidencyjnych o Nr "[...]" i "[...]" położonych w obrębie "[...]". W dniu "[...]" 2010r. przedstawiciel ustawowy małoletniej – G. S. złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów. W dniu "[...]" 2010r. organ wydał zaświadczenie o nadanym małoletniej numerze identyfikacyjnym. Następnie w dniu "[...]" 2010r. przedstawiciel małoletniej złożył w jej imieniu wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2010, a w dniu "[...]" 2010r. korektę wniosku dotyczącą specyfiki zgłaszanych gruntów. Wniosek obejmował działkę rolną A o powierzchni przeznaczonej do zalesienia 12,31 ha, usytuowaną na otrzymanych umową darowizny działkach ewidencyjnych o Nr "[...]" i "[...]". W dniu "[...]" 2010r. organ I instancji wydał postanowienie o spełnieniu warunków do przyznania płatności na zalesianie. Organ I instancji po otrzymaniu od przedstawiciela ustawowego wnioskodawcy oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, w dniu "[...]" wydał decyzję w sprawie przyznania pomocy na zalesianie małoletniej w pomniejszonej wysokości. W związku powyższym przedstawiciel ustawowy, złożył w dniu "[...]" 2011r. wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie na rok 2011, która to pomoc została przekazana na rachunek bankowy. W dniu "[...]" 2012r. złożono wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie na 2012 rok, płatność przekazana została w dniu "[...]" 2012r. na rachunek bankowy. W dniu "[...]" 2013r. złożono wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie na 2013 rok , płatność przekazana została na rachunek bankowy w dniu "[...]" 2013r. Następnie analogiczny wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie na 2014 rok złożono w dniu "[...]" 2014r. Podczas analizy spraw zalesieniowych prowadzonych przez organ I instancji ujawniono, iż płatności z kilku spraw przekazywane są na jeden rachunek bankowy, bądź osobami reprezentującymi osoby/podmioty otrzymujące płatności jest ta sama osoba. Jednocześnie analiza wszystkich wniosków zalesieniowych wykazała powiązania osobowe wniosku małoletniej z innymi osobami i podmiotami, będącymi beneficjentami płatności zalesieniowych. Wskazane powiązania dotyczyły następujących osób i podmiotów: małoletnia, małżonkowie G. i I. S. ( rodzice małoletniej A.) oraz Sp. A, której prezesem jest I. S. a udziałowcami G. i I. S. W związku z tym organ I instancji postanowieniem z dnia "[...]" 2014r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania pomocy na zalesianie na 2010 rok na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej jako kpa), z uwagi na uzasadnione podejrzenie stworzenia przez w/w podmioty sztucznych warunków, mających na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celami wspólnej polityki rolnej, poprzez przekroczenie limitu powierzchni gruntów przeznaczonych do zalesienia, który zgodnie z obowiązującym wówczas § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2010r. Nr 94, poz. 608, dalej jako rozporządzenie), w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia przez małoletnią pomocy na zalesianie i wydania decyzji organu I instancji, przypadającym na jednego rolnika więcej niż 20 ha. W rezultacie organ I instancji wydał decyzję z dnia "[...]" uchylającą poprzednią decyzję z dnia "[...]" w sprawie przyznania wnioskodawczyni pomocy na zalesianie w pomniejszonej wysokości i odmówił przyznania pomocy na zalesianie. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia "[...]" i sprawa przekazana została do organu I instancji do ponownego rozpoznania. Organ I instancji decyzją z dnia "[...]", ponownie uchylił wydaną przez siebie decyzję z dnia "[...]" w sprawie przyznania małoletniej pomocy na zalesianie w pomniejszonej wysokości oraz odmówił przyznania pomocy na zalesianie. W uzasadnieniu organ podtrzymał swoje stanowisko w przedmiocie stworzenia sztucznych warunków i jednocześnie czyniąc zadość wskazaniom organu odwoławczego, czego nie uczynił w poprzednio wydanej decyzji podniósł, że G. i I. S. nie uzyskali zgody sądu rodzinnego i opiekuńczego za złożenie wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rzecz małoletniej córki. W ocenie Dyrektora w niniejszym przypadku niezbędne było ustalenie kwestii czy producent rolny - małoletnia mogła być stroną postępowania administracyjnego o wpis do ewidencji producentów, o przyznanie pomocy na zalesianie, czy małoletnia prowadziła gospodarstwo rolne na swój rachunek, rzecz i ryzyko, co w przypadku odpowiedzi twierdzącej wyklucza przypisanie zarzutu stworzenia sztucznych warunków oraz czy i które czynności podejmowane w imieniu małoletniej w postępowaniach przed ARiMR przez przedstawicieli ustawowych w osobach rodziców, mieściły się w zakresie czynności zwykłego zarządu. Powołując się na treść art. 1, art. 2, art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U z 2004r., Nr 10, poz. 76 ze zm.), art. 28, art. 29, art. 30 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako kpa), art. 8 § 1, art. 12 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 dalej jako k.c.), art. 98 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm., dalej jako k.r.i.o.) organ odwoławczy podniósł, że wystąpienie przez przedstawiciela ustawowego z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów w imieniu małoletniej mieściło się w zakresie czynności zwykłego zarządu. W rezultacie czego została ona wpisana do ewidencji producentów, uzyskując status producenta. Organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej, że organowi I instancji od początku znane były wzajemne relacje rodzinnie i biznesowe. System obsługi sprawy o wpis do ewidencji producentów (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli, dalej jako ZSZIK) nie weryfikuje wniosków składanych przez dane podmioty z podmiotami figurującymi już w ewidencji producentów. Odrębną kwestię stanowiło natomiast wystąpienie przez przedstawiciela ustawowego, w imieniu małoletniej z wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie na 2010 rok, której zdaniem organu II instancji nie można rozpatrywać w oderwaniu od regulacji zawartej w art. 101 k.r.i.o. Po jej analizie organ odwoławczy doszedł do wniosku, że czynność polegająca na złożeniu w imieniu małoletniej wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2010 i wynikające z tej czynności konsekwencje wykraczały poza zakres czynności zwykłego zarządu. W myśl § 4 ust. 1 - 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz.U. Nr 48, poz. 390 ze zm., dalej jako rozporządzenie) wystąpienie z wnioskiem pociągnęło za sobą zaciągnięcie przez małoletnią wieloletnich zobowiązań , z którymi łączy się również ewentualne ryzyko wszczęcia przez organy Agencji postępowania windykacyjnego, zmierzającego do odzyskania otrzymanych wcześniej przez beneficjenta kwot pomocy w przypadku nie dotrzymania podjętych zobowiązań (§ 18 ust. 1 rozporządzenia). W rezultacie organ nie podzielił twierdzenia pełnomocnika skarżącej, że w przedmiotowej sprawie zgoda sądu rodzinnego i opiekuńczego na wystąpienie z wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesienie i dokonanie zalesienia nie była wymagana i będzie niezbędna dopiero po przekształceniu uprawy w las. Tym samym, w ocenie Dyrektora, przedstawiciele ustawowi skarżącej zobowiązani byli uzyskać zgodę sądu rodzinnego na dokonanie czynności w postaci wstąpienia z wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie na 2010 rok, a której nie uzyskali. Organ odwoławczy nie zgodził się również z tezą pełnomocnika, że organ popełnił błąd przy wydawaniu pierwotnej decyzji i nie może na tym etapie obarczać strony konsekwencjami własnych uchybień. Jeśli bowiem, jak wywodzi pełnomocnik, zgoda taka była potrzebna, to organ powinien zażądać od strony takiej zgody. Skoro jednak tego nie uczynił, należy uznać iż zgoda taka nie była wymagana. Sankcja nieważności ma bowiem z mocy prawa skutek ex tunc i jako taka, ma charter. obiektywny. Jej istnienie jest niezależne od ewentualnego uchybienia organu w kwestii zażądania bądź zaniechania zażądania przez organ I instancji takiej zgody. Konsekwencją nieważności czynności prawnej w postaci wystąpienia z wnioskiem o przyznanie płatności na zalesianie na 2010 rok jest uchylenie pierwotnej decyzji organu I instancji, przyznającej małoletniej pomoc na zalesianie, na podstawie art. 101 § 3 k.r.i.o. w zw. z art. 14 § 1 k.c. i odmowa przyznania pomocy. Organ odwoławczy zgodził się, że w zaskarżonej decyzji organ I instancji nie wskazał podstawy prawnej nieważności, powołując się jedynie w uzasadnieniu swojej decyzji na art. 101 § 3 k.r.i.o. Niemniej nie jest to uchybienie na tyle istotne, by miało powodować wadliwość zaskarżonej decyzji. Tym bardziej, że organ I instancji wyraźnie wskazał, że konsekwencją braku zezwolenia sądu jest nieważność dokonanej czynności. Tym samym, uwzględnienie przez organ I instancji wniosku o przyznanie płatności na rzecz małoletniej nie spowodowało, jak życzyłby sobie pełnomocnik, konwalidacji czynności prawnej, która od początku była nieważna z mocy prawa, bez względu na intencję organu w tym zakresie. Zdaniem organu odwoławczego, nieważność czynności w postaci wystąpienia z wnioskiem o przyznanie płatności, ze skutkiem ex tunc, powoduje, że jeśli nie bezprzedmiotową to z pewnością drugoplanową stała się kwestia dotycząca rozważań, czy w przedmiotowej sprawie zaistniały sztuczne warunki. Już bowiem sam fakt wystąpienia nieważności w postaci wniosku zalesieniowego, musi skutkować uchyleniem pierwotnej decyzji i odmową przyznania płatności. Niemniej, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie doszło także do stworzenia przez G. S. sztucznych warunków, poprzez działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego (UE) mającymi zastosowanie w danym przypadku w celu uzyskania tej korzyści, o czym traktuje art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L 312/1). Przypadki, w których może zachodzić podejrzenie stworzenia sztucznych warunków dla uzyskania pomocy, to w ocenie organu, sztuczny podział gospodarstwa w celu uniknięcia ograniczenia dotyczącego maksymalnej powierzchni (w przypadku niniejszej sprawy· 20 ha), do jakiej może być przyznana jednemu rolnikowi pomoc na zalesianie w szczególności: - tworzenie wielu spółek powiązanych ze sobą osobowo i kapitałowo dla uzyskania płatności w odniesieniu do gruntów, które faktycznie są w posiadaniu jednego podmiotu lub są przedmiotem współposiadania, - występowanie oddzielnie o przyznanie płatności przez podmioty będące faktycznie współposiadaczami gruntów, - posługiwanie się przez podmioty tym samym numerem rachunku bankowego. Skutkiem zaś stwierdzenia, że zostały stworzone sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia, jest każdorazowo odmowa przyznania płatności. Organ odwoławczy przytoczył w uzasadnieniu decyzji okoliczności, z których w jego ocenie wynika, iż powołane przez małżonków S. w latach 2007-20010 podmioty gospodarcze (czy to jako osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, czy też Sp. A) będące beneficjentami płatności zalesieniowych, zostały stworzone w sposób sztuczny w celu uzyskania korzyści, jakich we własnym zakresie nie mogliby uzyskać, gdyż doprowadziłoby to do przekroczenia limitu powierzchni wynoszącego w chwili składania wniosków przez te podmioty 20 ha. Małoletnia jest córką małżonków G. i I. S. Rodzice jako przedstawiciele ustawowi, podejmują czynności faktyczne i prawne w imieniu i za małoletnią, co potwierdza także pełnomocnik strony. Małoletnia z przyczyn natury faktycznej i prawnej, będąc pod opieką i na utrzymaniu rodziców, podlega ich kierownictwu. Małoletnia pozostaje wobec nich w stosunku całkowitej zależności, zarówno w sferze prawnej, personalnej jak i finansowej. Małoletnia nie posiada samodzielnych uprawnień decyzyjnych, w tym także związanych z działką jaką otrzymała. To rodzice przekazali w drodze darowizny na rzecz małoletniej działkę i w jej imieniu ją przyjęli. Jednocześnie ojciec małoletniej złożył w 2010r. w imieniu małoletniej wniosek o wpis do ewidencji producentów, a następnie wniosek o przyznanie pomocy. Następnie ojciec składał w imieniu małoletniej w latach 2011-2014 corocznie wnioski o wypłatę pomocy. Ponadto w latach 2007-2010 małżonkowie S. założyli również inne podmioty gospodarcze, czy to jako osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą : G. S., czy też Sp. A. Z powyższego zdaniem organu odwoławczego wynika, że pomiędzy wskazanymi podmiotami istnieje więź prawna, personalna i ekonomiczna zarówno na linii rodzice-dziecko jak też pomiędzy samymi małżonkami. Podmioty te mają tożsamy adres do korespondencji, rachunek bankowy. To zaś wskazuje, że powołane do życia podmioty zostały powołane w sposób sztuczny. Dyrektor podkreślił, że na etapie składania wniosków o przyznanie pomocy, system ZSZIK, podczas tzw. kontroli administracyjnej, weryfikuje wnioski w szczególności pod kątem tzw. kontroli krzyżowej, zmierzającej do ustalenia, czy deklarowane we wniosku o przyznanie płatności działki ewidencyjne nie zostały zadeklarowane także przez innego producenta, a nie występowania sztucznych warunków. Oznacza to, że podczas standardowej procedury obsługi sprawy brak jest możliwości weryfikacji sprawy w spornym zakresie. W związku z powyższym również na tym etapie organowi I instancji nie znane, były jak wywodzi pełnomocnik skarżącej, wzajemne relacje rodzinne i biznesowe pomiędzy beneficjentami, mogące wzbudzać uzasadnione podejrzenie stworzenia sztucznych warunków. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady zaufania obywatela do organów i naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznych, w kontekście zarzutu wznowienia postępowania, organ odwoławczy zauważył, że instytucja wznowienia postępowania jest jednym z trybów nadzwyczajnych skutkującym wzruszeniem decyzji ostatecznej. W rezultacie ze swej natury' stoi w opozycji o ogólnych zasad kpa. Organ podkreślił również, na co wskazał w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ I instancji, iż w przypadku wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie jest istotne czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał wyrok NSA z dnia 27 listopada 1984r., sygn. akt SA/Wr 649/83, ONSA 1984 Nr 1, poz. 7. Skargę na w/w decyzję wniosła skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą, o zasądzenie kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że w ocenie skarżącej w niniejszej sprawie nie wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, nie zaistniały bowiem łącznie wszystkie przesłanki. Okoliczności wskazanej przez organ, a więc wzajemnych powiązań pomiędzy beneficjentami, nie można uznać ani za okoliczność nowo odkrytą przez organ, ani za okoliczność nieznaną organowi w dniu wydania decyzji przyznającej pomoc małoletniej. Wszyscy beneficjenci pomocy unijnej otrzymali numery producenta rolnego nadane im przez ten sam organ, ten sam organ wydawał również beneficjentom decyzje o przyznaniu pomocy. Ponadto jak wynika z akt sprawy, w dniu wydania decyzji o przyznaniu pomocy na zalesianie znana była okoliczność, że wnioskodawczyni jest osobą małoletnią. Te fakty i dowody dawały organowi wiedzę, co do wzajemnych relacji pomiędzy podmiotami już w dniu wydania decyzji o przyznaniu pomocy małoletniej. Zatem okoliczności faktyczne nie mogą zostać uznane za "nowe", gdyż były znane organowi jeszcze przed wydaniem decyzji o przyznaniu pomocy na zalesianie z dnia "[...]". Odnosząc się do braku zgody sądu opiekuńczego na złożenie wniosku o przyznanie płatności, w ocenie skarżącej w niniejszej sprawie nie znajduje ona zastosowania (art. 101 § 3 k.r.i.o. w zw. z art. 8, 12 i 14 k.c.). Zdaniem skarżącej czynność polegająca na złożeniu wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie nie jest czynnością prawną, ma bowiem charakter czynności technicznej, inicjującej postępowanie administracyjne w konkretnej sprawie. Nie można nadać tej czynności charakteru czynności prawnej, ani nawet czynności faktycznej. Czynnością faktyczną w niniejszej sprawie zdaje się być dopiero wykonanie zalesienia działki. Zalesienie działki zostało dokonane przez rodziców, z ich środków finansowych, dokonali oni zatem niejako przysporzenia do majątku dziecka . Prowadzenie przez rodziców małoletniego dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską gospodarstwa rolnego należącego do majaku dziecka jest sprawowaniem zarządu (art. 101 § 1k.r.i.o.) nad cudzym majątku, a zatem nie można uznać, iż jest to prowadzenie działalności rolniczej na własny rachunek rodziców. Dlatego organ nieprawidłowo stwierdził, że rodzice małoletniej są faktycznymi posiadaczami należących do niej działek rolnych oraz są faktycznymi i jedynymi dysponentami otrzymywanych przez nią płatności. Ewentualne ryzyko wszczęcia przez organ postępowania windykacyjnego, zmierzającego do odzyskania otrzymanych wcześniej płatności w wypadku niedotrzymania podjętych zobowiązań, skutkowałoby roszczeniem regresowym osoby małoletniej wobec jej rodziców. W ten sposób udział osoby małoletniej w programie zalesień nie naraża jej majątku. Dlatego nie wymaga zgody sądu opiekuńczego, z racji tego, że nie należy do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka. Organ uchylając po czterech latach decyzję działał z pokrzywdzeniem małoletniej i naraził jej majątek na szkodę. Takie działanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jak również obraża art. 8 kpa, zwłaszcza, że od czasu wydania decyzji o przyznaniu pomocy do dnia jej uchylenia nie zaistniały żadne okoliczności wymienione w § 18 rozporządzenia, które uzasadniałyby zwrot przyznanej pomocy na zalesianie. W wyniku wznowienia postępowania i uchylenia decyzji ostatecznej o przyznaniu płatności, strona może nie dochować terminu wynikającego z § 10 ust. 6 rozporządzenia i tym samym narazić się na utratę premii zalesieniowej w okresie pozostałych 5 lat. Z ostrożności procesowej wskazano, że organ nie wykazał również, aby beneficjent stworzył sztuczne warunki do otrzymania płatności, ukierunkowane na uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Nie wzięto pod uwagę, że podmiotem praw i obowiązków jest małoletnia, która była reprezentowana przez swojego przedstawiciela ustawowego, czyli rodzica. W uzasadnieniu decyzji organ wymienił jako podmiot powiązany spółkę to jednak w całym uzasadnieniu nie odniósł się do tego podmiotu, a nawet błędnie wskazał, że spółka ta posiada ten sam numer rachunku bankowego co skarżąca. Nie wzięto również pod uwagę faktu, że przedmiotowa działka stanowi majątek odrębny małoletniej, który w żaden sposób nie jest powiązany z majtkiem jej rodziców. Ponadto dla zaistnienia sztucznych warunków, obok wspomnianej więzi personalnej, czy też kapitałowej musi być spełniona także druga przesłanka, a mianowicie , że warunki te zostały stworzone w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Udzielona pomoc na zalesianie stanowi zwrot kosztów poniesionych przez beneficjenta na założenie uprawy i jej utrzymania. Jeżeli więc dany beneficjent wykonał zalesianie zgodnie z planem to nie można mówić, iż otrzymana przez niego pomoc stanowi nieuzasadnioną korzyść finansową. Faktycznie stanowi ona zwrot poniesionych kosztów. Dlatego, też organ winien bezwzględnie udowodnić jaką konkretnie korzyść odniósł dany beneficjent, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Na marginesie strona pragnie poddać, także kontroli sądu, czy w ogóle w sprawie stworzenia sztucznych warunków przez określonych beneficjentów, prawidłowy jest tryb wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał swoją decyzję, jak również wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, tekst jedn. D.U. z dnia 26 listopada 2014r. , poz. 1647, cyt. dalej jako p.u.s.a. ) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; tekst jedn. D.U. z dnia 14 marca 2012r. , poz. 270 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Ponadto na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sądowa kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest zarówno co do prawidłowości stosowania przepisów postępowania , jak i zgodności z przepisami prawa materialnego . Zadaniem sądu nie jest przy tym dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania w sprawie prawa materialnego . Rolą sądu jest bowiem kontrola prawidłowości działania organu administracji przy wydawaniu zaskarżonego aktu . W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny sądu jest kwestia zgodności z prawem decyzji organu odwoławczego, który utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną po wznowieniu z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją o przyznaniu małoletniej skarżącej pomocy na zalesianie gruntów rolnych za 2010 rok. Zaskarżoną decyzją podtrzymane zostało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowie przyznania pomocy na zalesianie . W ocenie sądu główny zarzut skargi , iż organ naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa jest zasadny. Kwestia istnienia podstaw do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją w przedmiocie przyznania w 2010r. pomocy na zalesianie ma kluczowe i wyjściowe znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji . Dopiero po ustaleniu , że wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania organ uprawniony byłby do badania merytorycznego zasadności przyznanej rolnikowi pomocy i wydania przewidzianej w art. 151 § 1 pkt 2 kpa decyzji co do istoty . Jednoznacznie wynika to z cyt. przepisu oraz art. 149 § 2 kpa . W ocenie sądu organ odwoławczy , wydając zaskarżoną decyzję, naruszył wskazane wyżej przepisy . Należy przy tym podkreślić , że organ odwoławczy wprawdzie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji , lecz przyjął w uzasadnieniu inne podstawy faktyczne . Znalazło to wyraźne odbicie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Wprawdzie nadal podstawą prawną wznowienia postępowania pozostawał art. 145 § 1 pkt 5 kpa , lecz jako nową okoliczność nieznaną organowi uznano wystąpienie przez przedstawiciela ustawowego - ojca małoletniej z wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie bez zgody sądu rodzinnego i opiekuńczego , co stanowiło czynność prawną nieważną z mocy prawa , skutkującą wydaniem decyzji przyznającej pomoc . Według organu odwoławczego taka decyzja " podlegała uchyleniu i odmowie przyznania płatności na podstawie art. 14 § 1 k.c. w zw. z art. 101 § 3 k.r. i o. " ( s. 19 decyzji ) . Natomiast organ , który wznowił z urzędu postępowanie , w postanowieniu z dnia 25 marca 2014r. , powołując się art. 145 § 1 pkt 5 , art. 145 i art. 150 kpa , wskazał , że podstawą faktyczną wznowienia jest podejrzenie , że wystąpiło stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia , albowiem ominięto limit 20 ha powierzchni uprawniającej do otrzymania pomocy na zalesienie . W swojej decyzji z dnia "[...]" , organ pierwszej instancji za " nowe okoliczności i dowody " , spełniające przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa i stanowiące podstawę wznowienia postępowania , przyjął właśnie ujawnienie , że stworzone zostały sztuczne warunki otrzymania pomocy , a marginalnie zauważył , że rodzice małoletniej nie uzyskali zezwolenia sądu opiekuńczego na złożenie wniosku o płatność , co było czynnością przekraczającą zwykły zarząd majątkiem małoletniej . W przedstawionej sytuacji zasadnicze znaczenie ma więc zbadanie , czy zachodziła wskazana w zaskarżonej decyzji podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa., a więc , czy okoliczność złożenia przez przedstawiciela ustawowego małoletniej wniosku o pomoc na zalesianie spełniała wszystkie kryteria przewidziane w cytowanym przepisie. Zgodnie z jego brzmieniem w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie , jeżeli " wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji , nie znane organowi , który wydał decyzję ". Cytowany przepis wymaga , obok innych przesłanek , aby doszło do ujawnienia nowych okoliczności ( lub dowodów ) . Pod pojęciem "nowe" należy rozumieć okoliczności ( dowody) nowo odkryte , jak i pierwszy raz zgłoszone przez stronę . Ponadto powinny to być okoliczności ( dowody) istotne dla sprawy , istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej , a przy tym nieznane organowi , który wydał tę decyzję . Według oceny sądu , stanowisko organu , że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały powyższe kryteria , jest błędne . Nie ma bowiem podstaw do przyjęcia , że okoliczność złożenia przez przedstawiciela ustawowego małoletniej wniosku o przyznanie płatności bez wymaganej zgody sądu opiekuńczego była okolicznością nową , nieznaną organowi rozpoznającemu ten wniosek . Nie ulega bowiem wątpliwości , że okoliczności związane ze złożeniem tego wniosku od początku znane były organowi . Organ przyznający pomoc wiedział , że wniosek składa przedstawiciel ustawowy i że ubiegająca się o płatność jest osobą małoletnią ( w dacie złożenia wniosku miała ok. 6 lat). Wynikało to jednoznacznie z przedkładanych dokumentów i z decyzji o wpisaniu do ewidencji producentów . Do wniosku nie była wprawdzie dołączona zgoda sądu opiekuńczego , ale fakt ten także znany był organowi , który nie zażądał uzupełnienia braku , przechodząc do porządku nad kwestią ważności i skuteczności takiego wniosku . Nie można przy tym zakładać, że organ nie znał powszechnie obowiązującego prawa i uregulowań zawartych w art. 101 § 3 k.r. i.o. dotyczących dokonywania przez rodziców czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu .Wbrew stanowisku organu wyrażonemu w zaskarżonej decyzji , nie doszło zatem do ujawnienia nowej nieznanej okoliczności lecz do innej oceny okoliczności istniejących w dacie wydawania ostatecznej decyzji o pomocy na zalesianie . To przy wydawaniu tej decyzji , na etapie postępowania w przedmiocie przyznania płatności, organ orzekający co do istoty powinien ocenić znaczenie powoływanej obecnie okoliczności braku zgody sądu opiekuńczego i stosownie do tego wydać rozstrzygnięcie . Podnoszenie tych kwestii ( nieważności czynności i braku zgody sądu opiekuńczego ) jest spóźnione , a rozważania w tym przedmiocie powinny znajdować się w decyzji o przyznaniu ( odmowie przyznania ) płatności . Ówczesne ich pominięcie , mimo wiedzy o nich i znajomości treści unormowań prawa cywilnego oraz rodzinnego obecnie cytowanego , nie może uzasadniać tezy , że były to okoliczności nieznane organowi i zostały dopiero teraz ujawnione jako nowe w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa . W tym sensie bezzasadne jest także powoływanie przez organy orzeczenia NSA z dnia 27 listopada 1984r. , sygn. akt SA/Wr 649/83 ( opub. w ONSA 1984, nr 1 , poz. 7) . Niezależnie od różnic w stanie faktycznym spraw , orzeczenie to dotyczy sytuacji , w której nowe okoliczności nie były znane organowi i dopiero po dokładnym wyjaśnieniu sprawy zostały ujawnione jako nowe. Taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie rozpoznawanej obecnie . Sąd podziela przy tym stanowisko, że podjęte przez przedstawiciela małoletniej czynności skutkujące obciążeniem jej majątku zobowiązaniami i ryzykiem związanym z uzyskaniem pomocy na zalesianie , stanowiło przekroczenie zakresu zwykłego zarządu , o którym mowa w art. 101 § 3 k.r.i.o. Zgodnie z tym przepisem , rodzice jako przedstawiciele ustawowi małoletniego nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko. Czynnościami takimi nie było jednak samo złożenie wniosku o dopłatę , lecz skutki jakie wynikały z uwzględnienia tego wniosku i wydania decyzji o przyznania płatności . Doszło bowiem do zaciągnięcia przez małoletnią wieloletnich zobowiązań , konieczności ponoszenia wydatków i nakładów , a nade wszystko z ryzykiem ( co wskazuje niniejsza sprawa) zwrotu otrzymanych płatności , obciążających majątek małoletniej oraz narażających ją na negatywne konsekwencje ewentualnych postępowań egzekucyjnych i windykacyjnych . Nie można więc zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonych w skardze , że zwykły zarząd przekracza dopiero zmiana przeznaczenia gruntów z rolnych na leśne . Ta zmiana stanowi bowiem tylko z jedną z wielu konsekwencji przyjętych na małoletnią w wyniku przyznania płatności na zalesianie . Jak wyżej wspomniano , organ odwoławczy uznaje za nową okoliczność z art. 145 § 1 pkt 5 kpa ujawnienie nieważności ex tunc czynności prawnej złożenia wniosku o płatność przez przedstawiciela ustawowego małoletniej ( dziecka) . Na niezasadność takiego stanowiska wskazywano już w orzecznictwie , które sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela . Otóż przepis art. 101 § 3 k.r. i o. nie dotyczy aktów procesowych o charakterze dyspozycyjnym w tym zakresie mają bowiem zastosowanie odpowiednie przepisy postępowania ( vide: postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 17. 10. 2000r. , sygn. akt I CKN 319/00, dostępne w Lex nr 536776 ; wyrok WSA w Kielcach z dnia 26.02.2015r. , sygn. akt I SA/Ke 26/15 ,opub. bazie www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zauważenia wymaga nadto , że czynienie rozważań w kwestii nieważności czynności prawnych dotyczących majątku małoletniego dziecka i naruszenia art. 101 § 3 k.r. i o. na gruncie niniejszej sprawy byłyby uzasadnione , gdyby zaistniała podstawa do wznowienia postępowania . Jak wyżej wskazano , takiej podstawy w ocenie sądu nie było , a zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Poza granicami niniejszej sprawy pozostaje kwestia , czy rodzice małoletniej mogli w jej imieniu wystąpić o wpis do ewidencji producentów rolnych i czy małoletnia spełniała przewidziane prawem krajowym oraz unijnym warunki uznania za producenta rolnego ( art. 3 pkt 3 cyt. ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów.... ) . Wpis małoletniej do ewidencji producentów rolnych został bowiem dokonany w odrębnym postępowaniu administracyjnym i nie został dotychczas zmieniony . Weryfikacja jego prawidłowości nie mogła być dokonywana w ramach postępowania zakończonego zaskarżoną i badaną obecnie decyzją . Odrębne zagadnienie stanowi kwestia , czy celem uzyskania pomocy na zalesienie doszło do stworzenia sztucznych warunków . Jak już wskazywano wyżej ta właśnie okoliczność uznawana była za przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa przez organ pierwszej instancji . Stanowiska tego nie zaakceptował organ odwoławczy , stwierdzając w zaskarżonej decyzji ( s. 13 ) , że " jeśli nie bezprzedmiotowa to z pewnością drugoplanowa staje się kwestia dotycząca rozważań , czy w przedmiotowej sprawie zaistniały sztuczne warunki . Już bowiem sam fakt wystąpienia nieważności czynności w postaci wniosku zalesieniowego , musi skutkować uchyleniem pierwotnej decyzji i odmowy przyznania płatności" . Zarówno w decyzji organu pierwszej , jak i organu odwoławczego zawarte są obszerne rozważania co do zaistnienia w sprawie sztucznych warunków uzyskania płatności . W ocenie sądu ustalenia i oceny dotyczące kwestii zaistnienia sztucznych warunków uzyskania płatności są trafne . Zarzuty skargi w tej mierze są bezzasadne. Odmiennie niż organy sąd ocenia natomiast znaczenie tej okoliczności dla rozstrzygnięcia ( o czym niżej ) . Pojęciem " sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści" posługuje się cytowane w decyzjach rozporządzenie Rady (WE EURATOM) nr 2988 /95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich ( Dz. Urz. L 312, 23/12/1995, P.0001 - 0004) . Art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia stanowi , że " działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami praw wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenia warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści " . Występuje ono także w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1975 /2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. Urz. L 368 , 23.12.2006, str. 74 ). Art. 5 ust. 3 tego rozporządzenia mówi , że " bez uszczerbku dla przepisów szczegółowych , nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów , w odniesieniu do których stwierdzono , że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności , aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami wsparcia ". Omawiane pojęcie nie zostało jednak prawnie zdefiniowane . Wskazówki co do jego rozumienia i kryteriów oceny czy zachodzi , wskazane zostały w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ( TSUE) z dnia 12 września 2013r. w sprawie C-434/12 (pub. w : www.uer-lex.europa.eu). Wprawdzie zapadł on na tle uregulowania w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji ( UE) z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady ( WE) nr 1698/2005 , lecz treść tego przepisu zbieżna jest z cyt. wyżej art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. W wyroku tym TSUE wskazał , że przesłanki stosowania przepisu wymagają istnienia dwóch elementów : obiektywnego i subiektywnego . W ramach pierwszego z tych elementów rozważyć należy obiektywne okoliczności danego przypadku pozwalające na stwierdzenie , że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( EFRROW) . Natomiast w ramach drugiego elementu należy rozważyć obiektywne dowody pozwalające na stwierdzenie , że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami systemu. W tym względzie można opierać się nie tylko na elementach takich jak więź prawna , ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami . W ocenie sądu , organy obu instancji trafnie zinterpretowały omawiane pojęcie i poczyniły wszechstronne , oparte na pełnej analizie zebranych dowodów i ujawnionych okoliczności , ustalenia co zaistnienia sztucznych warunków uzyskania pomocy na zalesienie w 2010r. Zostało to obszernie wykazane w uzasadnieniach decyzji . Nie doszło zatem w tym zakresie do naruszenia zasad postępowania określonych w art. 21 cyt. ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich . Organy zebrały niezbędny do prawidłowych ustaleń materiał dowodowy i rozważyły go w aspekcie powiązań osobowych i kapitałowych pomiędzy poszczególnymi podmiotami ubiegającymi się o płatności na zalesianie , wzajemnej zależności tych podmiotów , w tym szczególnej zależności małoletniej od rodziców ( s. 13 - 19 zaskarżonej decyzji ) . Należy przy tym podnieść , że rodzice małoletniej skarżącej dokonali na jej rzecz darowizny dwóch działek o pow. ok. 12,3 ha w 2010 roku. W tym właśnie roku wprowadzono ograniczenie pomocy na zalesienie . W § 7 obowiązującego wówczas cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. zawarta bowiem zostało reguła , że " pomoc na zalesianie może być przyznana jednemu rolnikowi do powierzchni nie większej niż 20 ha ". jak trafnie oceniły organy było to działanie zmierzające do ominięcia wprowadzonego limitu , umożliwiające uzyskanie pomocy ( dopłaty ) na tak wydzielona powierzchnię . Ocena stworzenia sztucznych warunków uzyskania pomocy nie powinna jednak być dokonywana w aspekcie przesłanek wznowienia postępowania . Cytowane wyżej przepisy rozporządzeń unijnych stanowią bowiem materialnoprawną podstawę do odmowy przyznania płatności lub wycofania płatności już przyznanej . W przypadku spełnienia przewidzianych w nich warunków właściwe organy mają więc prawo i obowiązek wdrożenia postępowania celem uzyskania zwrotu ( wycofania) przyznanej płatności . Jeśli bowiem istnieją uregulowania szczególne umożliwiające uchylenie skutków decyzji przyznającej nienależną płatność , to mają one pierwszeństwo przed uregulowaniami ogólnymi , wymagającymi wyeliminowania decyzji przyznającej płatność w trybie wznowienia lub stwierdzenia nieważności . W orzecznictwie sądów administracyjnych , na tle różnych stanów faktycznych dotyczących różnych płatności , wskazywano , że brak jest podstaw do twierdzenia , iż warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności , jest uprzednie wzruszenie w trybie wznowienia postępowania ostatecznej decyzji przyznającej płatność . Jeżeli zatem zaistniały przewidziane w cyt. wyżej art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE EURATOM ) nr 2988/1995 oraz w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji ( WE) nr 1975/2006 przesłanki " wycofania " płatności z powodu stworzenia sztucznych warunków jej uzyskania , to należy przeprowadzić postępowanie w przedmiocie określenia kwoty płatności nienależnie pobranej i podlegającej zwrotowi . Podstawę prawną do przeprowadzenia takiego postępowania stanowi art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( D.U. nr 98 z 2008r. , poz. 634 ze zm.) . W prawie krajowym obowiązek zwrotu pobranych nienależnie płatności reguluje natomiast art. 28 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( D.U nr 64 z 2007r. , poz. 427 ze zm.) . Ustęp 1. tego artykułu stanowi , "że pomoc i pomoc techniczna , pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości , podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych ..." . Natomiast w ust. 2 w sposób zdefiniowano , co jest pomocą nienależnie pobraną , stwierdzając , że jest to " w szczególności pomoc : 1/ wypłacona beneficjentowi , który nie realizuje operacji w całości lub w części lub obowiązków związanych z jej wykonaniem ; 2/ wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem; 3/ wypłacona bez podstawy prawnej lub w wysokości wyższej niż określona na realizacje operacji ; 4/ wypłacona beneficjentowi , który nie wykonuje zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy technicznej". Użycie w cytowanym przepisie sformułowania " w szczególności " wskazuje , że zawarte w nim wyliczenie jest przykładowe i niewyczerpujące . Z zacytowanych wyżej przepisów rozporządzeń unijnych wynika , że za taką nienależnie pobraną płatność można uznać pomoc uzyskaną w wyniku sztucznie stworzonych warunków . Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ powinien uwzględnić przedstawione wyżej oceny prawne , wskazujące na brak powołanych w zaskarżonej decyzji podstaw do wznowienia postępowania i prowadzenia postępowania wznowionego w sytuacji , gdy istnieje szczególny tryb uchylenia skutków wydania decyzji o przyznaniu płatności . Z przedstawionych względów , na mocy art. 145 § 1 pkt 1lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Z mocy prawa , na podstawie art. 152 w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2105r. , uchylona decyzja nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 , art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ....( D. U. nr 163, poz. 1873 ze zm.) Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony wpis sądowy ( 200 zł) , wynagrodzenie pełnomocnika ( 240 zł) oraz opłata skarbowa ( 17 zł) .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło