I SA/Ol 352/14
WyrokWSA w Olsztynie2014-07-16
Skład orzekający: Zofia Skrzynecka, Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, pomimo uznania wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika, biorąc pod uwagę sytuację materialną i zdrowotną podatniczki?Ratio decidendi
Umorzenie zaległości podatkowej w trybie uznania administracyjnego (art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej) nie jest obowiązkiem organu, nawet w przypadku wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika. Organ ma prawo odmówić umorzenia, jeśli podatnik posiada majątek i dochody pozwalające na spłatę zaległości, a jego sytuacja materialna i zdrowotna nie stanowi przeszkody nie do pokonania. Sąd nie ocenia merytorycznej zasadności decyzji uznaniowej, a jedynie legalność postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, powołując się na niskie dochody, choroby własne i syna oraz koszty leczenia. Organ I instancji odmówił umorzenia, uznając ważny interes podatnika, ale działając w ramach uznania administracyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, wskazując na posiadany przez skarżącą majątek w postaci dwóch mieszkań oraz stałe dochody z emerytur, które pozwalają na spłatę zaległości. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły sytuację i nie naruszyły prawa, a decyzja o odmowie umorzenia mieści się w granicach uznania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Milena Małyszko, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 16 lipca 2014r. sprawy ze skargi Z. P.-S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" o nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych Oddala skargę.
Z. P.-S. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (dalej Dyrektor IS, organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych.
Jak wynika z przedłożonych akt sprawy i uzasadnień wydanych decyzji Z. P.-S. (dalej strona, wnioskodawczyni, podatniczka, odwołująca się, skarżąca) w piśmie z dnia 10.09.2013r., sprecyzowanym kolejnymi pismami, zwróciła się z prośbą o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości za 2010r. w kwocie 12.715 zł. Wyjaśniła, że ze względu na niskie dochody, choroby oraz koszty leczenia nie jest w stanie uregulować zaległości. Podała również, że nie ma obowiązku znać się na prawie spadkowym i dochodowym, jak również nie może ponosić odpowiedzialności za błędne informacje udzielone przez pracownika urzędu.
Decyzją z dnia "[...]"2013r. nr "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej Naczelnik US, organ I instancji), działając na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 i art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), dalej O.p., odmówił umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości za 2010r. w kwocie 12.715 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika, ale działając w uznaniu administracyjnym odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi ze względu na okoliczności związane z powstaniem zaległości oraz posiadany majątek.
W wyniku wniesionego odwołania Dyrektor IS decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy powyższą decyzję. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przepisy prawa i zasady umarzania należności podatkowych. Przedstawił też sytuację materialną i życiową strony. Wskazał, że ze sporządzonych protokołów oraz dokumentów przedłożonych przez stronę wynika, iż prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem H.S.. Na jej utrzymaniu przebywa bezrobotny syn R.P.. Małżonkowie są właścicielami mieszkania położonego w R. przy ul. S. 94/7 o powierzchni 40,42 m2, w którym obecnie zamieszkują. Mieszkanie te zostało nabyte od Gminy w dniu 14.01.2000r. za cenę 4.713,60 z1 (cena po bonifikacie od kwoty 19.640 zł). Ponadto własność jej stanowi mieszkanie położone w R. przy ul. P. 11-12/7 o powierzchni 51,66 m2, które nabyła w drodze darowizny od syna R.P. w dniu 16.09.2008r. Wartość nieruchomości na dzień darowizny została określona na kwotę 90.000 zł. Strona ustanowiła na rzecz syna służebność osobistą polegającą na prawie do korzystania z całego ww. lokalu przy ul. P.. Wgląd do działu IV ksiąg wieczystych ww. nieruchomości wskazuje, że nie są one obciążone. Zgodnie z wyjaśnieniami syn zamieszkuje okresowo zarówno w mieszkaniu przy ul. P., jak i okresowo wraz ze stroną w mieszkaniu przy ul. S.. Sytuacja spowodowana jest chorobami syna, który w okresach rekonwalescencji i zaostrzenia choroby przebywa pod jej opieką.
Wnioskodawczyni przedstawiła swoje problemy zdrowotne w postaci dolegliwości sercowo-naczyniowych, osteopemii kręgosłupa, alergii, żylaków i nadciśnienia oraz dolegliwości syna związane z układem moczowym. Na potwierdzenie powyższego do akt sprawy załączono bogatą dokumentację medyczną oraz faktury VAT za lata 2009-2014 za zakup leków. Strona oświadczyła, że leczenie jej, jak i syna nie jest zakończone, a koszty z tym wiązane pojawiają się na bieżąco. Ponadto podniosła, iż ponosi koszty podróży syna na zabiegi pomocnicze i konsultacje do specjalistów w różnych miastach.
Dochód łączny gospodarstwa domowego wynosi 2.048,77 zł, na który składa się emerytura strony - 981,29 zł oraz emerytura męża - 1.067,48 zł. Wnioskodawczyni wskazała na miesięczne wydatki związane z utrzymaniem ww. mieszkania przy ul. S.: opłaty bieżące i fundusz remontowy - 399,47; energia elektryczna - 70 zł; woda ze ściekami - 54,60 zł; gaz - 68 zł; śmieci - 43,50 zł; telewizja - 27 zł; podatek od nieruchomości oraz opłata za użytkowanie wieczyste - 1,16 zł (25,90 zł rocznie). Ponadto wskazała na następujące wydatki miesięczne: wyżywienie - 750 zł; ubranie - 50 zł; leczenie strony - 86 zł; leczenie syna - 30 zł; środki czystości - 70 zł; prowadzenie rachunku bankowego - 15 zł; ubezpieczenie strony i jej męża w PZU - 25 zł (75 zł za trzy miesiące); telefon - 44 zł; spłata pożyczki bankowej - 147,59 zł. Suma ww. wydatków wyniosłą 1.883,26 zł. Dodatkowo przedłożone dokumenty wskazywały na miesięczny koszt utrzymania mieszkania przy ul. P. w wysokości 102,31 zł. Strona oświadczyła, że w związku z ustanowioną służebnością jej syn jest zobowiązany do ponoszenia wszelkich opłat związanych z jego utrzymaniem. Jednocześnie dodała, iż obecnie opłaty te obciążają ją, jako właścicielkę mieszkania, ponieważ syn jest bezrobotny i nie posiada środków na ten cel. W piśmie z dnia 24.01.2014r. wskazała, że wcześniej deklarowane zaległości w opłatach za to mieszkanie zostały uregulowane, a aktualnie stan zaległości z tego tytułu wynosi 981,29 zł.
Odnosząc się do spłacanej pożyczki strona wyjaśniła, że w dniu 08.02.2013r. zaciągnęła pożyczkę w banku w kwocie 2.947,37 zł z przeznaczeniem na uregulowanie zaległości syna w opłatach za mieszkanie przy ul. P.. W dniu 28.08.2013r. zaciągnięta została kolejna pożyczka bankowa w kwocie 6.066,91 zł, okres spłaty 60 miesięcy. Kwota 2.824,23 zł została przeznaczona na spłatę pierwszej pożyczki, a pozostałe środki przeznaczone zostały na spłatę zaległości w opłatach za mieszkanie przy ul. P. w kwocie 2.049.48 zł.
Po przedstawieniu sytuacji materialnej podatniczki organ odwoławczy wyjaśnił, że zaległość w niniejszej sprawie dotyczy podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, nie zaś jak wskazuje odwołująca się podatku od spadków i darowizn. Strona w dniu 16.09.2010r. dokonała zbycia lokalu mieszkalnego położonego w P. przy ul. W. 6, za cenę 86.000 zł. Nieruchomość ta została nabyta w dniu 26.08.2010r.. Zgodnie z obowiązującym prawem w dniu 29.04.2011r. złożyła deklarację PIT-39, w której wskazała przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości 86.000 zł; koszty uzyskania przychodów 1.011.38 zł, dochód 84.988,62 zł, kwotę dochodu zwolnionego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: 84.988.62 zł, podatek należny 0,00 zł. W związku z niespełnieniem warunków ustawowych powodujących zwolnienie całego dochodu z podatku, w dniu 25.06.2013r. złożyła korektę ww. deklaracji wskazując następujące zmiany: koszty uzyskania przychodów 3.109,78 zł, dochód 82.890,22 zł, kwota dochodu zwolnionego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy 15.970,82 zł, podstawa obliczenia podatku: 66.919 zł, podatek należny: 12.715 zł.
Organ ocenił, że ustalone okoliczności sprawy w postaci utrzymywania bezrobotnego syna, stan zdrowia i koszty związane z leczeniem strony i jej syna, wskazują na wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Stwierdził, że spełnienie jednej z przesłanek ustawowych nie stwarza po stronie organu automatycznego obowiązku umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. W ocenie organu odwoławczego strona ma możliwość zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Faktycznie dochody rodziny pochodzące z emerytur nie pozwalają na jednorazowe pokrycie zaległości podatkowej, czy też jej zapłatę w ratach, co podkreśla strona. Jednak posiada ona znaczny majątek w postaci nieruchomości oraz wraz z mężem posiada stałe źródło dochodów w postaci emerytur. Jej własność stanowi mieszkanie przy ul. P., jak również jest współwłaścicielem mieszkania przy ul. S.. Wartość nieruchomości przekracza wysokość zaległości podatkowej, a dodatkowo posiadane nieruchomości nie są obciążone hipotecznie. Zdobycie środków pieniężnych nie musi się wiązać wyłącznie ze zbyciem nieruchomości, lecz strona winna rozważyć możliwości pozyskania dodatkowych środków, poprzez np. wynajęcie jednego mieszkania, czy też uzyskanie w jego oparciu kredytu. To właśnie rzeczą podatnika jest podjąć wszelkie działania w kierunku wywiązania się z obowiązku uiszczenia zaległości wykorzystując w tym celu posiadany majątek. Omawiając zaciągnięcie pożyczek bankowych i aktualnego zadłużenia z tytułu opłat na kwotę 981,29 zł organ odwoławczy wskazał, że nie kwestionuje suwerennej decyzji strony, ale zwraca uwagę, że zobowiązania prywatne nie mogą być traktowane priorytetowo w zestawieniu z obowiązkami nałożonymi w drodze ustaw.
Dyrektor IS uznał, że nie zasługują na uwzględnienie argumenty wskazujące na nieznajomość prawa. W interesie strony było uzyskanie informacji jakie skutki podatkowe przyniesie dla niej zadeklarowanie na własne cele mieszkaniowe w sytuacji przeznaczania dochodu na inne cele. Strona składając deklarację zawierającą pouczenie w zakresie warunków zwolnienia musiała mieć świadomość, że tylko przeznaczenie całego dochodu ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe, da jej prawo do zwolnienia od podatku dochodowego. Organ wskazał, że wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnych dowodów wskazujących na wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych, których skutkiem była konieczność przeznaczenia całego dochodu na cele inne niż zadeklarowane, a tym samym niemożność zapłaty podatku. Za takie okoliczności nie mogą zostać uznane wydatki poniesione na leczenie strony i jej syna, ponieważ przedłożone dokumenty jednoznacznie wskazują, iż w dacie składania deklaracji PIT-39 (tj. 29.04.2011r.), miała ona wiedzę o stanie zdrowia swojego i syna, a tym samym o ewentualnych kosztach leczenia. Udokumentowane roczne koszty leczenia w latach 2009-2013 wynoszące odpowiednio: 671,77 zł, 488,58 zł, 427,06 zł, 473,39 zł, 851,92 zł, również nie wskazują w ocenie organu na nadzwyczajność sytuacji, zwłaszcza w zestawieniu z uzyskanym dochodem. Ponadto koszty leczenia, czy też utrzymania bezrobotnego syna, były rozłożone w czasie. W sytuacji, gdy środki ze sprzedaży nieruchomości były przeznaczane na inne cele niż zadeklarowane, w interesie podatnika było zabezpieczenie części tego dochodu właśnie na zapłatę podatku, a reszta mogła zostać wydatkowana na dowolny cel. Środki na zapłatę podatku powinny pochodzić z uzyskanego dochodu, trudno zatem uznać, że przy dochodzie ze sprzedaży nieruchomości w kwocie 82.890,22 zł (kwota wynikająca z korekty deklaracji PIT-39) strona nie była w stanie tego uczynić.
Twierdzenia, że została wprowadzona w błąd co do obowiązku zapłaty podatku organ II instancji uznał za gołosłowne, nie poparte żadnymi dowodami. Uznał, że zarzucane pracownikom Urzędu Skarbowego niesprawdzenie prawidłowości złożonej deklaracji PIT-39 nie ma żadnych uzasadnionych podstaw, ponieważ deklaracja ta została wypełniona prawidłowo. Konieczność złożenia korekty deklaracji, a tym samym zapłaty podatku wynikała wyłącznie z niespełnienia warunków zwolnienia o których była mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wyjaśnił, że wywiązywanie się z obowiązków podatkowych, a tym samym konieczność zapłaty podatku nie może być uznane za karę, jak czyni to strona w swoich wywodach. Wskazał, że wydatki na własne cele mieszkaniowe pozwoliły jej na zwolnienie od podatku dochodowego kwoty 15.970,82 zł, pozostała kwota 66.919 zł przeznaczona na inne cele stanowiła podstawę obliczenia podatku.
Podnoszoną w toku postępowania argumentację Dyrektor IS uznał za niewystarczającą do umorzenia zaległości podatkowej. Wskazał, że choroby i koszty ich leczenia są niewątpliwie istotnym zdarzeniem, które uwzględnił w procesie decyzyjnym o przyznaniu bądź odmowie przyznania ulgi, jednak nie stanowią one samoistnie podstawy do umorzenia zaległości podatkowej. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uznania, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka interesu publicznego.
Dodatkowo podał, że organ I instancji winien rozpatrzyć sprawę co do kwoty zaległości istniejącej na dzień złożenia wniosku, tj. 11.191,70 zł, po uwzględnieniu wpłaty 2 tys. zł w dniu 09.10.2013r. na poczet omawianej zaległości wraz z odsetkami. Jednak organ odwoławczy uznał, że przyjęcie innej, wyższej kwoty nie miało wpływu na rozstrzygnięcie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podatniczka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora IS, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji oraz umorzenie zaległości podatkowej w całości. Zarzuciła, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa normującego stosunki osobowe i majątkowe jednostki oraz z naruszeniem interesu prawnego przez nieuwzględnienie interesu podatnika, mimo wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika.
W treści skargi podała, że w dniu składania deklaracji PIT-39 powinna być poinformowana o konieczności zapłaty podatku z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, a nie dopiero po 2 latach. Ponownie wskazała na uzyskaną informację od pracownika urzędu, że od spadków i darowizn w rodzinie nie płaci się podatku. Nie jest dla niej zrozumiałe, że zbycie lokalu przed upływem 5 lat oznacza dla niej dochód, natomiast zbycie po tym terminie nie oznacza dochodu. Nie zgadza się z twierdzeniem, że nie zasługują na uwzględnienie argumenty dotyczące nieznajomości prawa. Podaje przykład wizyty lekarskiej, do której chory analogicznie musiałby się przygotowywać i zapoznać się wcześniej z wiedzą medyczną, samemu się zbadać, postawić diagnozę i wypisać receptę. Zgadza się, że nie dysponuje żadnymi dowodami na potwierdzenie okoliczności wprowadzenia jej w błąd przez pracownika urzędu skarbowego, ale nie przewidziała, że będzie musiała coś udowadniać.
Podała, że z uwagi na chorobę swoją i syna, bezrobocie syna, ponosiła znaczne koszty utrzymania i leczenia członków rodziny, przy czym zaznaczyła, że nie zawsze możliwe było ich pełne udokumentowanie, ponieważ nie zbierała dowodów opłat prywatnego leczenia, wyjazdów na konsultację, kosztów życia. Opłaty te nadal ją obciążają. Wskazała też na ciężki stan zdrowia swojego męża, który jest skutkiem dwóch wypadków. W jej ocenie okoliczności te świadczą o ważnym interesie podatnika, co powinno przemawiać za umorzeniem zaległości w całości.
Oceniła sytuację ekonomiczną rodziny jako złą, ponieważ członkowie gospodarstwa domowego nie mają możliwości zarobkowych. Podała, że w jej przypadku występuje stan polegający na niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a już na pewno dojdzie do takiej sytuacji w przypadku egzekwowania zaległości podatkowej. Wskazała na źródła pochodzenia aktualnie posiadanego majątku w postaci nieruchomości. W mieszkaniu przy ul. P. ustanowiła służebność mieszkania na rzecz syna, polegającą na prawie korzystania z całego lokalu oraz ponoszenia kosztów jego utrzymania.
Ponadto ze względu na aktualną sytuację syna wszystkie koszty obciążają skarżącą, która w celu spłaty zaległości z tytułu opłat za użytkowanie mieszkania zaciągnęła dniu 08.02.2013r. oraz 28.08.2013r. kredyty bankowe. Odnosząc się do kwestii ewentualnego wynajęcia tego mieszkania wyjaśniła, iż aktualnie brak jest chętnych ze względu na sposób ogrzewania i związane z tym wysokie koszty.
Skarżąca podkreśliła, że jej niezawiniony dług nie spowodował zapaści gospodarczej kraju podczas, gdy występuje tyle nieprawidłowości i zadłużenie państwa na miliardowe sumy mimo deklarowanego działania organów w interesie budżetu państwa. Powołała się w tym miejscu na głośne zdarzenia medialnie mające potwierdzać wykroczenia urzędników, korupcję, niegospodarność inwestycji publicznych, itp..
W piśmie procesowym z dnia 08.07.2014r. skarżąca przedstawiła dodatkowe wyjaśnienia w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 16.07.2014r. skarżąca podtrzymała skargę, oświadczyła, że nie domaga się zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz, że jest właścicielką dwóch mieszkań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ); zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę (art. 145 § 1 P.p.s.a.), jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; bądź jeżeli zachodzą przyczyny nieważności. Dokonana przez Sąd ocena legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała wad prawnych, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Określona w powołanym wyżej przepisie instytucja umorzenia należności budżetowych w trybie indywidualnej decyzji organu podatkowego zbudowana jest przy zastosowaniu uznania administracyjnego. Wskazuje na to zawarte w ww. przepisie stwierdzenie, że organ "może". Oznacza to, iż wystąpienie przesłanek określonych tym przepisem (ważny interes podatnika lub interes publiczny) daje organowi prawo do udzielenia ww. ulgi, nie powoduje jednakże powstania obowiązku jej udzielenia. W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru (w tym przypadku: ważny interes podatnika lub interes publiczny), prawem do umorzenia zaległości dysponuje organ podatkowy. Stwierdzenie zatem, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Decyzja negatywna wydana na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nie narusza zatem prawa zarówno wtedy, gdy przypadki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego wystąpiły, jak i wtedy, gdy nie występują. Odmiennie jest w przypadku decyzji pozytywnej, bowiem możliwość pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia powstaje wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone ww. przepisem.
Sądowa kontrola legalności decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego sprowadzać się może zatem do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, tzn. czy organ podatkowy prawidłowo zebrał materiał dowodowy i rozważył wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia w zakresie udzielenia bądź odmowy udzielenia ulgi. Sąd nie może natomiast w świetle postanowień art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej oceniać tego rodzaju decyzji z punktu widzenia ich słuszności. Wybór sposobu rozstrzygnięcia przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym ustawa pozostawia bowiem uznaniu organu.
Oznacza to, że podatnik występujący z wnioskiem o udzielenie ulgi nie ma skutecznego żądania o jej udzielenie nawet w przypadku wykazania istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.
Należy jednakże podkreślić, że choć uznanie administracyjne wyraża się w możliwości negatywnego dla strony, nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek zastosowania ulgi, nie oznacza to uznaniowej oceny okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru. Dokonując ustaleń organ orzekający ma obowiązek działać według zasad wynikających z art. art. 122, 187 §1 i 191 Ordynacji podatkowej i ocenić wyniki postępowania wyjaśniającego w granicach swobodnej oceny dowodów na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego, wysnuwając z zebranego materiału dowodowego wnioski logicznie uzasadnione.
Uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie podatnika prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń podatkowych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką "ważnego interesu podatnika", o jakiej mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Ustawodawca określił go przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość. Nie jest przy tym wystarczające samo subiektywne przeświadczenie strony, iż taki właśnie jest jej interes w uzyskaniu ulgi. Natomiast przesłankę "interesu publicznego" najpełniej charakteryzuje pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2003 r. Sygn. akt III SA 1838/01 (Mon. Pod. 2003/7/43), w którym interes ten określono jako "dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp.". Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż w procesie wydawania zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa. W ocenie Sądu skarżąca ma możliwość zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Jej dochody nie pozwalają na jednorazowe pokrycie zaległości podatkowej. Jednak posiada ona majątek w postaci nieruchomości oraz wraz z mężem posiada stałe źródło dochodów w postaci emerytur. Jej własność stanowi mieszkanie przy ul. P., jak również jest współwłaścicielem mieszkania przy ul. S.. Wartość nieruchomości przekracza wysokość zaległości podatkowej, a dodatkowo posiadane nieruchomości nie są obciążone hipotekami. Strona skarżąca ma możliwości pozyskania środków, poprzez np. wynajęcie jednego mieszkania, czy też uzyskanie w jego oparciu kredytu. W związku z tym ma możliwość spłaty zadłużenia. To właśnie rzeczą podatnika jest podjąć wszelkie działania w kierunku wywiązania się z obowiązku uiszczenia zaległości wykorzystując w tym celu posiadany majątek.
Stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym nie został podważony w skardze. Organ w sposób analityczny przedstawił wszystkie okoliczności dotyczące sytuacji osobistej , zdrowotnej i majątkowej strony skarżącej i jej rodziny. Organ przyjął, że te ustalenia faktyczne, szczegółowo przedstawione wyżej, wskazują na wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Organ jednocześnie zasadnie stwierdził, że spełnienie jednej z przesłanek ustawowych nie stwarza po stronie organu automatycznego obowiązku umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Należy zgodzić się bowiem z oceną organu odwoławczego, że skarżąca ma możliwość zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.
Nie można też zgodzić się z jej stawiskiem, że pracownicy organów podatkowych odpowiadają za powstanie zalęgłości podatkowej. Ignorantia iuris nocet (łac. nieznajomość prawa szkodzi) – jedna z podstawowych zasad prawa, wywodząca się z prawa rzymskiego. Zgodnie z nią, nie można zasłaniać się nieznajomością normy prawnej. W praktyce wyraża się ona tym, że nikt nie może podnosić, iż zachował się niezgodnie z normą dlatego, że nie wiedział o jej istnieniu. Dla poprawnego stosowania tej zasady konieczne jest, aby wszystkie akty prawne były publikowane w sposób umożliwiający każdemu zapoznanie się z nimi (w Polsce jest to realizowane poprzez obowiązek publikacji powszechnie obowiązujących źródeł prawa w Dzienniku Ustaw, a pozostałych aktów w Monitorze Polskim).
Decyzja wydawana na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej jest decyzją uznaniową, w której prawem do udzielenia ulgi dysponuje organ podatkowy. Zaskarżona decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego i nie narusza prawa.
Nie zasługują na aprobatę argumenty strony skarżącej zawarte w piśmie procesowym z dnia 08.07.2014r.. W tym piśmie skarżąca wykorzystując publikacje prasowe, które nawiązują do treści nielegalnych podsłuchów, podważa rzetelność i wiarygodność organów skarbowych.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło