I SA/Ol 361/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy zastosowania zwolnienia w podatku rolnym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 31 lipca 2014r. sygn. akt I SA/Ol 361/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy zastosowania zwolnienia w podatku rolnym. Powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem doręczono w dniu 11.09.2014r. adwokatowi skarżącego, który pismem z 1.10.2014r. poinformował o rozwiązaniu umowy ze skarżącym. Z kolei postępowanie zainicjowane na skutek zgłoszonego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zostało prawomocnie zakończone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 26 lutego 2015r. sygn. akt II FZ 2085/14 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 listopada 2014r., sygn. akt I SA/Ol 361/14, w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Następnie skarżący, reprezentowany przez kolejnego pełnomocnika - radcę prawnego ustanowionego na zasadzie wyboru, wraz ze skargą kasacyjną od ww. wyroku WSA w Olsztynie z dnia 31 lipca 2014r., przedłożył w dniu 11.04.2015r. potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię wniosku z 1.12.2014r. o przyznanie prawa pomocy, złożonego już na wcześniejszym etapie – wraz z zażaleniem od ww. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 listopada 2014r.. Z treści skargi kasacyjnej wynika, że strona wnosi o zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia wpisu od skargi kasacyjnej. Natomiast we wniosku z 1.12.2014r. o przyznanie prawa pomocy strona zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z treści wniosku wynika, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, ojcem oraz żoną. Skarżący wypełniając wniosek powołał się na sytuację przedstawioną w zażaleniu od ww. postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 24 listopada 2014r.. Przedłożył dodatkowo 18 kart załączników. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.). Przede wszystkim należy podnieść, iż przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania, a w związku z tym nie może być stosowane powszechnie. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd jest związany zakresem wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazanym w wypełnionym formularzu. Zatem mimo, że w treści skargi kasacyjnej strona wnosi o zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia wpisu od skargi kasacyjnej, i w zasadzie tylko te koszty występują na obecnym etapie postępowania, strona zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Rozpoznając wniosek z dnia 1.12.2014r. należało mieć na uwadze, że strona ubiega się ponownie o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Nie przedstawiła swojej aktualnej sytuacji, mającej znaczenie dla rozpoznania wniosku. Przedłożyła bowiem kopię wniosku z dnia 1.12.2014r., złożonego już na wcześniejszym etapie – wraz z zażaleniem od ww. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 listopada 2014r.. Zawarte w tym wniosku odwołania do argumentacji z zażalenia powodują, że tym większe ma znaczenie ocena NSA, wyrażona w powołanym wyżej postanowieniu z dnia 26 lutego 2015r. sygn. akt II FZ 2085/14. NSA oceniając, że WSA w Olsztynie zasadnie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym stwierdził jednocześnie, że jedynymi kosztami sądowymi jest potencjalny wpis od skargi kasacyjnej (aktualnie wniesiono już skargę kasacyjną). Na podstawie analizy sytuacji żalącego się NSA uznał, że wbrew jego twierdzeniom, jest on w stanie udźwignąć koszty postępowania sądowoadministracyjnego. Dodatkowo wskazał, że skarżący nie przedłożył dokumentów obrazujących zasoby prowadzonego gospodarstwa rolnego (tj. inwentarza żywego i martwego), poprzez co skarżący nadal uchybia obowiązkowi nałożonemu na niego na mocy art. 255 p.p.s.a.. Ocena dokonana przez NSA pozostaje nadal aktualna. Tym bardziej, że Sąd ten ustosunkował się już do argumentacji zawartej w zażaleniu, do której odwołuje się obecnie skarżący. Strona nie przedstawia nowych, kluczowych informacji, które mogłyby zmienić dotychczasowe stanowisko. Skarżący dysponuje środkami pieniężnymi pozwalającymi na pokrycie powyższego kosztu sądowego, jak też kosztu ewentualnej pomocy profesjonalnego pełnomocnika przy sporządzeniu skargi kasacyjnej. Przy czym należy odnotować, że w niniejszej sprawie skarżący udzielił w dniu 27.03.2015r. pełnomocnictwa radcy prawnemu (k. 141 akt sądowych), który wywiódł już skargę kasacyjną. Natomiast zgodnie z art. 246 § 3 zd. 1 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Powyższe nie pozwala zatem na przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie, nawet jeśli wnioskodawca spełniałby wymogi udzielenia tej pomocy, wymienione w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.. Natomiast na obecnym etapie do wniosku wraz ze skargą kasacyjną skarżący dołączył w zasadzie te same dokumenty (koperta k. 145-146 akt sądowych), z których wynika, że na jego rachunku bankowym w dniu 1.12.2014r. znajduje się kwota 3.655,55 zł, kwota wsparcia bezpośredniego pokrywa całkowicie koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego, które skarżący wskazał w oświadczeniu z dnia 1 grudnia 2014r.: 6.585,33 zł (środki produkcji w tym naprawa maszyn) + 14.194,33 zł (paliwo do maszyn rolniczych) + 8.750 zł (koszt koszenia zboża: 35 godzin x 250 zł – koszt koszenia przez 1 godzinę) = 29.529,66 zł. Pozostaje tym samym kwota 10.165,27 zł do swobodnego zadysponowania. Wobec powołania się przez wnioskodawcę na informacje zawarte w zażaleniu nadal aktualna jest ocena NSA, że w listopadzie 2014r. skarżący uzyskał przychód w kwocie 7.158,85 zł i 14.227,19 zł (k. 104 i 107 akt sądowych), a ponadto ww. decyzją 18 marca 2014r. przyznano mu kwotę 39.694,93 zł w ramach wsparcia bezpośredniego (skarżący jest jedynym adresatem tej decyzji, zatem cała powyższa kwota została przekazana do jego dyspozycji). Zestawienie przychodów skarżącego z kosztami miesięcznego utrzymania rodziny (1.200 zł + rachunki wskazane w ww. oświadczeniu z dnia 1 grudnia 2014r. – k. 114 i 145 akt sądowych) także prowadzi do wniosku, że wbrew twierdzeniom skarżącego, jest on w stanie udźwignąć koszty postępowania sądowoadministracyjnego. Prowadzona przez niego działalność rolnicza (w tym uzyskiwane wsparcie bezpośrednie) i związana z nią struktura przychodów pozwala, pomimo nieregularności przychodu, na poczynienie oszczędności zabezpieczających byt skarżącego i jego rodziny. Obecnie wnioskodawca przedłożył dodatkowo raport Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o posiadaniu przez stronę 15 sztuk świń w gospodarstwie rolnym skarżącego. Raport ten odnosi się wyłącznie do inwentarza żywego, a ponadto sporządzono go w dniu 1.12.2014r. i nie ma pewności, że przedstawia aktualną sytuację. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 2 i 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 246 § 3 zd. 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.