I SA/Ol 389/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant referent stażysta Jakub Gosk, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 4 października 2012r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanej M.L., na postawie własnych tytułów wykonawczych z dnia 02.11.2011r. nr "[...]" i nr "[...]", obejmujące należności pieniężne z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. Po wszczęciu egzekucji administracyjnej w dniu 14.11.2011r. wskutek zajęcia rachunku bankowego w banku A. (zawiadomienie o zajęciu doręczono dłużniczce wraz z odpisami obu w/w tytułów wykonawczych w dniu 05.12.2011r.), zobowiązana wniosła zarzuty. W piśmie z dnia 07.12.2011r. wskazała m.in., że tytuł wykonawczy nr "[...]" został wystawiony nieprawidłowo, tj. niezgodnie z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 23.08.2010r. nr "[...]", ponieważ kwota odsetek za zwłokę została zawyżona poprzez nieuwzględnienie okresu przerw w ich naliczaniu. Postanowieniem z dnia 04.01.2012r. nr "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał za niezasadne zarzuty w sprawie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych nr "[...]" i "[...]". Na skutek złożenia zażalenia na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 03.02.2012r. nr "[...]" utrzymał w mocy w/w postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 04.01.2012r. Organ II instancji stwierdził, że okresy przerw nienaliczania odsetek za zwłokę, wskazane w tytułach wykonawczych o nr "[...]" i nr "[...]", są określone prawidłowo. Zobowiązana ponownie wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Podniosła w podaniu z dnia 1 marca 2012r., sprecyzowanym następnie pismem z dnia 20 marca 2012r., że w tytule wykonawczym nr "[...]" błędnie wskazano okresy, za które nie nalicza się odsetek za zwłokę. Postanowieniem z dnia "[...]" nr "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w zakresie zarzutu dotyczącego prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego nr "[...]". Jako podstawę prawną wskazał art. 17 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jedn. tekst Dz.U z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "u.p.e.a"., oraz art. 61a ustawy z dnia 14.06.1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.),zwanej dalej w skrócie: "K.p.a". W uzasadnieniu wskazał, że podnoszone przez zobowiązaną zarzuty były już przedmiotem badania przez organ I, jak i II instancji, a zatem nie ma już możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia wniesionego żądania. Na powyższe postanowienie zobowiązana złożyła zażalenie, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu przedstawił przepisy art. 34 § 1a, u.p.e.a. oraz art. 61a § 1 Kpa. Wyjaśnił, że zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania, jako jedna z przesłanek odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na mocy art. 61a § 1 Kpa, obejmuje sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, tj. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (powołał wyrok WSA w Olsztynie, z dnia 13.12.2011r., sygn. akt II SA/Ol 893/11, LEX nr 1094438). Dalej wyjaśnił, że na mocy art. 18 u.p.e.a. stosowanie przepisów K.p.a. możliwe jest jedynie w sytuacji braku właściwych regulacji w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przypadku, gdy przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji samodzielnie regulują daną materię, wtedy one mają pierwszeństwo. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że skoro zarzut zobowiązanej był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, to zastosowanie ma przepis art. 34 § 1a u.p.e.a., nie zaś ogólna regulacja art. 61a § 1 K.p.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego powinien był zatem wydać postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów – wobec uznania, że były już one przedmiotem merytorycznej oceny organów I, jak i II instancji (postanowienia z dnia 04.01.2012r. i 03.02.2012r.). Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej organ I instancji wprawdzie powołał nieprawidłową podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia, jednakże zasadnie odmówił merytorycznego rozpoznania wniesionych zarzutów. Wskazana nieprawidłowość pozostaje bez wpływu na zasadność postanowienia, co przemawia za pozostawieniem go w obrocie prawnym. Organ odwoławczy stwierdził, że po to ustanowiono dwuinstancyjne postępowanie administracyjne, aby organ drugiej instancji mógł poprawić i uzupełnić to, czego nie zrobił bądź zrobił źle organ pierwszej instancji, i nie zawsze muszą mieć w takiej sytuacji zastosowanie przepisy o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Niecelowe byłoby bowiem uchylenie tego postanowienia i wydanie przez organ pierwszej instancji nowego rozstrzygnięcia w sprawie, które zawierałoby identyczne uzasadnienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.L. wniosła o uchylenie postanowienia z dnia 16.05.2012r. z uwzględnieniem prawidłowego naliczenia odsetek za zwłokę w tytule wykonawczym nr "[...]", gdyż przerwy w ich naliczaniu określono w sposób nieprawidłowy. Powołała się na art. 54 § 1 pkt. 3 i 7 oraz § 3 Ordynacji podatkowej i stwierdziła, że wobec trwającego 4 lata wznowionego postępowania, zasadne jest uchylenie wszystkich postanowień organów I i II instancji w celu prawidłowej weryfikacji przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę, które wystąpiły w sprawie w okresie od 26.02.2004r. do 27.01.2005r. i od 27.03.2006r. do 07.10.2011r. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 133 §1 i 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz.U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sąd dokonuje kontroli działania organu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem na podstawie akt administracyjnych, w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice sprawy zakreślone są, co do zasady, poprzez rodzaj i treść zaskarżonego aktu. Skarżąca kwestionuje prawidłowość naliczenia odsetek za zwłokę od należności głównej w tytule wykonawczym z dnia 02.11.2011r. nr "[...]". Tymczasem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym, dotyczy bowiem kwestii dopuszczalności ponownego rozstrzygania tego samego zarzutu. Sam zarzut nieprawidłowego naliczenia odsetek nie był rozstrzygany w tym postanowieniu. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zostało wydane w sytuacji wcześniejszego rozpatrzenia przedmiotu sprawy w innym postępowaniu administracyjnym. Zobowiązana zgłosiła bowiem ten sam zarzut i został on rozpatrzony w postępowaniu zakończonym wydaniem przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia z dnia 03.02.2012r. nr "[...]". W związku z tym zasadnie stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skoro zastrzeżenia zobowiązanej, podniesione w ramach zarzutów z dnia 1 marca 2012r., były już przedmiotem merytorycznej oceny organów zarówno I jak i II instancji, to miał zastosowanie art. 34 § 1a u.p.e.a.. Zgodnie z treścią tego przepisu jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Jak wynika z przestawionych sądowi akt administracyjnych omawiany w niniejszej sprawie zarzut był już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, stąd art. 34 § 1a u.p.e.a. winien mieć zastosowanie. Natomiast ogólna regulacja art. 61a § 1 K.p.a, na którą powołał się organ I instancji, nie stanowi prawidłowej podstawy prawnej, co słusznie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia. Na mocy art. 18 u.p.e.a. stosowanie przepisów K.p.a. możliwe jest jedynie w sytuacji braku właściwych regulacji w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jeżeli jednak przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji samodzielnie regulują daną materię, wtedy organ winien je zastosować bezpośrednio. Nieprawidłowość ta pozostaje bez wpływu na zasadność orzeczenia tym bardziej, że organ odwoławczy ją dostrzegł i wyjaśnił prawidłowe zastosowanie normy prawnej. W odniesieniu do przedstawionej w skardze argumentacji sąd stwierdza, że skarżąca miała możliwość złożenia skargi do WSA na postanowienie z dnia 03.02.2012r., którym Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 04.01.2012r. stwierdzając, że okresy przerw nienaliczania odsetek za zwłokę, wskazane w tytułach wykonawczych o nr "[...]" i "[...]", są określone prawidłowo. Postanowienie z dnia 03.02.2012r. zawiera stosowne pouczenie co do możliwości jego zaskarżenia do WSA. Odnotować należy, że w odpowiedzi na zapytanie organu I instancji z dnia 07.03.2012r. (k. 18 akt ) strona jednoznacznie określiła, że nie składa skargi na postanowienie z dnia 03.02.2012r., a jej intencją jest rozpatrzenie zarzutu w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym (pismo zobowiązanej z 20.03.2012r. - k. 19 akt .). Odrębnej skargi na w/w postanowienie z dnia 03.02.2012r. nie odnotowano. Tym samym skarżąca zamknęła sobie możliwość skutecznego skierowania sprawy do WSA w celu kontroli zgodności z prawem rozpatrzenia głównego przedmiotu sporu - nieprawidłowego naliczenia odsetek za zwłokę jako zarzutu z art. 33 pkt. 3 i 10 u.p.e.a.. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.