I SA/Ol 400/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-10-04
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Renata Kantecka, Katarzyna Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zadośćuczynienie otrzymane na podstawie ugody zawartej w postępowaniu karnym przed mediatorem wskazanym przez sąd, korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ugoda zawarta w postępowaniu karnym przed mediatorem wskazanym przez sąd ma charakter ugody sądowej w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym, otrzymane na jej podstawie zadośćuczynienie za ból fizyczny i cierpienia psychiczne korzysta ze zwolnienia podatkowego. Zaskarżona interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej została uchylona z powodu błędnej wykładni tego przepisu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) dotyczącą opodatkowania zadośćuczynienia otrzymanego w związku z wypadkiem drogowym. Skarżąca otrzymała 200.000 zł zadośćuczynienia na mocy ugody mediacyjnej zawartej w postępowaniu karnym. KIS uznał, że ugoda ta nie jest ugodą sądową, a otrzymane zadośćuczynienie stanowi przychód podlegający opodatkowaniu. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów prawa podatkowego.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka, asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca),, Protokolant protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu w na rozprawie w dniu 4 października 2018r. sprawy ze skargi A. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "organ" lub "KIS") wydana na wniosek A. K. (dalej: "strona" lub "skarżąca"), dotycząca zwolnienia otrzymanego zadośćuczynienia od podatku dochodowego od osób fizycznych.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.
W toku postępowania karnego prowadzonego przed Sądem Rejonowym , dotyczącego spowodowania w stanie nietrzeźwości wypadku drogowego, w którym strona poniosła liczne obrażenia ciała, ww. sąd skierował sprawę do mediacji przed uprawnionym mediatorem.
W dniu "[...]" strony postępowania sądowego zawarły przed mediatorem wpisanym na listę osób godnych zaufania do przeprowadzania postępowań mediacyjnych w sprawach karnych oraz nieletnich przy Sądzie Okręgowym - ugodę mediacyjną, na mocy której oskarżony zobowiązał się uiścić na rzecz strony kwotę 200.000 zł w dwóch ratach po 100.000 zł, płatnych do dnia "[...]" i do dnia "[...]", tj. przed dniem, w którym wyznaczona została najbliższa rozprawa przed sądem prowadzącym postępowanie w sprawie. Ww. kwoty stanowią zadośćuczynienie za ból fizyczny i cierpienia psychiczne będące następstwem obrażeń ciała, których strona doznała wskutek wypadku drogowego spowodowanego przez oskarżonego. W ustalonych w ugodzie terminach oskarżony dokonał na rzecz strony zapłaty wyżej wymienionych kwot. Wyrokiem z dnia "[...]" oskarżony został skazany za zarzucane mu aktem oskarżenia czyny z art. 177 § 1 kk oraz z art. 178a § 1 kk.
Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego zadano następujące pytanie:
Czy otrzymana od oskarżonego tytułem zadośćuczynienia za ból fizyczny i cierpienia psychiczne suma pieniężna stanowi dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym w myśl ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Strona powołała treść art.21 ust.3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: "ustawa updf"), i wskazała, że skoro przepisy procedury karnej nie przewidują innej formy zawarcia ugody sądowej (zastępującej wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, jak ma to miejsce w procesach cywilnych), to ugodę zawartą przed mediatorem wskazanym przez Sąd traktować należy jako ugodę sądową w rozumieniu wyżej przywołanego przepisu art. 21 ust. 3b ustawy updf, stanowiącego wprost o zwolnieniu z podatku zadośćuczynienia otrzymanego przez pokrzywdzoną w sprawie karnej, na mocy zawartej w ramach toczącego się postępowania karnego ugody przed wskazanym przez sąd mediatorem, do wysokości w tej ugodzie określonej.
Podkreśliła ponadto, iż w sprawie nie zachodzi żaden z wyjątków wyłączających przywołane zwolnienie, tj. nie jest to zadośćuczynienie związane z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą, nie dotyczy ono również korzyści, które mogłaby osiągnąć, gdyby szkoda nie została wyrządzona.
Zaskarżoną interpretacją Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe.
W treści interpretacji przytoczył przepis art.9 ust.1 ustawy updf, w oparciu o który wskazał, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia wydanego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Wskazał też, że z ust.2 tego przepisu wynika, że dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Powołał ponadto art.11 ust.1 ustawy updf, zawierający definicję przychodu, z której wynika, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego. Zdaniem organu o uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy updf można mówić wówczas, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), bądź też na skutek określonego zdarzenia (umorzenia czy potrącenia) powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Organ zauważył, że jednym ze źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu są określone w art.10 ust.1 pkt 9 ustawy updf tzw. inne źródła. W art.20 ust.1 ustawy updf wymieniono, jakie przychody uważa się za przychody z innych źródeł, przy czym istotne jest, że w przepisie tym użytki zwrotu "w szczególności", co dowodzi, iż definicja przychodu ma charakter otwarty. Dlatego nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w art.20 ust.1 ustawy updf, mieszczące się w ogólnej definicji przychodów z art.11 ust.1 ustawy updf.
Przechodząc do interpretowanej kwestii, organ wskazał na art.21 ust.1 pkt 3 ustawy updf i przytoczył jego treść. Przytoczył także art.21 ust. 1 pkt 3b ustawy updf, zauważając, że literalne brzmienie ww. przepisu jednoznacznie wskazuje, że jego dyspozycją objęte są jedynie te zadośćuczynienia lub odszkodowania, których prawo do otrzymania oraz ich wysokość wynika z wyroku lub ugody sądowej, z wyjątkiem ww. świadczeń otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą lub dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Warunkiem wystarczającym do powstania obowiązku podatkowego na zasadach przewidzianych w podatku dochodowym będzie więc niezrealizowanie choćby jednej ze wskazanych powyżej przesłanek. Organ powołał się na stanowisko doktryny (nie podając wszakże konkretnych przykładów), z którego wynika, iż w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2009 r., tj. przed nowelizacją art.21 ust.1 pkt 3 i 3b ustawy updf, w wyniku której w obu przepisach obok odszkodowań zwolnieniem przedmiotowym objęto również zadośćuczynienia - nie było wyraźnej podstawy prawnej do zwolnienia od podatku zadośćuczynienia, niemniej jednak charakter tego przychodu przemawiał za szeroką interpretacją komentowanych przepisów obejmujących zwolnieniem także zadośćuczynienia. Według organu, wskazuje na to także uzasadnienie projektu ustawy, w którym zaznacza się, że wzmiankowanie w komentowanych przepisach "zadośćuczynień" ma zapobiegać sporom interpretacyjnym, nie jest natomiast zmianą wnoszącą nową jakość.
Dlatego też, według organu, przepis art.21 ust.1 pkt 3 lit.g) ustawy updf dotyczy zarówno odszkodowań, jak i zadośćuczynień. Zatem, jeśli podstawą przyznania zadośćuczynienia jest ugoda inna niż ugoda sądowa, wówczas takie świadczenie nie podlega zwolnieniu określonemu w art. 21 ust.1 pkt 3 oraz art.21 ust.1 pkt 3b ustawy updf.
Organ wskazał, że z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż strona została poszkodowana w wypadku komunikacyjnym, zaś w toku postępowania prowadzonego przeciwko oskarżonemu, sąd skierował sprawę do mediacji przed uprawnionym mediatorem, co zostało zakończone zawarciem ugody mediacyjnej, w wyniku której oskarżony dokonał na rzecz strony zapłaty sum pieniężnych tytułem zadośćuczynienia za wyrządzoną krzywdę. Wobec tego źródłem wypłaty zadośćuczynienia nie był wyrok ani ugoda sądowa, lecz zawarta ugoda pozasądowa. Zatem, skoro podstawą przyznania zadośćuczynienia była zawarta ugoda inna niż ugoda sądowa, to ww. świadczenie nie podlega zwolnieniu, o którym mowa w art.21 ust.1 pkt 3b ustawy updf. Organ zauważył, że świadczenie to nie jest również objęte zwolnieniem, o którym mowa w art.21 ust.1 pkt 3 ustawy updf.
W związku z powyższym ww. zadośćuczynienie stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art.10 ust.1 pkt 9 w związku z art.20 ust.1 ustawy updf, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych.
Tym samym organ uznał za nieprawidłowe stanowisko przedstawione we wniosku.
Interpretacja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.
W skardze zażądano uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zarzucono w skardze błędną wykładnię art.10 ust.1 pkt 9 w zw. z art.20 ust.1 i w zw. z art.21 ust.1 pkt 3b ustawy updf poprzez uznanie, iż ugody zawartej przed mediatorem wskazanym przez sąd w toku postępowania karnego nie należy traktować jako ugody sądowej w rozumieniu przepisu art.21 ust.1 pkt 3b ustawy updf.
Zarzucono także organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art.2a ustawy Ordynacja podatkowa (dalej: "Op") poprzez uznanie, iż z ww. przepisów ustawy updf wynika w niewątpliwy sposób, iż skarżąca zobowiązana jest zapłacić podatek od zadośćuczynienia otrzymanego na podstawie ugody zawartej przed mediatorem sądowym, podczas gdy powyższe zobowiązanie nie jest jednoznaczne, brzmienie ww. przepisów ustawy updf budzi poważne wątpliwości, zaś niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa należało rozstrzygnąć na korzyść podatnika.
Zdaniem skarżącej ze względu na to, że przepisy prawa karnego, w odróżnieniu od przepisów postępowania cywilnego, nie przewidują innej formy zawarcia ugody sądowej (zastępującej wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie) – ugodę zawartą przed mediatorem wskazanym przez sąd w trakcie toczącego się postępowania sądowego należy uznać za ugodę sądową w rozumieniu art.21 ust.1 pkt 3b ustawy updf, stanowiącym wprost o zwolnieniu zadośćuczynienia od podatku dochodowego. Nie było możliwości, aby treść zawartej ugody została zamieszczona prze sąd w sentencji wyroku, co nie oznacza jednak, aby traktować zawartą ugodę jak ugodę pozasądową. Skarżąca podkreśliła, że otrzymane zadośćuczynienie za doznaną krzywdę było rekompensatą za ból i cierpienie, jakich doznała wskutek wypadku. Za bezpodstawne, niezgodne z logiką oraz sprzeczne z zasadami współżycia społecznego uważa skarżąca stwierdzenie przez KIS, jakoby doszło po jej stronie do wzbogacenia, zwłaszcza, że wskutek poniesionych obrażeń skarżąca jest i pozostanie kaleką.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Istotą sporu jest wykładnia przepisu art.21 ust.1 pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.), zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Z podanego stanu faktycznego wynika, że otrzymane przez skarżącą zadośćuczynienie stanowi rekompensatę za krzywdy poniesione wskutek wypadku samochodowego, którego jest ofiarą. Nie jest zatem to zadośćuczynienie związane z działalnością gospodarczą ani nie dotyczy ono korzyści, które skarżąca mogłaby osiągnąć, gdyby jej szkody nie wyrządzono, wobec czego nie zachodzą okoliczności ujęte w lit.a) i b) ww. przepisu, wykluczające zwolnienie .
Podstawą wypłaconego zadośćuczynienia nie jest wyrok, lecz ugoda, wobec czego, mając na względzie treść interpretowanego przepisu, należy rozważyć, czy owo zadośćuczynienie skarżąca otrzymała na podstawie ugody sądowej, czy też innego rodzaju ugody. Przepis art.21 ust.1 pkt 3b updf mówi o zadośćuczynieniach otrzymanych na podstawie ugody sądowej, nie precyzując przy tym, co należy uważać za ugodę sądową.
Z treści wniosku o interpretację indywidualną wynika, że do ugody doszło w wyniku mediacji, która miała miejsce w postępowaniu karnym.
Zatem należy wskazać na art.23a §1 Kodeksu postępowania karnego, mówiącego o tym, że sąd lub referendarz sądowy, prokurator lub inny organ prowadzący postępowanie, może ze swej inicjatywy lub za zgodą oskarżonego i pokrzywdzonego skierować sprawę do instytucji lub osoby do tego uprawnionej w celu przeprowadzenia postępowania mediacyjnego między pokrzywdzonym i oskarżonym.
Zgodnie z §4 art.23a Kpk udział oskarżonego i pokrzywdzonego w postępowaniu mediacyjnym jest dobrowolny. Zgodę na uczestniczenie w postępowaniu mediacyjnym odbiera organ kierujący sprawę do mediacji lub mediator, po wyjaśnieniu oskarżonemu i pokrzywdzonemu celów i zasad postępowania mediacyjnego i pouczeniu ich o możliwości cofnięcia tej zgody aż do zakończenia postępowania mediacyjnego. Mediatorowi udostępnia się akta sprawy w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia postępowania mediacyjnego (§5 art.23a Kpk).
Instytucja lub osoba do tego uprawniona sporządza, po przeprowadzeniu postępowania mediacyjnego, sprawozdanie z jego wyników. Do sprawozdania załącza się ugodę podpisaną przez oskarżonego, pokrzywdzonego i mediatora, jeżeli została zawarta (§6 art.23a Kpk).
Z art.493 Kpk wynika, że w toku posiedzenia pojednawczego lub w wyniku mediacji dopuszczalne jest pojednanie się obejmujące również inne sprawy z oskarżenia prywatnego, toczące się pomiędzy tymi samymi stronami. Art.494 Kpk, dotyczy ugody stron w zakresie roszczeń cywilnych i mówi, że równocześnie z pojednaniem strony mogą zawrzeć ugodę, której przedmiotem mogą być również roszczenia pozostające w związku z oskarżeniem. Jeżeli dojdzie do zawarcia ugody, to, na podstawie art.107 §1 – 3 Kpk ugodzie nadawana jest klauzula wykonalności. W §2 art.107 Kpk wskazano, że orzeczenia nakładające obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz nawiązkę orzeczoną na rzecz pokrzywdzonego uważa się za orzeczenia co do roszczeń majątkowych, jeżeli nadają się do egzekucji w myśl przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. W §3 art.107 Kpk wskazano, że przepisy §1 i 2 art.107 stosuje się odpowiednio do obowiązku wynikającego z ugody zawartej przed sądem lub referendarzem sądowym, a także ugody zawartej w postępowaniu mediacyjnym.
Z powyższego wynika, że ugoda zawarta przed mediatorem jest ugodą zawartą w ramach postępowania karnego i podlega wykonaniu w drodze egzekucji w myśl przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. W dalszej kolejności wyjaśnienia wymaga, jaki charakter ma taka ugoda, tj. czy należy uznać ją za ugodę sądowa, czy jest to ugoda pozasądowa.
Zgodnie z art.777 §1 pkt 1 i 3 Kpc tytułami egzekucyjnymi są:
1) orzeczenie sądu prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu, jak również ugoda zawarta przed sądem,
3) inne orzeczenia, ugody i akty, które z mocy ustawy podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej.
Ww. przepis różnicuje ugody będące tytułami egzekucyjnymi, bowiem mówi w pkt 1 o ugodach zawartych przed sądem, zaś w pkt 3 o innych ugodach.
Sąd przychyla się ku stanowisku zajętemu przez skarżącą w kwestii uznania ugody mediacyjnej zawartej w postępowaniu karnym za mającą charakter ugody sądowej. Tym samym nie podziela Sąd stanowiska organu, iż jest to ugoda pozasądowa. Podstawy zawarcia ww. ugody należy bowiem upatrywać w przepisach postępowania karnego, które toczy się przed sądem karnym. Gdyby nie zostało wszczęte postępowanie karne przed sądem, to nie doszłoby do zawarcia ugody, a jeśli miałyby miejsce jakiekolwiek ustalenia pomiędzy sprawcą wypadku a jego ofiarą, to byłyby to ustalenia pozasądowe (np. ugoda zawarta w formie aktu notarialnego). Wówczas nie byłoby podstaw do stosowania, do wypłaconych należności, interpretowanego przepisu prawa podatkowego.
Wyżej przytoczone przepisy Kpk wskazują na wyraźne powiązanie mediacji z toczącym się postępowaniem karnym, mediacji mogącej zakończyć się zawarciem ugody, o której dokonywana jest wzmianka w protokole z rozprawy sądowej. Kodeks postępowania karnego nie przewiduje zakończenia postępowania w drodze zawarcia ugody. Zatem nie ma możliwości wydania przez sąd karny wyroku, z sentencji którego wynika zawarcie ugody. Jeżeli jednak oskarżony i pokrzywdzony zawarli ugodę mediacyjną, ma ona wpływ na rozstrzygnięcie sądu, tj. przykładowo, zawarcie przez poszkodowanego i sprawcę ugody może prowadzić do umorzenia postępowania, albo może wpłynąć na wymiar (niższy) kary. Zatem, chociaż nie jest wskazana w sentencji wyroku, ugoda staje się jego częścią. Ugoda zaopatrywana jest w klauzulę wykonalności i stanowi tytuł egzekucyjny, na podstawie prawnej przewidzianej dla ugody sądowej (art.777 §1 pkt 1 Kpc). Dla ugody pozasądowej klauzula nadawana jest na innej podstawie (art.777 §1 pkt 3 Kpc).
W komentarzach prezentowane jest stanowisko, że "przez ugodę zawartą przed sądem należy rozumieć ugodę zawartą w postępowaniu pojednawczym (art. 184–186), w postępowaniu rozpoznawczym (w trybie procesowym lub nieprocesowym), a także w postępowaniu karnym (art. 107 § 3 k.p.k.) oraz w postępowaniu karnym z oskarżenia prywatnego (art. 494 § 1 k.p.k.). Uważa się, że tytułem egzekucyjnym jest oryginał odpisu protokołu sądowego zawierającego treść podpisanej przez strony ugody lub oryginał protokołu wraz z odrębnym dokumentem stanowiącym część protokołu i stwierdzonymi podpisami stron, pod warunkiem że została ona podpisana przez strony i sąd wydał postanowienie o umorzeniu postępowania. Klauzula wykonalności może zostać nadana dopiero po stwierdzeniu jego prawomocności. Należy jednak dodać, że jeżeli ugodę zawarto w postępowaniu pojednawczym, sąd nie wydaje postanowienia o umorzeniu postępowania. W nauce dominuje stanowisko (m.in. A. Marciniak), że tytułem egzekucyjnym jest ugoda, w której strony wykonanie świadczeń uzależniły od ziszczenia się warunków, z tym że po ich spełnieniu się. tytułowi temu może zostać nadana klauzula wykonalności. Za ważną uważa się także ugodę, która nie została zawarta w granicach powództwa. Nie stanowi tytułu egzekucyjnego ugoda, której treść zawiera odesłanie do dalszych umów mających wejść w skład ugody sądowej" (Jakubecki Andrzej (red.), Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz aktualizowany, t. II. art. 730-1217 Opublikowano: LEX/el. 2018, podobnie Przemysław Telenga Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz LEX/el.2014).
Zatem w postępowaniu karnym może do dojść do zawarcia ugody przed mediatorem wskazanym przez sąd, zaś ugoda ta ma moc ugody zawartej przed sądem. Jest to więc taka ugoda, o której mowa w art.21 ust.1 pkt 3b ustawy updf.
Dlatego otrzymane na jej podstawie zadośćuczynienie korzysta z ww. zwolnienia podatkowego. Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że skarżąca była pokrzywdzoną w postępowaniu sądowym w sprawie o spowodowanie wypadku drogowego. Wskutek tego wypadku skarżąca doznała szeregu obrażeń ciała, opisanych w we wniosku o wydanie interpretacji. W toku postępowania sądowego z inicjatywy sądu doszło do zawarcia ugody, na podstawie której sprawca wypadku – oskarżony, zobowiązał się zapłacić i zapłacił skarżącej zadośćuczynienie w kwocie 200.000 zł za ból fizyczny i cierpienia psychiczne będące następstwem spowodowanego przez niego wypadku.
W ocenie Sądu, w tak przedstawionym stanie faktycznym stanowisko skarżącej było prawidłowe.
W zaskarżonej interpretacji indywidualnej KIS skoncentrował się na przyporządkowaniu otrzymanej przez skarżąca kwoty do źródeł przychodów z ustawy updf. Zaś w kwestii samego zwolnienia dostrzegł co prawda, konieczność powiązania otrzymanej kwoty z ugodą sądowa, jednak błędnie uznał, że źródłem wypłaty zadośćuczynienia była ugoda pozasądowa. Nie przedstawił przy tym stanowiska co do tego, dlaczego uważa ugodę mediacyjną za ugodę pozasądową, stwierdzając jedynie krótko, że zawarto ugodę pozasądową. Nie wyjaśnił, na czym opiera to przekonanie.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona interpretacja narusza przepis prawa materialnego, tj. art.21 ust.1 pkt 3b ustawy updf poprzez jego błędną wykładnię, prowadzącą do stwierdzenia, że otrzymane przez skarżąca zadośćuczynienie nie korzysta ze zwolnienia podatkowego.
Nie uznał natomiast Sąd za zasadny zarzutu naruszenia przez organ przepisu art.2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU 2018 poz.800 ze zm.) poprzez uznanie, iż z art.21 ust.1 pkt 3b ustawy upodf wynika w niewątpliwy sposób, iż skarżąca zobowiązana jest zapłacić podatek od zadośćuczynienia otrzymanego na podstawie ugody zawartej przed mediatorem sądowym, podczas gdy brzmienie ww. przepisu prawa materialnego budzi poważne wątpliwości, zaś niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa należało rozstrzygnąć na korzyść podatnika. Przepis art.2a Op stanowi, że niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. W ocenie Sądu w sprawie zaistniały wątpliwości co do interpretacji przepisu ustawy updf, lecz mogły one zostać wyeliminowane w drodze wykładni. Dlatego nie było konieczności zastosowana art.2a Op.
Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni ocenę prawną dokonaną w wyroku, w szczególności w zakresie interpretacji przepisu art.21 ust.1 pkt 3b ustawy updf, biorąc pod uwagę, że ugoda zawarta w toku postępowania karnego przed mediatorem wskazanym prze sąd ma charakter ugody sądowej, o której mowa w ww. przepisie.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej interpretacji na podstawie art.146 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. DzU 2018 poz. 1302, dalej: "ppsa") uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art.200 i art.205 §1 oraz art.209 ppsa. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło