I SA/Ol 402/17
PostanowienieWSA w Olsztynie2017-07-14
Skład orzekający: Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności byłego prezesa zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki, w sytuacji gdy kwota zobowiązania jest wielomilionowa, a sytuacja finansowa wnioskodawcy jest trudna, wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, uzasadniającym wstrzymanie wykonania tej decyzji?Ratio decidendi
Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, uznając, że wielomilionowa kwota zobowiązania podatkowego, w zestawieniu z trudną sytuacją finansową wnioskodawcy, stwarza realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawca uprawdopodobnił, że wykonanie decyzji może doprowadzić do natychmiastowej spłaty zadłużenia, utraty dochodów, zaprzestania spłaty zobowiązań kredytowych, utraty majątku nieruchomego oraz zagrożenia egzystencji rodziny, co uzasadnia zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej.Stan faktyczny
R. Z., były prezes zarządu spółki w upadłości, złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. orzekającą o jego odpowiedzialności solidarnej ze spółką za zaległości podatkowe spółki. Do skargi dołączył wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że kwota zobowiązania (ponad 6,6 mln zł) w zestawieniu z jego trudną sytuacją finansową i rodzinną, grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawca przedstawił szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów, wydatków, zadłużeń kredytowych oraz sytuacji majątkowej.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: orzeczenia o odpowiedzialności byłego prezesa zarządu spółki akcyjnej w upadłości likwidacyjnej solidarnie ze spółką za zaległości podatkowe spółki postanawia : wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji WSA/post.1 – sentencja postanowienia
W skardze z dnia 6 maja 2017r. R. Z. (dalej jako: "skarżący" "strona", "wnioskodawca") reprezentowany przez adwokata, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia "[...]" w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności byłego prezesa zarządu spółki akcyjnej w upadłości likwidacyjnej solidarnie ze spółką za zaległości podatkowe spółki. Jednocześnie do skargi załączono pismo procesowe z dnia 6 maja 2017r. zatytułowane "wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji".
Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że ze względu na kwotę zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę, która wynosi 6.674.505 zł, w zestawieniu z sytuacją finansową i możliwościami zarobkowymi wnioskodawcy, wykonanie decyzji wiąże się
z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub z trudnymi do odwrócenia skutkami. Wskazał, że nie ma żadnego majątku w postaci nieruchomości bądź rzeczy ruchomych, które mógłby zbyć, celem uzyskania środków finansowych na spłatę zobowiązań. Podkreślił, że posiadane przez niego nieruchomości są przedmiotem zabezpieczeń rzeczowych na rzecz banków udzielających kredytów hipotecznych. Podniósł, że jedynym majątkiem, który posiada jest samochód osobowy, o szacunkowej wartości około 16 000 zł, który jest wykorzystywany do codziennych dojazdów do pracy. Dodał, że jest głównym żywicielem rodziny, a pozbawienie środka transportu, pozbawi go możliwości wykonywania pracy zarobkowej. Stwierdził, że nie posiada oszczędności oraz innych przedmiotów wartościowych. Wyjaśnił, że jego uposażenie wynosi 13.000 zł brutto, a małżonka zatrudniona jest w ramach stażu z Powiatowego Urzędu Pracy
i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 997 zł brutto. Wskazał również na uzyskiwanie dochodu w kwocie 1.200 zł z tytułu wynajmu lokalu mieszkalnego. Podniósł, że posiada stałe miesięczne koszty w postaci: obciążeń kredytowych
w kwocie 4000 zł; wydatków na czynsz, energię elektryczną, wodę, gaz, wywóz śmieci, podatku od umowy najmu lokalu mieszkalnego, wydatków związanych z dojazdem do miejsca pracy w kwocie około 2.240 zł. Dodatkowo do wymienionych kosztów zaliczyć należy koszty utrzymania czteroosobowej rodziny w tym koszty zakupu żywności, odzieży, środków czystości, pomocy szkolnych i podręczników dla małoletnich dzieci, opieki medycznej, ubezpieczeń w wysokości ok. 4.000 zł. Podkreślił, że mając na uwadze aktualną jego sytuację finansową i jego rodziny, w zestawieniu z kwotą wielomilionowych zobowiązań wobec urzędu skarbowego wszczęcie postępowania egzekucyjnego zagrozi bytowi ekonomicznemu rodziny, w tym dwójki małoletnich dzieci. Podniósł, że ewentualne zajęcie wynagrodzenia za pracę spowoduje brak możliwości obsługi zobowiązań kredytowych oraz utrzymania nieruchomości, co skutkować może wypowiedzeniem kredytów hipotecznych i w dalszej kolejności utratą nieruchomości. Podkreślił, że obowiązek spłaty zobowiązań podatkowych spowoduje, że nie będzie w stanie zapewnić rodzinie godnej egzystencji. Stwierdził, że, wykonanie ostatecznej decyzji istotnie zagraża jego interesom i jego rodziny, a w przypadku wstrzymania wykonania decyzji brak jest podstaw do uznania, że interes społeczny dozna jakiegokolwiek uszczerbku.
Do wniosku skarżący załączył dokumenty potwierdzające podnoszone przez niego okoliczności m.in. kopię umowy o pracę (k. 66), kopię oświadczenia bezrobotnego do odbycia stażu u organizatora (k. 67-68), kopię decyzji z dnia "[...]" Powiatowego Urzędu Pracy w G. w przedmiocie przyznania zasiłku dla bezrobotnego (k.69), dokumenty wygenerowane elektronicznie: przelewy bankowe potwierdzające ponoszone wydatki (k. 70-82), kopię wyciągów z ksiąg wieczystych (k. 83-97), dokumenty wygenerowane elektronicznie: przelewy bankowe potwierdzające ponoszone wydatki (k. 98-104).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje:
Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 poz. 718, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Rozpoznając wniosek skarżącego, należało zwrócić uwagę, iż wymieniony
w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia ma charakter zamknięty. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Wskazując zaś na ukształtowane na gruncie ww. przepisu orzecznictwo sądowe i dorobek przedstawicieli doktryny, podnieść należy, iż przyjmuje się, że "szkoda", o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide: post. NSA z 20.12.2004 r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Pojęcie "trudnych do odwrócenia skutków" jest zaś interpretowane
w doktrynie jako prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 13.05.2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, w związku ze złożonym wnioskiem skarżący dostatecznie wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji niesie ze sobą realne i obiektywne niebezpieczeństwo wywołania negatywnych skutków, o jakich mowa w przytoczonej powyżej regulacji prawnej. Dokonując oceny zasadności wniosku skarżącego
o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd wziął pod uwagę wysokość zobowiązania podatkowego objętego zaskarżoną decyzją wraz z odsetkami za zwłokę tj. kwotę ok. 6.674.505 zł, która w zestawieniu z sytuacją finansową wnioskodawcy jest kwotą znaczną. Zdaniem Sądu kwota do zapłaty wynikająca z przedmiotowej decyzji, wskazuje na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący uprawdopodobnił, że wykonanie tego aktu spowoduje na tyle trwałą zmianę, że powrót do stanu poprzedniego, w razie uwzględnienia skargi, byłby znacznie utrudniony. Istnieje bowiem potencjalna możliwość wystąpienia nieodwracalnych skutków w postaci natychmiastowej spłaty zadłużenia, a w konsekwencji braku możliwości uzyskiwania przez skarżącego dochodu, zaprzestania przez niego spłaty zobowiązań kredytowych, utraty majątku nieruchomego oraz zagrożenia egzystencji rodziny.
W tym kontekście jako uzasadnione jawią się zaprezentowane we wniosku uwagi o istnieniu realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, i to nie tylko, jak wskazał skarżący, materialnych. To z kolei determinuje uznanie, że w sprawie zachodzi przesłanka zastosowania instytucji ochrony tymczasowej unormowanej w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy przepisu art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło