I SA/Ol 406/07
PostanowienieWSA w Olsztynie2008-10-01
Skład orzekający: Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy przez osobę prawną, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, może zostać uwzględniony bez należytego udokumentowania jej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy przez osobę prawną, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie udokumentuje w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji finansowej i braku możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Obowiązek wykazania podstaw faktycznych do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a sąd nie ma obowiązku poszukiwania dowodów na jego rzecz.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Wniosek dotyczył postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w VAT. Spółka powołała się na zawieszenie działalności w 2004 r. i kłopoty ze zdrowiem osoby ją reprezentującej. Sąd wezwał do przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację finansową, jednak strona nie przedstawiła wystarczających dowodów, ograniczając się do oświadczeń.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy Spółce A.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 1 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A w E. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w związku z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 kwietnia 2008r. o sygn. I SA/Ol 406/07 o odrzuceniu skargi wymienionej Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" o Nr "[...]" w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług od stycznia do grudnia 2002r., postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy
Spółka A z siedzibą w E. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w związku z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 kwietnia 2008r., sygn. akt I SA/Ol 406/07, o odrzuceniu skargi wymienionej Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług od stycznia do grudnia 2002r.,
W złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z 22.12.2006r. Spółka podała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł., zaś działalność gospodarcza została zawieszona w 2004r. Składający wniosek w imieniu skarżącej M.K. wskazał natomiast na swoje kłopoty ze zdrowiem, tj. przebyty zawał serca oraz na prowadzone postępowanie przez Prokuraturę Okręgową.
W związku z tym, iż oświadczenie zawarte we wniosku Spółki o przyznanie prawa pomocy, okazało się niewystarczające do oceny Jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismem z dnia 28 lipca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wezwał stronę do złożenia dokumentów źródłowych potwierdzających powołane w tym wniosku, okoliczności. Wskazał w szczególności na konieczność przedłożenia dokumentów źródłowych potwierdzających okoliczności powołane w tym wniosku i złożonym oświadczeniu, dotyczących w szczególności:
-osiąganych przez Spółkę w latach 2003-2006 przychodów i dochodów bądź ponoszonych strat, w tym bilansu, rachunku zysków i strat, zeznań podatkowych CIT-8 za te lata i innych,
-posiadanych zadłużeń, w tym wobec kontrahentów oraz z tytułu należności publicznoprawnych, innych niż wynikające z zaskarżonych decyzji ,
-prowadzonego względem Spółki (o ile było wszczęte) postępowania egzekucyjnego, w tym odpisów tytułów wykonawczych, jak również dokumentów potwierdzających dokonane zajęcia egzekucyjne,
-sprawozdań z działalności zarządu za lata 2003-2006 oraz wszystkich innych dokumentów, na podstawie których możliwym będzie dokonanie przez Sąd prawidłowej oceny sytuacji finansowej strony i jej możliwości płatniczych.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca pismem z dnia 11 sierpnia 2008r. ponownie podniosła, iż zawiesiła działalność w 2004r. w związku z prowadzonym postępowaniem przez Prokuraturę Okręgową oraz Izbę Skarbową. Podała również, że po zawieszeniu działalności jej zadłużenie względem ZUS wyniosło około 60.000zł, a ponadto, że nie składała sprawozdań finansowych za lata 2004-2007 ze względu na przejęcie jej dokumentów przez Prokuraturę Okręgową i organy podatkowe w związku z prowadzonym postępowaniem.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić zakresie całkowitym, bądź też częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego (art.245 § 2 p.p.s.a.), o co wnosiła strona w złożonym wniosku. Sąd może natomiast przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba prawna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Po dokonaniu analizy akt sprawy Sąd stwierdził, iż przesłanki udzielenia prawa pomocy wskazane w ostatnim z wymienionych przepisów nie zostały spełnione. Pomimo bowiem wezwania strony do dostarczenia niezbędnej dokumentacji, powoływane we wniosku Spółki okoliczności dotyczące jej sytuacji finansowej i stanu majątkowego nie zostały należycie udokumentowane i uprawdopodobnione. Strona złożyła natomiast jedynie oświadczenie o zadłużeniu względem ZUS i nie składaniu sprawozdań finansowych za lata 2004-2007, co motywowała przejęciem jej dokumentów przez Prokuraturę Okręgową i organy podatkowe w związku z prowadzonym postępowaniem. Powoływanej trudnej sytuacji finansowej nie uprawdopodobniła zaś żadnym dowodem. Nie przedłożyła w szczególności stosownych dokumentów źródłowych wskazanych w piśmie Sądu z dnia 28 lipca 2008r.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz uzupełnione pismem z dnia 11 sierpnia 2008r. lakoniczne oświadczenie jest nie wystarczające dla oceny, czy wnioskująca o przyznanie prawa pomocy nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Skoro zatem, powołane przez Spółkę A okoliczności dotyczące stanu majątkowego i faktycznych dochodów nie zostały udokumentowane i tym samym uprawdopodobnione, dokonanie przez Sąd oceny stanu rzeczywistego i obecnych możliwości płatniczych strony, jest w toku niniejszego postępowania o przyznanie prawa pomocy, niemożliwe.
Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana w przypadkach szczególnych. Obowiązek wykazania podstaw faktycznych do przyznania tego prawa spoczywa zaś, w świetle art. 255 p.p.s.a., na stronie. To bowiem w interesie wnioskodawcy leży złożenie wszystkich możliwych dokumentów oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za przychylnym ustosunkowaniem się do złożonego wniosku. Poszukiwanie dowodów w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy nie jest natomiast w tym postępowaniu, zadaniem Sądu. Jak podkreślano już w dotychczasowym orzecznictwie to rolą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (p. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27.07.2005r. sygn. akt I SA/Gd 335/05 – System Informacji Prawnej LEX – nr 220289).
Mając na uwadze, iż dokonanie przez Sąd oceny rzeczywistego stanu faktycznego było w związku z wnioskiem Spółki A o przyznanie prawa pomocy niemożliwe, w oparciu o przepisy art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło