I SA/Ol 422/11

WyrokWSA w Olsztynie2011-11-30

Skład orzekający: Wojciech Czajkowski, Ryszard Maliszewski, Tadeusz Piskozub

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, uznając doręczenie decyzji pełnomocnikowi za skuteczne pomimo zrzeczenia się przez niego pełnomocnictwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ błędnie odmówił przywrócenia terminu, ponieważ nie ustalił jednoznacznie dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. momentu, w którym strona dowiedziała się o doręczeniu decyzji. Doręczenie decyzji pełnomocnikowi było skuteczne, gdyż nie wykazano, że pełnomocnik został zwolniony z obowiązku reprezentacji w okresie dwóch tygodni po zrzeczeniu się pełnomocnictwa. Organ powinien był dokładnie wyjaśnić okoliczności i uwzględnić interes strony, a brak tych ustaleń skutkował naruszeniem prawa i wpływem na wynik sprawy.
Stan faktyczny
E.S. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającej podatek dochodowy za 2004 r. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając, że decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi M.W., który jednak zrzeczył się pełnomocnictwa. Strona twierdziła, że nie została skutecznie poinformowana o decyzji, a pełnomocnik został zwolniony ze skutkiem natychmiastowym. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o odmowie przywrócenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, określił, że postanowienie nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski, sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant pomocnik sekretarza Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 30 listopada 2011r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1.uchyla zaskarżone postanowienie, 2.określa, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3.zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", ustalającej E.S. zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów za 2004 r. w wysokości 295.190 zł. Z przedstawionych wraz ze skargą akt podatkowych sprawy wynika, że pismem z dnia 31 stycznia 2011 r. E.S. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od w/w decyzji organu I instancji. Podniosła, że w dniu 25 stycznia 2011 r. otrzymała upomnienie, w którym wskazano zaległość podatkową z w/w tytułu pomimo, iż nie doręczono ani Jej, ani reprezentującemu Ją w okresie od 25 stycznia do 29 listopada i od 15 do 20 grudnia 2010 r., pełnomocnikowi - doradcy podatkowemu M.W., decyzji ustalającej podatek. Gdy zaś w dniu 26 stycznia 2011 r. podatniczka stawiła się w Urzędzie Skarbowym, została poinformowana, że decyzja została doręczona w dniu 16 grudnia 2010 r., w formie doręczenia zastępczego, pod adresem zamieszkania w E. przy ul. "[...]". Uzasadniając powyższy wniosek strona wskazała na zmianę dotychczasowego adresu od dnia 28 listopada 2010, wypowiedzenie umowy przez profesjonalnego pełnomocnika, konieczność opanowania wiedzy w zakresie podatków oraz poszukiwania nowego pełnomocnika, a także podejmowane próby porozumienia się z dotychczasowym pełnomocnikiem co do dalszej współpracy. Jak podniosła, rzadko przebywała w nowym miejscu zamieszkania i nie sprawdzała na bieżąco skrzynki pocztowej. Nie zauważyła też awiza. Natomiast w dniu 2 grudnia 2010 r. wyjechała z córką w góry. Jak podała, w dniu 15 grudnia 2010 r. ponownie ustanowiła swym pełnomocnikiem M.W., o czym tego samego dnia powiadomiła organ podatkowy. We wskazanym przez organ I instancji jako data doręczenia zastępczego decyzji dniu 16 grudnia 2010 r., nie była więc osobą uprawnioną do jej otrzymania. W związku z ponownym udzieleniem w dniu 15 grudnia 2010 r. pełnomocnictwa, decyzja ta powinna zostać doręczona pełnomocnikowi. Na potwierdzenie słuszności zajętego stanowiska strona powołała orzecznictwo sądów administracyjnych, tj. wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 13.10.2010 r., sygn. akt I SA/Gd 605/10, WSA w Opolu z dnia 23.04.2010 r., sygn. akt I SA/Op 18/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4.06.2008 r., sygn. akt SA/Po 220/08 oraz wyrok NSA w Warszawie z dnia 16.11.2006 r., sygn. akt I FSK 313/06. Zdaniem podatniczki, powyższe orzecznictwo koresponduje z Jej sytuacją podatkową, także w innych aspektach: np. przedawnienia. Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej powołał brzmienie przepisów art. 162 § 1 – 4 i art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Podniósł, że decyzja organu I instancji z dnia "[...]" została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 8 grudnia 2010 r. w trybie art. 150. Z akt sprawy wynikało bowiem, że w toku postępowania w przedmiocie nie ujawnionych źródeł przychodów za 2004 r., w dniu 25 stycznia 2010 r., E.S. ustanowiła swym pełnomocnikiem doradcę podatkowego M.W. Kończąca to postępowanie decyzja organu I instancji została wysłana pocztą na adres pełnomocnika. Jak wynikało ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłka, wobec niemożności doręczenia adresatowi była dwukrotnie awizowana w dniach 24 listopada i 1 grudnia 2010 r., a następnie, wobec nieodebrania przez adresata, zwrócona do nadawcy w dniu 9 grudnia 2010 r.. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że M.W. w dniu 29 listopada 2010r. złożył w siedzibie organu podatkowego pismo o zrzeczeniu się z dniem 26 listopada 2010 r. udzielonego przez stronę pełnomocnictwa. Mając to na uwadze, organ I instancji w dniu 30 listopada 2010 r. podjął próbę doręczenia decyzji pod adresem zamieszkania podatniczki, adresem zamieszkania Jej byłego męża oraz w C. – miejscu położenia stanowiącej własność E.S., nieruchomości. Jednak, w tym samym dniu strona złożyła do Urzędu Skarbowego pismo z 28 listopada 2010 r., informując, że od tego dnia zmieniła miejsce zamieszkania na E., ul. "[...]". W dniu 1 grudnia 2010 r. pracownicy Urzędu Skarbowego podjęli następną próbę doręczenia decyzji zarówno pod poprzednim, jak i obecnym adresem zamieszkania strony oraz w C., jednak pod żadnym z nich nikogo nie zastali. Wobec powyższego organ podatkowy w dniu 1 grudnia 2010 r. wysłał decyzję na nowy adres zamieszkania strony, wskazany przez Nią w piśmie z 28 listopada 2010r.. Przesyłka ta została awizowana w dniach 2 i 9 grudnia 2010 r., a następnie zwrócona organowi. Strona ponownie ustanowiła M.W. swym pełnomocnikiem w dniu 15 grudnia 2010 r., jednak w dniu 20 grudnia 2010 r. pełnomocnictwo to odwołała ze skutkiem natychmiastowym. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej z upływem ostatniego dnia przechowywania pisma w placówce pocztowej, tj. w dniu 8 grudnia 2010 r.. Zgodnie bowiem z art. 94 § 1 i § 2 K.p.c. w zw. z art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej adwokat lub radca prawny, który wypowiedział pełnomocnictwo, obowiązany jest działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych. Jak podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, pomimo złożenia w dniu 29 listopada 2010 r., w siedzibie organu podatkowego pisma o zrzeczeniu się z dniem 26 listopada 2010 r. pełnomocnictwa, pełnomocnik strony miał obowiązek reprezentowania jej przez okres 14 dni, w czasie którego nastąpiło doręczenie decyzji w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego, późniejsze działania organu I instancji w zakresie doręczenia decyzji bezpośrednio stronie były zbędne. Odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia "[...]" wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia strona nadała zaś w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 1 lutego 2011 r.. W ocenie organu, wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uprawdopodobniły braku winy strony w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Nie wykluczały one bowiem prawidłowego dokonania czynności procesowej przez stronę. Decydująca dla oceny, czy przesyłka została wysłana na właściwy adres, jest data nadania przesyłki przez organ podatkowy i data dotarcia przesyłki pod wskazany adres. Z chwilą dotarcia przesyłki pod wskazany adres poczta podjęła bowiem działania zmierzające do jej doręczenia i rozpoczęły bieg terminy, o których mowa w art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej. Upływ terminu przechowywania przesyłki listowej poleconej przez pocztę rodzi w dniu tego upływu skutek doręczenia i nie może już tego zmienić nawet fakt późniejszego doręczenia decyzji stronie postępowania. Tym samym, nie doszło zdaniem organu, do upływu terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie z tytułu opodatkowania dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych, o którym mowa w art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej. Decyzja ustalająca to zobowiązanie za 2004 r. została bowiem doręczona przed końcem 2010r.. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów złożonego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że przepis ten nakłada na organ I instancji obowiązek ustosunkowania się do przedstawionych przez stronę zarzutów i przekazania swojego stanowiska organowi wyższego stopnia wraz z odwołaniem i aktami sprawy. Ustosunkowanie się do zarzutów odwołania przez organ I instancji może ułatwić organowi wyższego stopnia rozpatrzenie odwołania, ale nie oznacza, że organ ten jest związany stanowiskiem wyrażonym przez organ I instancji. Wyrażone w tym trybie stanowisko organu I instancji stanowi część składową materiału dowodowego i podlega ocenie organu odwoławczego na równi ze wszystkimi innymi dowodami ujawnionymi w postępowaniu, na co wskazał NSA w uchwale z dnia 24 listopada 2003 r. (opubl. ONSA 2004, nr 2, poz.46). W ocenie organu odwoławczego, przedstawiony stan faktyczny dotyczący doręczania decyzji pierwszoinstancyjnej, powodów zrzeczenia się pełnomocnictwa oraz powołania i odwołania pełnomocnika, w niniejszej sprawie nie miały znaczenia, gdyż przedmiotem badania była kwestia formalna dotycząca możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na powyższe postanowienie strona, zarzucając naruszenie przez organ art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej, wniosła o potwierdzenie, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów za 2004 r. nie weszła do obrotu prawnego, z uwagi na brak skutecznego doręczenia. Podnosząc, iż zasadniczą kwestią sporną jest w sprawie to, czy w/w decyzja została skutecznie doręczona i weszła do obrotu prawnego, strona opisała okoliczności zrzeczenia się przez pełnomocnika udzielonego Mu pełnomocnictwa. Podniosła, że w okresie przechowywania przez pocztę wysłanej na adres pełnomocnika przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji z dnia "[...]", przebywał on w szpitalu, co potwierdza stosowne zaświadczenie lekarskie. W związku z pogarszającym się stanem zdrowia i planowaną hospitalizacją w dniu 26 listopada 2010 r. pełnomocnik zrzekł się pełnomocnictwa, a strona wyraziła zgodę na zwolnienie go z tym dniem z dotychczasowych obowiązków. Urząd Skarbowy został powiadomiony o powyższym w dniu 29 listopada 2010 r.. Następnie z uwagi na poprawę stanu zdrowia pełnomocnik ponownie podjął się reprezentacji strony w przedmiotowej sprawie stosownie do pełnomocnictwa z dnia 15 grudnia 2010 r.. Kwestionując skuteczność doręczenia decyzji na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej, z dniem 16 grudnia 2010 r., pod adresem przy ulicy "[...]" w E. skarżąca zwróciła uwagę, że od 15 grudnia 2010 r. była reprezentowana przez pełnomocnika, o czym organ podatkowy został poinformowany. W Jej ocenie, decyzja w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów za 2004 r. nie weszła do obrotu prawnego z uwagi na brak skutecznego doręczenia, a zatem upłynął termin przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej to zobowiązanie, o którym w art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej. W odniesieniu do stanowiska organu odwoławczego, zgodnie z którym decyzja została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 8 grudnia 2010 r., gdyż miał on obowiązek reprezentowania mocodawcy jeszcze przez dwa tygodnie od dnia zrzeczenia się pełnomocnictwa, skarżąca podniosła, że wyraziła zgodę na zrzeczenie się pełnomocnictwa ze skutkiem natychmiastowym. Tym samym w przyjętej przez organ II instancji dacie doręczenia decyzji dotychczasowy pełnomocnik nie był osobą uprawnioną do odbioru pism kierowanych do strony. Jak podniesiono w skardze, stanowisko podatniczki o braku skutecznego doręczenia decyzji, potwierdziło orzeczenie Sądu Rejonowego z dnia "[...]", którym oddalono wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego o wpis hipoteki kaucyjnej na stanowiącej własność strony nieruchomości, z uwagi na brak podstaw do przyjęcia, iż stanowiąca podstawę tego wpisu decyzja została skutecznie doręczona. Skarżąca zarzuciła, że doręczenie zastępcze decyzji nie mogło zostać uznane za prawidłowe również z tego względu, iż pomimo wymogów przewidzianych w art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, nie podjęto próby doręczenia przesyłki sąsiadowi czy dozorcy. Podkreśliła jednocześnie, że uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Powodem uchybienia tego terminu był brak wiedzy o wydaniu decyzji. Trudno natomiast mówić o dochowaniu szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, czy też jakichkolwiek zaniedbaniach strony, która odpowiednie działania podjęła natychmiast po otrzymaniu upomnienia wzywającego do zapłaty zaległości podatkowej. Ponadto wskazywała na okoliczność wyjazdu w góry w okresie wskazanym przez organ I instancji jako termin doręczenia decyzji. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Pismem procesowym z dnia 20 października 2011 r., w związku ze śmiercią w dniu 20 września 2011 r. doradcy podatkowego M.W., udział w sprawie zgłosił pełnomocnik skarżącej, doradca podatkowy R.J. Uzupełniając zarzuty skargi w piśmie z dnia 15 listopada 2011 r., wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane również z naruszeniem art. 122, art. 150 § 1 pkt 1, § 1a i § 2, art. 162 § 1 i 2, art. 163 § 2, art. 187 § 1, art. 191, art. 208 § 1, art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a, wynika zaś, że zaskarżony akt ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rolą sądu administracyjnego, badającego w związku ze złożoną skargą - w ramach powyższych kompetencji - legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia, było ustalenie, czy prawidłowym jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające, iż nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 2 tej ustawy). Warunkiem wydania przez organ podatkowy prawidłowego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie jest w pierwszej kolejności ustalenie, iż doszło do uchybienia terminowi do złożenia odwołania. Opisane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, ustalenia organu w powyższej kwestii, nie budzą zaś zdaniem Sądu, zastrzeżeń. W stanie faktycznym sprawy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo uznał, że doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego nastąpiło z upływem ostatniego dnia przechowywania pisma w placówce pocztowej, tj. w dniu 8 grudnia 2010 r.. Pomimo bowiem wypowiedzenia pełnomocnictwa doradca podatkowy M.W. obowiązany był, w myśl zasady wynikającej z treści art. 94 § 1 i § 2 K.p.c. w zw. z art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej, działać za stronę i reprezentować ją jeszcze przez dwa tygodnie, co wiąże się również z odbiorem korespondencji, zaś w przypadku nieobecności adresata, skutecznością jej doręczenia w innym trybie, w tym przewidzianym w art. 150 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Jedynym wyjątkiem od wymienionej zasady jest zwolnienie pełnomocnika z tego obowiązku przez mocodawcę. Warunkiem uznania powyższego zwolnienia za skuteczne w związku z rezygnacją pełnomocnika z udziału w postępowaniem administracyjnym, jest jednak prawidłowe zawiadomienie o powyższym prowadzącego to postępowanie organu. Brak zawiadomienia powoduje konieczność uwzględnienia przez prowadzący postępowanie organ, udziału pełnomocnika w czynnościach tego postępowania, jeszcze w okresie dwóch tygodni od zrzeczenia, co jak wyżej wskazano, odnosi się również do kierowania korespondencji i doręczania pism procesowych. Wbrew wywodom strony skarżącej, w świetle przesłanych do kontroli Sądu materiałów niniejszej sprawy, organ miał podstawy do przyjęcia, że do zwolnienia doradcy podatkowego M.W., z obowiązku działania na rzecz mocodawcy przez okres dwóch tygodni od zrzeczenia się pełnomocnictwa, nie doszło. Nie wynika to w szczególności, z dołączonego do akt pisma pełnomocnika z dnia 26 listopada 2010r., informującego Naczelnika Urzędu Skarbowego o zrzeczeniu się pełnomocnictwa. O podnoszonym dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwolnieniu pełnomocnika z obowiązku działania, nie informowano organu na żadnym etapie postępowania administracyjnego. W stanie faktycznym sprawy uzasadnionym było zatem przyjęcie przez organ, iż w dacie gdy przepisy pozwalają uznać pismo za doręczone, tj. po upływie 14 dni od jego złożenia w urzędzie pocztowym (a więc w dniu 8 grudnia 2010r.), adresat pisma nadal zobowiązany był do działania w imieniu skarżącej. Uznanie zatem, iż z tą datą nastąpiło doręczenie decyzji, było prawidłowe. Zrzeczenie się pełnomocnictwa w czasie trwania okresu wskazanego w art. 150 § 2 w zw. z art.150 § 2 Ordynacji podatkowej, nie miało wpływu na skuteczne doręczenie decyzji skierowanej na adres doradcy podatkowego M.W., który w dniu upływu tego okresu, wobec nie zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwolnieniu z obowiązku dalszego działania, powinien był nadal działać za mocodawcę. Był tym samym legitymowany (uprawniony) do odbioru decyzji. Bez wpływu na ocenę skuteczności doręczenia decyzji z dnia "[...]", pozostają uwagi skarżącej odnośnie braku dowodu doręczenia tego aktu, zawarte w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego z dnia "[...]". Jak bowiem wynika z uzasadnienia tego orzeczenia, powodem uchylenia przez Sąd wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej były braki wniosku o wpis związane z niedołączeniem przez organ dowodu doręczenia decyzji pełnomocnikowi, co skutkowało uznaniem decyzji za niedoręczoną, w tym postępowaniu. Niezasadny jest też zarzut nieskuteczności doręczenia, wobec nie podjęcia przez pocztę, pomimo wymogów przewidzianych w art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, próby doręczenia przesyłki sąsiadowi czy dozorcy. W związku z adnotacją placówki pocztowej w punkcie 2 zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z "[...]" (k.903 akt adm.), zachodziły podstawy do uznania przez organ, że z powodu niemożności doręczenia przesyłki osobom wymienionym w punkcie 1 tego dokumentu, doszło do tzw. zastępczego doręczenia korespondencji, o którym mowa w art. 150 § 1 Ordynacji. Jeżeli zatem decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 8 grudnia 2010 r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, to 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, upłynął w dniu 22 grudnia 2010 r.. Odwołanie strona wysłała natomiast przesyłką pocztową w dniu 1 lutego 2011 r., tj. 41 dni po upływie ustawowego terminu. Mając powyższe na uwadze, w związku z badaniem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd poddał ocenie stanowisko organu, zgodnie z którym nie wystąpiła druga z istotnych przesłanek wymienionych art.162 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, skarżący nie uprawdopodobnił bowiem braku winy w uchybieniu terminu, zaś wniosek o przywrócenie terminu złożył po terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Odnosząc się do powyższej kwestii zauważyć należy, że datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu może być dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu. W sytuacji, gdy uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia jest wynikiem braku wiedzy strony co do faktu wydania aktu administracyjnego, od którego przysługuje ten środek, dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 O.p., musi być określony w sposób bezsporny co do faktu powzięcia przez stronę informacji o wydaniu tego aktu i uchybieniu terminu do jego zaskarżenia (wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2009 r., I FSK 373/08, POP 2009, nr 4, s. 349). Jak wynika z akt niniejszej sprawy, uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej nie podjął w istocie próby podważenia istotnych dla oceny zaistnienia drugiej z przesłanek wymienionych w art.162 Ordynacji, twierdzeń podatniczki, że o istnieniu decyzji z dnia "[...]" dowiedziała się dopiero w dniu 25 stycznia 2011 r.. Odwołując się do wyrażanych w orzecznictwie poglądów na tle kryterium braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu, organ podniósł bowiem m.in., że wskazane przez stronę okoliczności nie wykluczały prawidłowego dokonania czynności procesowej oraz, że upływ terminu przechowywania przesyłki listowej poleconej przez pocztę rodzi w dniu tego upływu skutek doręczenia i nie może już tego zmienić nawet fakt późniejszego doręczenia decyzji stronie postępowania, co z kolei powodowało, iż nie nastąpiło przedawnienie prawa do wydania decyzji wymiarowej. W ocenie Sądu, wywody organu w tej zasadniczej dla sprawy kwestii są nieprzekonywujące. Dyrektor Izby Skarbowej nie wykazał w szczególności, że o wydaniu decyzji z dnia "[...]" strona powzięła o wiadomość wcześniej niż przed dniem 25 stycznia 2011 r. (skoro wniosek o przywrócenie wraz z odwołaniem wysłany został pocztą w dniu 1 lutego 2011r.). Tylko zaś określenie w sposób nie budzący wątpliwości dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, upoważniało organ do czynienia dalszych ustaleń odnośnie zachowania przez podatnika 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Reasumując należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie organ przedwcześnie, bo w oparciu o nie w pełni zebrany materiał dowodowy uznał, iż skarżąca z własnej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od wymienionej wyżej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i po upływie 7-dniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia, złożyła wniosek o przywrócenie terminu. Rozpatrując ten wniosek organ zobowiązany był do dokonania dokładnej oceny przesłanek zawartych w cyt. wyżej art. 162 Ordynacji podatkowej, dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych oraz słusznego interesu strony, mając też na uwadze, że wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść. Brak powyższych ustaleń powoduje, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, co niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na obecnym etapie postępowania, nie można bowiem wykluczyć, że skarżąca spełniła przesłanki określone w art. 162 § 1 i 2 Ordynacji., a to skutkować powinno uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Przedstawioną wyżej ocenę faktyczną i prawną Dyrektor Izby Skarbowej uwzględni w ponownie prowadzonym postępowaniu. Z opisanych wyżej względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło