I SA/Ol 460/15
WyrokWSA w Olsztynie2015-09-30
Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Wojciech Czajkowski, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych, rozłożenia ich na raty oraz umorzenia odsetek za zwłokę, pomimo stwierdzenia wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił udzielenia ulgi podatkowej, pomimo stwierdzenia wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika. Organ odwoławczy, działając w granicach uznania administracyjnego, prawidłowo ocenił, że udzielenie ulgi w tym konkretnym przypadku stałoby w sprzeczności z przesłanką interesu publicznego, a także z zasadą zaufania do organów państwa. Strona posiadała majątek i zaspokajała swoje potrzeby życiowe, a przeznaczenie środków z kredytu na inne cele niż spłata zaległości podatkowych uzasadniało odmowę ulgi.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie części zaległości podatkowych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości oraz odsetek, a także o rozłożenie pozostałej części zaległości na raty, wskazując na trudną sytuację materialną i życiową. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił udzielenia ulgi, uznając, że wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika, ale nie interesu publicznego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, szczegółowo analizując sytuację finansową skarżącego i jego rodziny oraz argumentując brak podstaw do udzielenia ulgi z punktu widzenia interesu publicznego. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca) Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia, rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych oraz umorzenia odsetek za zwłokę oddala skargę
Wnioskiem złożonym w dniu 31 grudnia 2014r. S. H. (dalej powoływany jako "strona", "skarżący") zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w wysokości 20.690 zł, w tym : umorzenie zaległości głównej w kwocie 10.090 zł i odsetek od zaległości w całości oraz o rozłożenie na 36 rat miesięcznych (po 300 zł) zaległości głównej w kwocie 10.600 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że organowi znana jest jego trudna sytuacja materialna i życiowa. Podkreślił, że zabranie mu samochodów, które służą do wykonywania pracy spowoduje, że jego rodzina nie będzie miała z czego żyć, a pozbawienie go mieszkania uniemożliwi prowadzenie życia rodzinnego. Zaznaczył, że nie zna się na podatkach, z zamiany mieszkania nie uzyskał dochodu, ani przychodu, a notariusz nie pouczył go o uldze meldunkowej.
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia "[...]" odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że w sprawie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu podatnika", ale respektując wspólne wartości całego społeczeństwa, takie jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, uznał, że nie wystąpił "interes publiczny".
W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenie przez organ I instancji, wstrzymanie wykonania czynności egzekucyjnych do czasu zakończenia rozpatrywania odwołania oraz wskazanie, że organ I instancji dokonuje dowolnej interpretacji prawa, gdyż opierając się na tych samych dokumentach niektórym podatnikom przyznaje ulgę, a w niniejszej sprawie całkowicie taką możliwość odrzucił. Podniosła, że z tytułu zamiany mieszkania nie otrzymała żadnych pieniędzy i w takiej sytuacji interesem publicznym jest nieściąganie podatków. Biorąc pod uwagę jej trudną sytuację życiową, organ powinien uwzględnić wniosek o udzielenie ulgi. Podkreśliła, że organ błędnie interpretuje przepis, gdyż do udzielenia ulgi nie muszą łącznie zachodzić przesłanki interesu podatnika i publicznego. Pozytywne stwierdzenie jednej z nich powinno warunkować pozytywne rozpatrzenie wniosku. Wskazała, że interesem publicznym jest, by zapłata podatku nie spowodowała konieczności sięgania przez stronę do środków budżetu państwa, zatem w jej przypadku należałoby udzielić wnioskowanej ulgi.
Decyzją z dnia "[...]", Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy opisaną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji powołał treść art. 67a § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), dalej jako "O.p.", zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty albo umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zaznaczył, że decyzja wydana na podstawie ww. przepisów oparta jest na konstrukcji uznania administracyjnego, a zatem nawet w przypadku wystąpienia okoliczności wynikających z ważnego interesu podatnika i interesu publicznego organ może, ale nie musi zastosować ulgi. W dalszej części motywów organ wskazał na pojęcia "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego".
Organ odwoławczy wskazał, że strona wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną A., a na utrzymaniu mają dwoje dzieci w wieku 19 i 13 lat. Wspólnie z rodziną mieszka ojciec strony, który prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, dokłada jedynie do opłat kwotę 350 zł miesięcznie. Rodzina zamieszkuje w mieszkaniu własnościowym o powierzchni 60 m2. Innych nieruchomości strona nie posiada. Do dnia 1 grudnia 2014r. strona prowadziła działalność gospodarczą: A.. i z tego tytułu osiągała dochody (wg PIT-36): za 2011r. - 3.048,60 zł, za 2012r. – 15.438,90, za 2013r. – 14.227,90, (wg PU-5M) za listopad 2014 – 25.399,20 zł. Od dnia 3 grudnia 2014r. jest zatrudniona w firmie żony: B. i osiągnęła dochód w kwocie 199,39 zł. Oprócz zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości (19.780,60 zł) i odsetek od tej zaległości (10.230 zł) strona posiada zaległości z tytułu innych podatków w kwocie 1.126,88 zł. Małżonkowie posiadają środki transportu wykorzystywane w działalności gospodarczej: "[...]" (rok prod. 2001) i "[...]" (rok prod. 2005). Strona nie posiada papierów wartościowych, lokat bankowych, oszczędności w gotówce, praw majątkowych.
Organ ustalił, że uzyskiwane dochody miesięczne rodziny strony wynoszą 3.270,55 zł, a wydatki – 4.197,16 zł (w tym rata kredytu 519,86 zł). W dniu 5 listopada 2014r. strona zaciągnęła kredyt bankowy w wysokości 10.869,73 zł na 2 lata.
Organ II instancji zauważył, że obecnie strona nie korzysta z pomocy społecznej i osiąga dochody. Powoływanie się przez nią na zdarzenie przyszłe i niepewne, o charakterze prognostycznym, że nieudzielenie ulgi spowoduje konieczność sięgnięcia do środków pomocy państwa, nie może stanowić podstawy do udzielenia ulgi.
Uwzględniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ odwoławczy ocenił, że w niniejszej sprawie, gdy rodzinie brakuje ok. 927 zł miesięcznie oraz brak jest możliwości jednorazowej zapłaty zaległości podatkowej, wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika. Jednak ww. okoliczności same w sobie nie mogą przemawiać za zastosowaniem wnioskowanej ulgi. Strona zaspakaja swoje podstawowe potrzeby życiowe i trudno przyjąć, że jest zagrożona jej egzystencji. Posiada majątek w postaci własnościowego mieszkania i dwóch samochodów, regularnie spłaca kredyt konsumpcyjny, a zobowiązania publicznoprawne nie mogą być traktowane jako te należności, które można zaspokoić w dalszej kolejności, np. po spłacie należności cywilnoprawnych.
Rozpatrując kwestię umorzenia odsetek za zwłokę, organ wskazał, że nie mają one charakteru samodzielnego, lecz pełnią rolę akcesoryjną w stosunku do zobowiązania głównego. W interesie podatnika leży rzetelne wywiązywanie się ze zobowiązań podatkowych celem uniknięcia negatywnych konsekwencji w postaci odsetek za zwłokę. Skarb Państwa nie może ponosić ujemnych następstw nieterminowego regulowania zobowiązań podatkowych.
Odnosząc się do wniosku o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowych, organ stwierdził, że ulga ta powinna sprzyjać efektywnej realizacji zobowiązań. Analiza możliwości płatniczych strony wykazała, że nie posiada ona środków na terminową spłatę zobowiązań w przypadku zastosowania tej ulgi. Odmowa jej udzielenia przez organ I instancji była zatem słuszna.
Nadto organ odwoławczy wskazał na okoliczności w jakich doszło do powstania opisanych zaległości. Zaznaczył, że Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia "[...]"., określił stronie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w kwocie 20.690 zł. Decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy (decyzja z dnia "[...]".). Strona nie zaskarżyła ww. decyzji do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zdaniem organu nieudzielenie przez notariusza informacji o przysługującej stronie uldze meldunkowej nie chroni jej przed obowiązkiem zapłaty podatku. Obowiązki podatkowe wynikają z ustaw i każdy obywatel należycie dbający o swoje interesy powinien się z nimi zapoznać.
Mając na uwadze okoliczności powstania zobowiązania podatkowego, udzielenie wnioskowanej ulgi organ uznał za niezasadne z punktu widzenia interesu publicznego. Podkreślił, że organy podatkowe występują jako rzecznik interesu publicznego i ich obowiązkiem jest dbanie o terminowe wpływy należności podatkowych do budżetu państwa, gdyż z podatków realizowane są cele ogólnospołeczne istotne dla funkcjonowania ogółu ludności.
Organ nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania. Wyjaśnił, że organ I instancji, wbrew twierdzeniom odwołania, nie wskazał w decyzji, że dla zastosowania ulgi muszą wystąpić obligatoryjnie obydwie przesłanki z art.67a O.p. Organ stwierdził zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika, ale uznanie administracyjne pozwoliło mu na wybór konsekwencji prawnych powstałej sytuacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, że zgodnie z prawem organy umarzają postępowanie, ponieważ wskazany podatek i odsetki od takiej transakcji są nienależne. Decyzji zarzuciła naruszenia art.120 O.p. wobec naruszenia zasad postępowania procesowego i prawa materialnego:
- art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", z uwagi na pominięcie w postępowaniu istotnych ocen prawnych i wskazań interpretacyjnych dokonywanych przez organ w podobnych sprawach – strona wskazywała, że zamiana mieszkania własnościowego na najem mieszkania komunalnego w formie bezgotówkowej, bez żadnych dopłat, nie stanowi podstawy do naliczenia podatku,
- art.121 §1 O.p. w związku z rażącym deficytem bezstronności zarówno w sposobie prowadzenia postępowania jak i dokonanej w decyzji ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, co pozostawało w związku z naruszeniem art.180, art.187, art.188 O.p., ponieważ organ I instancji wskazał w decyzji, że stosownie do treści art.67a O.p. musi istnieć przypadek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego jako czynników łącznych, a przepis stanowi o ważnych interesie podatnika lub interesie publicznym,
- art.121 §1 O.p. w związku ze skorzystaniem z interpretacji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" (o stosownym numerze), że w takiej sytuacji nie są naliczane zobowiązania podatkowe, a organ nie uwzględnił dowodu, że strona była zameldowana w tym mieszkaniu ponad 12 miesięcy przed jego zamianą,
- art.122 O.p. w związku z art.187 §1 O.p., wobec braku działań na rzecz wyjaśnienia kluczowych dla sprawy okoliczności faktycznych zamiany mieszkania na prawo najmu mieszkania, a tym samym braku sprzedaży,
- art.120 i art.122 §1 O.p., poprzez brak wskazania, że interpretacja organu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie,
- art.187 §3 O.p., wobec odmowy zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu, jak posiadanego aktu notarialnego, z którego wynika zamiana mieszkania na prawo najmu lokalu mieszkalnego komunalnego, gdzie wskazano, że transakcja jest bezgotówkowa oraz bezczynność pracowników urzędu pomimo posiadania aktu notarialnego, by rosły odsetki podatnikowi,
- art.188 O.p., wobec bezpodstawnej odmowy umorzenia i rozłożenia na raty – organ wydał już opinie, że strona nie będzie płaciła rat, nie dają jej żadnych szans, a w innych analogicznych przypadkach umarza zaległości, tym samym organy obu instancji chcą doprowadzić do spowodowania, by skarżący korzystał z pomocy MOP-su oraz noclegowni, a nie żył biednie, ale z rodziną.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art.3 §2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, sprowadzający się zgodnie z art.1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647) do kryterium jej zgodności z prawem, ma istotne znaczenie dla katalogu możliwych rozstrzygnięć sądu, który został wskazany w art.145 §1 i 3 p.p.s.a. Przepis ten bowiem stanowi, iż w razie uwzględnienia skargi na decyzję sąd może ją uchylić w całości albo w części, stwierdzić jej nieważność w całości lub w części, stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, a w dwóch pierwszych wskazanych przypadkach – stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego – także umorzyć to postępowanie. Ponadto na podstawie art.145a §1 p.p.s.a., we wskazanych w nim przypadkach, sąd może zobowiązać organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu.
W świetle przywołanych powyżej przepisów prawa sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej ma ściśle zakreślone ramy. Jak już wskazano, kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z prawem, co ma istotne przełożenie na charakter orzeczeń sądów administracyjnych, które tylko w wyjątkowych sytuacjach, nieznajdujących jednakże zastosowania w niniejszej sprawie, mogą orzekać merytorycznie. Co do zasady zaś, sądy administracyjne nie mają uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, gdyż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji. W przyjętym przez ustawodawcę systemie kasacyjnym rolą sądu administracyjnego jest zatem wyłącznie zbadanie, czy akt administracyjny lub czynność organu administracji zostały wydane, czy też podjęte zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, a nie rozstrzyganie o uprawnieniach, czy też obowiązkach jednostki.
Wskazać także należy na treść art.134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W skardze skarżący kwestionuje bowiem zasadność wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Kwestia ta została natomiast rozstrzygnięta decyzjami organów podatkowych - Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia "[...]"określił skarżącemu wysokość tego zobowiązania, a Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia "[...]" utrzymał tę decyzję w mocy. Na decyzję tę strona nie wniosła skargi do sądu administracyjnego.
Odnosząc się do powyższego, podkreślić należy, że rozpoznana sprawa obejmuje wyłącznie przesłanki umorzenia i rozłożenia na raty zaległości podatkowej, a nie wymiaru podatku. Tym samym w niniejszej sprawie ww. kwestie nie mogły mieć znaczenia dla dokonanej przez Sąd oceny zaskarżonej decyzji.
Jak wynika z akt sprawy, organy podatkowe rozpatrzyły złożony przez stronę wniosek o umorzenie i rozłożenie na raty zaległości podatkowej w aspekcie podstawy prawnej wynikającej z art.67a §1 pkt 2 i 3 O.p.. Przypomnieć w tym miejscu należy, że stosownie do powołanego przepisu, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art.53a oraz umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zgodnie zaś z § 2 ww. przepisu umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.
W świetle powyższego podkreślenia wymaga jaki - w kontekście powołanych przepisów Ordynacji podatkowej - jest zakres sądowej kontroli decyzji opartych na uznaniu administracyjnym, do których należy m.in. podjęta w niniejszej sprawie decyzja o odmowie umorzenia i rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Orzecznictwo sądowe kształtuje trwałą i jednolitą linię, zgodnie z którą kontrola sądowa decyzji o charakterze uznaniowym polega na zbadaniu, czy organ administracji publicznej podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 O.p.), zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.) oraz wszechstronnego i wnikliwego jego rozważenia (art. 191 i art. 210 § 4 O.p.). Przy czym w odniesieniu do kontroli zastosowania samej instytucji uznania administracyjnego prezentowane jest stanowisko, że ze względu na kryterium sądowej kontroli, jakim jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem, powinna ona sięgać tak daleko, jak daleko można oceniać decyzję według kryteriów wynikających z prawa. Nie powinna zaś odnosić się do kryteriów celowościowych czy słusznościowych (M.Jaśkowska [w:] Z.Duniewska, R.Hauser, M.Jaśkowska, M.Matczak, Z.Niewiadomski, A.Wróbel, System Prawa Administracyjnego, Tom I Instytucje prawa administracyjnego, Warszawa 2010 r., s. 291).
Rozpatrując sprawę w kontekście wyżej określonych kryteriów, Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej poczynił prawidłowe wnioski o istnieniu w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika, a jednocześnie stosownie do art. 210 §1 pkt 6 oraz §4 O.p. w sposób w pełni przekonywujący i trafny uzasadnił swe stanowisko w przedmiocie odmowy udzielenia wnioskowanej ulgi, korzystając w tym zakresie z przyznanej mu przez ustawodawcę swobody w wyborze rozstrzygnięcia, poprzez odwołanie się do okoliczności sprawy, które wskazywały, że przyznanie ulgi w tym konkretnym przypadku stałoby w sprzeczności z przesłanką interesu publicznego.
Dyrektor Izby Skarbowej, tak jak i organ I instancji, uznał, że sytuacja finansowa strony stanowiła o wystąpieniu przesłanki ważnego interesu podatnika – łączne miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżącego wynoszą 3.270,55 zł, przy miesięcznych wydatkach wynoszących 4.197,16 zł. Z powyższego rozliczenia wynika zatem niedobór środków pieniężnych na bieżące potrzeby w wysokości ponad 900 zł. Konfrontując natomiast powyższą ocenę z ustaleniami poczynionymi w kontekście drugiej z ustanowionych w przepisie art.67a §1 pkt 2 i 3 O.p. przesłanki, organ odwoławczy doszedł do wniosku, że udzielenie wnioskowanej ulgi stanowiłoby naruszenie interesu publicznego oraz zasady zaufania do organów państwa. Podzielając tę ocenę, Sąd uznał, że prawidłowo organ przeanalizował, że strona nie korzysta obecnie ze środków pomocy społecznej oraz zaspokaja swoje potrzeby życiowe we własnym zakresie. Skarżący posiada majątek (mieszkanie oraz samochody), a także regularnie spłaca zaciągnięty w listopadzie 2014r. kredyt bankowy. Zdaniem Sądu, prawidłowo w tym kontekście organ II instancji wywiódł, że dysponując środkami pieniężnymi w okresie istnienia zaległości podatkowej, pochodzącymi z kredytu bankowego, skarżący zdecydował się przeznaczyć je na inny cel aniżeli choćby częściową zapłatę tych zaległości. Tym samym daje pierwszeństwo spłacie zobowiązań cywilnoprawnych przez publicznoprawnymi. W takiej zaś sytuacji nie było podstaw do objęcia go ulgą w spłacie zobowiązań podatkowych, której ciężar w istocie przenoszony jest na Skarb Państwa, a więc na innych podatników.
W ocenie Sądu, w pełni uprawnione było także stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że okoliczności, na których strona oparła wniosek o udzielenie ulgi, dotyczące przyczyn powstania zaległości podatkowych nie mogły w kontekście wskazanych wyżej przesłanek ustawowych stanowić podstawy do jej zastosowania. Bezsporne jest, że zaległość ta powstała w związku z odpłatnym zbyciem nieruchomości w rozumieniu art.10 ust.1 pkt 8 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd przychylił się przy tym do stanowiska organu, że przyczyny powstania zaległości podatkowej nie miały charakteru losowego i nadzwyczajnego, lecz stanowiły konsekwencję działań podatnika.
Niezasadny jest zarzut skarżącego, jakoby organy obu instancji stwierdziły, że do udzielenia ulgi niezbędne jest łączne wystąpienie zarówno ważnego interesu podatnika, jak i interesu publicznego. Bezspornym jest, że dla udzielenia ulgi z art.67a §1 O.p. wystarczy zaistnienie jednej z wymienionych przesłanek. Takie też stanowisko prezentuje organ w zaskarżonej decyzji. W rozpoznanej sprawie organy stwierdziły wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika, ale działając w granicach uznania administracyjnego, odmówiły udzielenia ulgi. Podkreślić bowiem jeszcze raz należy, że użyte przez ustawodawcę w powołanym przepisie sformułowanie "może" oznacza, że nawet w przypadku wystąpienia jednej, czy też obu przesłanek do udzielenia ulgi, organ podatkowy może, ale nie musi ulgi udzielić.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego bezpodstawnej odmowy rozłożenia zaległości na raty wobec stwierdzenia, że skarżący nie będzie dokonywał spłat, stwierdzić należy, że stanowisko organów podatkowych jest prawidłowe. Udzielenie ulgi w postaci rozłożenie spłaty zaległości na raty jest dopuszczalne w sytuacji, gdy istnieje realna możliwość spłaty tych zobowiązań, a raty są dostosowane do możliwości płatniczych wnioskodawcy. W niniejszej natomiast sprawie, skoro organy ustaliły, że miesięczne wydatki ponoszone przez skarżącego przekraczają osiągane przychody o około 900 zł, to prawidłowo wywnioskowały, że nie posiada on możliwości finansowych na spłatę zobowiązań podatkowych w ratach po 300 zł miesięcznie.
Uznając za prawidłowy sposób prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, Sąd wskazał, że zebrany w jego toku materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Powoduje to, że zaskarżonej decyzji nie można było skutecznie postawić zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i 3, art. 188 O.p., a w konsekwencji również art.121 § 1 O.p..
Nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art.153 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Użyty w powołanym przepisie zwrot "wiążą w sprawie" oznacza, że chodzi o tożsamość sprawy zarówno pod względem przedmiotowym, jak i podmiotowym. W szczególności o tożsamości sprawy decyduje podstawa prawna i okoliczności faktyczne. W niniejszej sprawie nie zapadło natomiast orzeczenie sądu, którym związane były organy podatkowe.
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa skutkującem koniecznością jej uchylenia.
Wobec tego, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło