I SA/Ol 47/22
WyrokWSA w Olsztynie2022-06-09
Skład orzekający: Andrzej Brzuzy, Ryszard Maliszewski, Przemysław Krzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję?Ratio decidendi
Organ podatkowy ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie opiera się na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Oddalenie przez sąd skargi na decyzję zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji, ze względu na związanie organu oceną prawną zawartą w wyroku sądu.Stan faktyczny
Skarżący A. U. wniósł o weryfikację decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2018 rok w nadzwyczajnym trybie, wskazując na rażące naruszenie prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, powołując się na fakt, że sąd administracyjny oddalił wcześniej skargę na tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na decyzję Kolegium, uznając stanowisko organu za trafne.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 22 listopada 2021 r. nr SKO.53.1035.2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2018 rok oddala skargę.
Decyzją z 22 listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako organ odwoławczy, Kolegium) utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 8 października 2021 r. odmawiającą wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji nr SKO.53.470.2018 z dnia 18 czerwca 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Barczewa (dalej jako Burmistrz) z dnia 23 stycznia 2018 r. w przedmiocie ustalenia A. U. (dalej jako strona, skarżący) podatku od nieruchomości na 2018 r. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2022r. Kolegium sprostowało z urzędu oczywistą omyłkę pisarską we wskazanej decyzji.
Z akt sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, że Burmistrz w drodze ww. decyzji ustalił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2018 r. w kwocie 1005 zł za budynek mieszkalny o powierzchni 55,64 m2, budynki wykorzystywane na cele składowe o powierzchni 60,48 m2 i grunty pozostałe o powierzchni 2109 m2, położone w miejscowości R.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Kolegium, decyzją z dnia 18 czerwca 2018 r. utrzymało powyższą decyzję w całości w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 420/18, oddalił skargę na ww. decyzję. Następnie postanowieniem z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Ol 420/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną od ww. decyzji.
Pismem z dnia 4 grudnia 2019 r. strona wniosła o zastosowanie ulgi uznaniowej w postaci rozłożenia płatności zaległości podatkowych na raty w kwocie po 50 zł miesięcznie, a jednocześnie wniosła o weryfikację prawidłowości decyzji wymierzającej zobowiązanie podatkowe za 2018 r. w nadzwyczajnym trybie. Okoliczności podnoszone przez podatnika wskazują, że, w jego ocenie, kwestionowana decyzja wymiarowa wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Decyzją z 8 października 2021r., Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji. W uzasadnieniu powołując się na treść art. 249 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021r, poz. 1540, dalej jako O.p.) wskazano, że decyzja Kolegium z dnia 18 czerwca 2018 podlegała kontroli sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 420/18, oddalił skargę strony, a postanowieniem z dnia 30 lipca 2019 r,, sygn. akt I SA/Ol 420/18, sąd odrzucił skargę kasacyjną od ww. wyroku. Powyższe oznacza, że zaistniała negatywna przesłanka uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 18 czerwca 2018 r.
Utrzymując w mocy własną decyzję z 8 października 2021r. organ odwoławczy wskazał na treść art. 249 § 1 O.p. stwierdzając, że organ zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji między innymi w sytuacji, gdy w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd dokonując kontroli decyzji podatkowej oddalił skargę na tę decyzję. Tym samym oddalenie przez sąd administracyjny skargi na decyzję zamyka organowi podatkowemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy podkreślił, że bezsporne jest w tej sprawie, że decyzja Kolegium z dnia 18 czerwca 2018 r. była obiektem kontroli sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 420/18, oddalił skargę strony, a postanowieniem z dnia 30 lipca2019 r., sygn. akt I SA/Ol 420/18, sąd odrzucił skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu pierwszej instancji.
Tym samym, w ocenie organu, z przyczyn formalnych należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia 18 czerwca 2018 r. Dlatego też Kolegium wskazało, że nie może odnieść się do zarzutów i argumentów zawartych w odwołaniu, bowiem decyzja, będąca przedmiotem odwołania ma charakter formalny i nie dotyczy kwestii prawidłowości opodatkowania posiadanych nieruchomości.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę, zatytułowaną "skarga kasacyjna", zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez naruszenie i błędne zastosowanie art. 67 a ust. 1 pkt 2 i 3 O.p. oraz błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących podstawy rozstrzygnięcia polegający na błędnym ustaleniu faktycznego przeznaczenia nieruchomości oraz jej statusu oraz stwierdzenia, że zmiana przeznaczenia gruntu nastąpiła na wniosek skarżącego co jest niezgodne z prawdą gdyż przedmiotowa nieruchomość zawsze miała przeznaczenie rolne i w taki sposób była traktowana przez skarżącego.
W uzasadnieniu skarżący przedstawił stan faktyczny wskazując na wydanie przez WSA w Olsztynie wyroku z dnia 20 grudnia 2018r., sygn. akt I SA/OI 420/18 oddalającego wniesioną przez niego skargę w całości. W wyroku tym sąd stwierdził, w uzasadnieniu, że jest związany ustaleniami organów I i II instancji wydających decyzję w przedmiotowej sprawie pomijając zarzuty podniesione przez skarżącego oraz zupełnie pomijając kwestię naruszenia prawa materialnego przy wydawaniu decyzji administracyjnych na wcześniejszych etapach przedmiotowej sprawy oraz fakt, że organy rozpatrujące przedmiotową sprawę w tym przez wszystkim Kolegium pomijając treść zarzutów podniesionych przez skarżącego we wniesionych przez niego odwołaniach nie rozpatrzyło sprawy co do istoty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W kolejnym piśmie Kolegium wniosło o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Skarżący w ustawowym terminie nie odniósł się do wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś skarżący nie odniósł się do tego wniosku w ustawowym terminie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § p.p.s.a., tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd skontrolował legalność zaskarżonej decyzji, a w działaniu organu administracji w niniejszej sprawie nie dopatrzył się ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania. Tym samym stanowisko organu odwoławczego uznać należy za trafne.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji Kolegium z 18 czerwca 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza z dnia 23 stycznia 2018 r. w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości na 2018 r.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszym przypadku organ prawidłowo zakwalifikował pismo skarżącego z dnia 4 grudnia 2019r. m.in. jako wniosek o weryfikację decyzji Kolegium z dnia 18 czerwca 2018r. utrzymującej decyzję Burmistrza z dnia 23 stycznia 2018r. w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2018r. w trybie nadzwyczajnym. Podkreślenia wymaga bowiem fakt, że Burmistrz wielokrotnie wyzwał stronę skarżącą do sprecyzowania żądania. Skarżący wskazywał jednak jedynie, że wnosi o weryfikację prawidłowości decyzji Burmistrza w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2018 r. Tym samym zgodzić należy się z organem odwoławczym, że argumenty podnoszone przez stronę wskazują jednoznacznie, że jej zamiarem było dokonanie weryfikacji decyzji ostatecznej poprzez wniesienie o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2018 r.
Zgodnie z 249 § 1O.p. organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności:
1) żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub
2) sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4. Stosownie zaś do § 2 art. 249 O.p. okoliczności, o których mowa w § 1, uwzględnia się również w zakresie wszczęcia postępowania z urzędu.
W niniejszym przypadku poza sporem jest fakt, że decyzja Kolegium nr SKO.53.470.2018 z dnia 18 czerwca 2018 r. była już obiektem kontroli sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 420/18, oddalił skargę skarżącego, a postanowieniem z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Ol 420/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu. Tym samym w obrocie prawnym jest prawomocny wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie z 20 grudnia 2018r., sygn. akt I SA/Ol 420/18.
Tym samym w ocenie Sądu rozpatrującego obecną sprawę podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że zachodzi przesłanka wymieniona w art. 249 § 1 pkt 2 O.p. uniemożliwiająca organowi podatkowemu wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Jak wskazał bowiem Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2017r., sygn. akt I FSK 2209/15, a który to wyrok Sąd w pełni podziela, na gruncie postępowania podatkowego należy bowiem dodatkowo wziąć pod uwagę unormowanie zawarte w art. 249 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 O.p. (gdy decyzja ostateczna dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną). Oznacza to, że oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem, stanowi w istocie niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu (Z. Kmieciak w: System Prawa Administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Sądowa kontrola administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 296 oraz wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 485/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego, jak prawidłowo orzekł organ z przyczyn formalnych należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Przy czym wskazać należy, że organ nie mógł błędnie zastosować art. 67 a § 1 pkt 2 i 3 O.p. jak zarzuca skarżący we wniesionej skardze, gdyż organ nie powołał się na wskazany przepis w zaskarżonej decyzji i nie stosował go. Art. 67 a § 1 pkt 2 i 3 O.p. reguluje kwestie zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych (odroczenie terminu płatności podatku, rozłożenie zapłaty podatku na raty, umorzenie zaległości podatkowej na wniosek podatnika). Nie sposób również zarzucić organowi podnoszonego przez skarżącego nieprawidłowego wymierzenia podatku od nieruchomości. Podkreślić bowiem należy, że zaskarżona decyzja ma charakter wyłącznie formalny i nie dotyczy kwestii prawidłowości opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Nie znajdując, zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa materialnego, względnie uchybia przepisom postępowania w stopniu co najmniej mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło