I SA/Ol 471/05
WyrokWSA w Olsztynie2006-01-05
Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Ryszard Maliszewski, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności w zakresie prawidłowości doręczenia zastępczego decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej nie zbadał i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności niezbędnych do przyjęcia, że doręczenie zastępcze decyzji podatkowej było prawidłowe. W szczególności nie ustalono, czy próbowano dokonać doręczenia bezpośredniego lub zastępczego zgodnie z art. 149 Ordynacji podatkowej, a także czy prawidłowo przeprowadzono procedurę dwukrotnego awizowania. Ponadto, sąd wskazał, że skarżąca, wyjeżdżając na miesiąc za granicę, nie miała obowiązku ustanawiania pełnomocnika do doręczeń, a organ nie wykazał, w jaki sposób skarżąca powinna była inaczej zadbać o swoje interesy w tej sytuacji. W konsekwencji, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów, co miało wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca E. Z. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o jej odpowiedzialności jako członka zarządu spółki za zaległość podatkową w VAT. Skarżąca twierdziła, że nie otrzymała decyzji z powodu przebywania na urlopie za granicą. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, mimo że przebywała za granicą tylko przez miesiąc. Sąd administracyjny uchylił postanowienie organu, uznając, że nie zbadano prawidłowości doręczenia zastępczego decyzji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, orzekł, że postanowienie nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 355 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia WSA Andrzej Błesiński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Ryszard Maliszewski asesor sąd. Renata Kantecka Protokolant Katarzyna Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 stycznia 2006r. sprawy ze skargi E. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r., nr "[...]", w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka -że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 355 ( trzysta pięćdziesiąt pięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia "[...]" 2003r., nr "[...]", określono A Spółce z o.o. w O. zobowiązanie w podatku od towarów usług oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w stosunku do lipca, sierpnia, listopada i grudnia 2000r.
Z uwagi na nieprowadzenie działalności Spółka została wykreślona z rejestru podatników VAT czynnych, a prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne stało się bezskuteczne.
Postanowieniem z dnia "[...]" 2005r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności E. Z. jako członka zarządu A Spółka z o.o. w O. za zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za sierpień 2000r. w kwocie 61.034 zł oraz za odsetki od owej zaległości.
Pismem z dnia 30 marca 2005r. E. Z. wniosła o zawieszenie postępowania w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( t. j. Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60ze zm., dalej cyt jako Ord. pod.). Swój wniosek uzasadniła tym, że postępowanie skarbowe wszczęte zostało już po jej odejściu ze spółki, decyzja UKS w B. z dnia "[...]" 2003r. nie została jej nigdy doręczona i nie brała ona udziału w postępowaniu, a ponadto aktualnie prowadzone jest postępowanie karno-skarbowe przed Sądem Rejonowym "[...]".
Postanowieniem z dnia "[...]" 2005r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. odmówił zawieszenia postępowania wobec skarżącej z uwagi na to, że rozstrzygniecie sądu w sprawie karnej-skarbowej, bez względu na jego wynik, nie przesadza o tym czy E. Z. ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe A Spółka z o.o. w O. Zaległość owa powstała w czasie pełnienia przez nią obowiązków członka zarządu i stosownie do art. 116 § 2 Ord. pod. ponosi ona za tą zaległość odpowiedzialność. Dodatkowo podniósł, iż decyzja Dyrektora UKS w B. z dnia "[...]" 2003r., którą określono zobowiązanie w podatku VAT za miesiąc sierpień 2000r. została doręczona Spółce w trybie art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 151 Ord. pod. w dniu 26.09.2003r.
Decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia "[...]" 2005 r., nr "[...]" orzeczono o odpowiedzialności E. Z. jako członka zarządu A. Spółka z o.o. w O. za zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za sierpień 2000r. w kwocie 61.034 zł oraz za odsetki od owej zaległości, które na dzień wydania decyzji wyniosły 67.462,60 zł.
Odpis decyzji z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania wysłano na adres podawany przez skarżącą - "[...]".
Przedmiotową decyzję uznano za doręczoną w dniu 07 czerwca 2005r. przy zastosowaniu trybu z art. 150 Ord. pod.
Pismem z dnia 13 lipca 2005r skarżąca wniosła o przesłanie decyzji Urzędu Skarbowego w O. na podstawie, której wydano upomnienie z dnia 08 lipca 2005r.
W dniu 19 lipca 2005r. do Urzędu Skarbowego w O. wpłynęło wniesione przez pełnomocnika E. Z. odwołanie od decyzji orzekającej o jej odpowiedzialności jako członka zarządu A Spółka z o.o. w O. za zaległość podatkową w VAT wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. We wniesionym wniosku pełnomocnik wskazał, iż z przyczyn od siebie niezależnych skarżąca nie otrzymała decyzji. W tym czasie przebywała bowiem na urlopie i dopiero po powrocie odebrała z urzędu pocztowego przesyłkę ,w której znajdowało się upomnienie z dnia 08 lipca 2005r., nr "[...]" i niezwłocznie w dniu 13 lipca 2005r. zwróciła się o przesłanie jej decyzji określającej wymiar podatku VAT.
Wykonując wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 sierpnia 2005r., E. Z. złożyła oświadczenie, iż w dniach 20.05-20.06.2005r. przebywała na urlopie poza granicami kraju i nie mogła odbierać korespondencji przychodzącej na jej adres domowy.
Postanowieniem z dnia "[...]" 2005r, nr "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej w O. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z art. 162 Ord. pod. można przywrócić uchybiony termin, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi o to z wnioskiem, wniesienie tegoż wniosku nastąpi w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, z jednoczesnym dopełnieniem wraz z wniesieniem wniosku czynności, której uchybiono z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej strona co prawda spełniła wymogi w zakresie wniesienia wniosku w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu wraz z jednoczesnym dopełnieniem czynności, dla której zakreślony był termin, jednakże nie uprawdopodobniła braku swej winy.
Orzecznictwo i doktryna zgodne są, iż brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Dodatkowo brak winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw.
W ocenie organu podatkowego wskazana przez pełnomocnika okoliczność, iż w dniach od 20 maja do 20 czerwca 2005r. podatniczka przebywała na urlopie poza granicami kraju i w związku z tym nie mogła odbierać korespondencji nie może zostać zakwalifikowana jako obiektywnie istniejąca, niezależna przeszkoda, uniemożliwiająca wniesienie odwołania w przepisanym terminie. Podatniczka brała czynny udział w toczącym się przed organem I instancji postępowaniem podatkowym. Tym samym winna była zachowując obiektywny miernik staranności, jaki można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy podjąć czynności zmierzające do zapewnienia sobie możliwości odbioru i zapoznania się z rozstrzygnięciem zapadłym w spranie orzeczenia o jej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległość podatkową w VAT A Spółka z o.o. w O.
Powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżyła E. Z., reprezentowana przez pełnomocnika, który wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż nie można uznać, że Urząd Skarbowy dopełnił wszystkich warunków dotyczących doręczenia decyzji określonych w art. 149 i 150 Ord. pod. Na poparcie owego stanowiska wskazano wyroki NSA z 10.10.2001r., sygn. akt I SA/Gd 719/99; z 02.11.2000r., sygn. V SA 384/00; z 24.03.1999r., sygn. I SA/Lu 151/98 i z 10.04.2001r., sygn. V SA 2002/00.
Wskazano, iż skarżąca zarówno przed wydaniem zaskarżonego postanowienia jak również później odbierała wszystkie kierowane do niej przez Urząd pisma, co świadczy o tym, że nie miała zamiaru uchylać się od kontaktów z Urzędem i od ewentualnej odpowiedzialności podatkowej. W okresie od 20 maja do 20 czerwca 2005r. przebywała u swojej bliskiej rodziny zamieszkałej w "[...]" (Kanada), o czy wiedzieli wszyscy jej sąsiedzi i pracownicy zatrudnieni w gospodarstwie rolnym. Ponadto z uwagi na krótki okres pobytu zagranicą nie miała obowiązku zawiadamiania o tym organu podatkowego (art. 147 Ord. pod.).
Pełnomocnik skarżącej dodatkowo podniósł, że skarżąca w odwołaniu zwracała się o nierozstrzyganie sprawy jej odpowiedzialności przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego przed Sądem Rejonowym. Sąd Rejonowy nieprawomocnym wyrokiem z dnia "[...]" 2005r sygn. akt "[...]" uniewinnił skarżącą od popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 56 § 2 kks w zw z art. 9 § 3 kks.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje postanowienie, jak również wcześniejszą argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi .
Podniósł, iż organ odwoławczy rozpatrując niniejszą sprawę brał pod uwagę wyroki NSA m.in. z dnia 18.07.2001r., sygn. akt I SA 431/00, z dnia 02.02.2000r., sygn. akt SA/Sz 2125/98, z dnia 13.10.1999r. sygn akt IV SA 1656/97; z dnia 13.10.1999r., sygn. akt I SA 459/99; z dnia 21.12.1995r., sygn. akt SA/Sz 1571/95; z dnia 25.09.1998r., sygn. akt I SA/Łd 575/98. Wskazane zaś przez pełnomocnika skarżącej wyroki z dnia 10.10.2001r. sygn. akt I SA/Gd 719/99; z dnia 02.11.2000r., sygn. akt V SA 384/000 nie rozstrzygają o istnieniu innych przesłanek do ewentualnego przywrócenia terminu do dokonani czynności procesowej, niż wskazane w wyrokach przytoczonych powyżej.
Organ odwoławczy podkreślił, iż zarzutu nieprawidłowego doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia "[...]" 2005r. pełnomocnik skarżącej podnosił dopiero na etapie toczącego się postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jego zdaniem zastosowanie art.150 Ord pod. z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 145 § 1 w zw z art. 148 § 1 i art. 149 Ord. pod., było prawidłowe i nie naruszało przepisów Ord. pod. w zakresie doręczeń. W związku z tym treść wyroków z dnia 24.03.1999r., sygn. akt I SA/Lu 151/98, z dnia 10.04.2001r., sygn. akt V SA 2002/00 nie może zostać uwzględnione przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy.
Wskazanie nieprawomocnego wyroku SR z dnia "[...]"2005r., sygn. akt "[...]" uniewinniającego skarżącą, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wydanej decyzji.
Na rozprawie w dniu 05 stycznia 2006r. pełnomocnik skarżącej dodatkowo podał, iż naruszenie art. 149 Ord. pod. polegało na tym, że mimo przebywania w miejscu zamieszkania skarżącej innych osób mogących odebrać przesyłkę, a także upoważnienia jednej z osób do odbierania korespondencji doręczenia nie dokonano. W przypadku prawidłowego doręczenia w trybie 150 Ord. pod. przedmiotowa sytuacja nie zaistniałaby. Stwierdził, także, że po powrocie z zagranicy skarżąca nie zastała awiza pocztowego w swojej skrzynce pocztowej zawiadamiającego o doręczeniu decyzji .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Zgodnie z art. 3 i 145 § 1 pkt 1 a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) Sąd dokonując kontroli legalności decyzji lub postanowienia może je uchylić, gdy stwierdzi takie naruszenie prawa materialnego bądź przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a więc gdy w jego ocenie, gdyby nie owo naruszenie w sprawie zapadłaby lub mogłaby zapaść inna decyzja lub postanowienie.
Przedmiotem zaskarżonej decyzji była odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, aby jednakże stwierdzić czy została ona wydana zgodnie z prawem w pierwszej kolejności należy stwierdzić, czy w ogóle doszło do uchybienia terminu.
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się więc do wyjaśnienia czy doręczenie skarżącej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia "[...]" 2005r., nr "[...]" orzekającej o odpowiedzialności E. Z. jako członka zarządu A Spółka z o.o. w O. za zaległość podatkową spółki w podatku od towarów i usług za lipiec 2000r. dokonane zostało prawidłowo.
Organ podatkowy doręczając powyższą decyzję zastosował tryb doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 150 Ord. pod., który stanowi, że
§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:
1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę;
2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.
§ 1a. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni.
§ 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Stwierdzić należy, iż przewidziany w powyższym artykule zastępczy sposób doręczenia może zostać wykorzystany wyłącznie w razie niemożności bezpośredniego doręczenia pisma adresatowi w mieszkaniu lub miejscu pracy, ani pośredniego doręczenia przez domownika, sąsiada lub dozorcę (art. 148 i 149 Ord. pod.).
Tymczasem z akt sprawy wynika , iż organ podatkowy nie wyjaśnił i nie rozważył wszystkich okoliczności koniecznych do przyjęcia ,że są spełnione przesłanki doręczenia zastępczego na podstawie art. 150 Ord. pod. Skarżąca potwierdziła co prawda, iż nie mogło dojść do zastosowania doręczenia z art. 148 Odr. pod. albowiem nie była w tym czasie obecna w kraju, jednakże jej zdaniem powinno dojść do zastępczego doręczenia przewidzianego w art. 149 Ord. pod. O jej nieobecności wiedzieli wszyscy sąsiedzi, jak również zatrudnieni i przebywający w tym czasie w jej gospodarstwie rolnym pracownicy. Tym samym niejasne jest, czy w sytuacji ,gdy można było dokonać doręczenia z art. 149 Ord. pod. poczynione były starania aby dokonać takiego doręczenia i to w sytuacji, gdy jak wynika to z twierdzeń pełnomocnika skarżącej, jedną z osób domowników była upoważniona przed wyjazdem do odbioru korespondencji. Z informacji umieszczonej na potwierdzeniu odbioru wynika, że przesyłki nie doręczono, albowiem adresat jest nieobecny. Nie wynika jednak ,czy doręczyciel pocztowy poczynił próbę dokonania doręczenia do rąk przebywający tam osób, a dopiero wobec nieprzyjęcia przez żadną z tych osób przedmiotowej decyzji , zaistniały podstawy zastosowania trybu z art. 150 Ord. pod.
Ponadto w zaskarżonym postanowieniu nietrafnie przyjęto ,że doręczenie zastępcze w trybie art. 150 Ord. pod. nie tylko było dopuszczalne ale także dokonane zostało prawidłowo.
Po pierwsze stwierdzić należy, iż w przepisie tym przewidziano, że w razie niemożności doręczenia pisma adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma, zaś powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie siedmiu dni. Tymczasem na kopercie, w której znajduje się doręczana decyzja widnieje tylko jedna wyraźnie określona data pierwszego awizowania przesyłki - 24.05.05. Co prawda na kopercie znajduje się informacja, że przesyłkę awizowano powtórnie jednak nie została umieszczona data owego powtórnego awizowania, nie można więc określić czy nastąpiło to w przewidzianym w ordynacji podatkowej terminie. Na kopercie znajduje się pieczęć placówki pocztowej z datą 01.06.05 i można domyślać się, iż powtórne awizowanie nastąpiło owego dnia, nie można jednak z całą pewnością stwierdzić, iż owa data jest tożsama z datą dokonania powtórnego zawiadomienia przez osobę dokonującą doręczenia.
Po drugie o pozostawieniu pisma w określonym miejscu ( na poczcie lub w urzędzie gminy) osoba dokonująca doręczenia winna pozostawić zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej, lub gdy nie jest to możliwe na drzwiach mieszkania adresata, na drzwiach biura adresata, na drzwiach innego pomieszczenia w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Takiej informacji na tzw. "zwrotce" nie ma a więc trudno kwestionować twierdzenie , że podatniczka po powrocie z zagranicy w ogóle nie zastała "awiza", świadczącego o tym ,że była do niej kierowana jakaś korespondencja z decyzją z urzędu skarbowego , zaś o wydaniu takiej decyzji dowiedziała się po odebraniu upomnienia z 08 lipca 2005r.
Zauważyć przy tym należy ,że aby uchylić się od skutków domniemania doręczenia zastępczego adresat, który nie został powiadomiony o piśmie złożonym w odpowiednim urzędzie, musi uprawdopodobnić, że nie wiedział o złożeniu pisma. Nie jest wystarczające w tym przypadku samo zaprzeczenie adresata, że nie pozostawiono zawiadomienia. Konieczne jest poparcie twierdzenia dowodami na uprawdopodobnienie okoliczności niepowzięcia wiadomości o piśmie ( vide: wyrok TK z dnia 17 września 2002r. , SK 35/01, OTK-A 2002, nr 5, poz. 60, Dz. U. Nr 157, poz. 1318). Punktem wyjścia jest jednak ustalenie w niewątpliwy sposób, że spełnione zostały wszystkie ustawowe przesłanki prawidłowości dokonania doręczenia zastępczego.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy , iż Dyrektor Izby Skarbowej , przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie zbadał i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności niezbędnych do przyjęcia ,iż w ogóle można było uznać przesyłkę za doręczoną za zasadzie art. 150 Ord.pod. W konsekwencji ustalenie ,że przesyłkę doręczono w tym trybie było przedwczesne. Obowiązkiem organów podatkowych jest wyegzekwowanie od urzędów pocztowych ścisłego przestrzegania zawartych z nimi umów o doręczanie przesyłek. W szczególności chodzi o to ,żeby przesyłki doręczane za zwrotnym poświadczeniem odbioru na odwrocie dowodu doręczenia ( "zwrotce") były szczegółowo i prawidłowo wypełniane przez doręczyciela. Z dokumentu tego musi jednoznacznie wynikać w jaki sposób przesyłka została doręczona, gdyż w przeciwnym razie doręczenia nie można uznać za skuteczne ( vide: wyrok NSA z 24.03.1999r.,stgn.akt I S.A./Lu 151/98, Baza LEX nr 37218). Tym samym , w ocenie sądu, przy wydaniu zaskarżonego postanowienia naruszone zostały przepisy art.122, 187§ 1 i art.191 Ord. podatkowej , obligujące organ podatkowy do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania oceny tak zebranego materiału zgodnie z zasadą swobodnej oceny. Materiał dowodowy nie został w pełni zebrany a ocena dokonana na tle materiału zebranego nie uwzględniała wskazanych wyżej okoliczności.
Rozpatrując ponownie sprawę , organ podatkowy powinien zatem w pierwszej kolejności wyjaśnić przedstawione wyżej okoliczności, pozwalające ustalić ,czy w ogóle doszło do doręczenia przesyłki ( nawet w trybie zastępczym). Od tego ustalenia zależy bowiem zasadność badania kwestii przywrócenia lub odmowy przywrócenia terminu. O uchybieniu terminu nie można mówić , gdy przesyłka nie została doręczona adresatowi w sposób przewidziany prawem.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że -w przypadku gdyby po ponownym
rozpoznaniu sprawy zaistniały przesłanki do przyjęcia uchybienia terminu - przy rozpozna- waniu wniosku o jego przywrócenie należy mieć na uwadze treść art. 162§1 Ord. pod. Przepis ten obliguje do przywrócenia terminu , jeżeli zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przyjmując doręczenie zastępcze należy zaś zważyć, iż ma ono skutki równoważne z doręczeniem właściwym ,gdy przesyłka rzeczywiście trafia do rąk adresata tak aby ten mógł się z nim zapoznać. Doręczenie zastępcze jest bowiem fikcją podyktowaną potrzebą zapewnienia sprawności postępowania. U jej podstaw leży jednak założenie , iż - co do zasady- adresat może uzyskać dokument doręczany zastępczo i może się z nim zapoznać a nie dochodzi do tego z przyczyn leżących po jego stronie. Powstaje jednakże problem , gdy to założenie nie może się spełnić dlatego ,że adresat przebywa za granicą ( vide: wyrok NSA z 10.04.2001r., sygn.akt V S.A. 2002/00, Przegląd Podatkowy nr 4/2002 , s.63).
Przy badaniu kryterium winy jako przesłanki przywrócenia terminu , do oceny organu należy stwierdzenie , czy strona postępowania dołożyła wszelkiej możliwej staranności jakiej należało od niej oczekiwać w sytuacji , w której się znajdowała.
W zaskarżonym postanowieniu organ podatkowy stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy. Twierdzenie, iż od 20 maja do 20 czerwca 2005r. podatniczka przebywała na urlopie poza granicami kraju i w związku z tym nie mogła odbierać korespondencji nie może zostać zakwalifikowane jako obiektywnie istniejąca, niezależna przeszkoda, uniemożliwiająca wniesienie odwołania w przepisanym terminie. Podatni- czka brała bowiem czynny udział w toczącym się przed organem I instancji postępowaniem podatkowym. Tym samym winna była, według stanowiska organu, zachowując obiektywny miernik staranności, jaki można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy podjąć czynności zmierzające do zapewnienia sobie możliwości odbioru i zapoznania się z rozstrzygnięciem zapadłym w sprawie orzeczenia o jej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległość podatkową w VAT A Spółka z o.o. w O.
Stosownie do art. 147 § 1 Ord pod. w razie wyjazdu za granicę na okres co najmniej 2 miesięcy, strona obowiązana jest do ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń. Tymczasem w niniejszym przypadku, czego nie kwestionuje żadna ze stron, skarżąca przebywała za granicą przez okres jednego miesiąca. Nie miała więc obowiązku przebywając przez tak krótki okres poza granicami kraju do ustanawiania pełnomocnika do doręczeń, a zatem organ podatkowy nie może upatrywać w tym winy skarżącej. W sytuacji, w której organ twierdzi, że skarżąca powinna zadbać o swoje interesy, to w tej konkretnej sytuacji faktycznej powinien wskazać w jaki sposób powinno się to przejawić, skoro z przepisów jasno wynika, że nie miała ona obowiązku ustanawiać pełnomocnika do doręczeń wyjeżdżając na okres miesiąca za granicę. Z niezweryfikowanych w postępowaniu administracyjnym twierdzeń strony wynika , iż w miejscu zamieszkania przebywały inne osoby, które zostały powiadomione o wyjeździe skarżącej za granicę, jak również upoważniona przez nią osoba do odbioru korespondencji. To zaś mogłoby wskazywać, iż mimo braku obowiązku przewidzianego w art. 147 § 1 Ord. pod., skarżąca podjęła czynności świadczące o zachowaniu szczególnej staranności. Zgodnie z wymogami cytowanych już wyżej art.122, 187§1 i art.191 Ord. pod. okoliczności te należałoby wyjaśnić i wszechstronnie rozważyć .
Odnosząc się do zarzutu skargi , stwierdzić należy ,że Sąd podziela w pełni zasadne stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż wydanie nieprawomocnego wyroku przez Sąd Rejonowy z dnia "[...]"r., sygn. akt "[...]", którym to uniewinniono skarżącą ,nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dotyczącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wydanej decyzji. Zauważenia wymaga przy tym ,iż w postępowaniu z wniosku o przywrócenie terminu nie podlega badaniu zgodność z prawem decyzji merytorycznej, podlegającej doręczeniu , w związku z którym badane jest zachowanie terminu do wniesienia odwołania.
W świetle przedstawionych wyżej wniosków i ocen, dotyczących uznać należało, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa wymienionych przepisów postępowania w wyniku czego doszło do poczynienia nieprawidłowych ustaleń a w konsekwencji odmówienia przywrócenia terminu . Było to zatem naruszenie istotne , mające wpływ na wynik sprawy.Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. należało więc orzec jak w sentencji wyroku.
Na mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono o tym, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Na zasadzie art.200 i 205 § 2 i 3 p.p.s.a. orzeczono o obowiązku zwrotu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło