I SA/Ol 493/17
PostanowienieWSA w Olsztynie2017-09-11
Skład orzekający: Jolanta Strumiłło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji o zwrocie środków na realizację projektu, ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków dla strony skarżącej?Ratio decidendi
Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, uznając, że argumentacja strony skarżącej o potencjalnej likwidacji działalności gospodarczej, utracie miejsc pracy, trudnościach finansowych i nieodwracalnej utracie majątku (nieruchomości) uzasadnia istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że choć świadczenie pieniężne jest z natury odwracalne, to w konkretnych okolicznościach sprawy wykazano przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji.Stan faktyczny
Strona skarżąca, spółka cywilna A. B., T.– s.c., wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa dotyczącą zwrotu środków na realizację projektu. Jednocześnie wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że brak środków na jednorazową spłatę należności w wysokości 357.900 zł wraz z odsetkami spowoduje realne niebezpieczeństwo znacznej szkody, w tym likwidację działalności gospodarczej, zwolnienie pracowników, utratę płynności finansowej i zaufania klientów. Wskazano również na możliwość skierowania egzekucji do majątku osobistego skarżących, w tym nieruchomości, co miałoby nieodwracalne skutki.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w dniu 11 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. B., T.– s.c. na decyzję Zarządu Województwa z dnia "[...]"., nr "[...]" w przedmiocie zwrotu środków na realizację projektu postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
A. B., T..G– "[...]" s.c. (dalej jako strona skarżąca, skarżące), reprezentowana przez pełnomocnika, we wniesionej skardze na decyzję Zarządu Województwa z dnia "[...]"., w przedmiocie zwrotu środków na realizację projektu zawarła także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu złożonego wniosku strona skarżąca podniosła, że nie dysponuje stosowną kwotą oszczędności czy tez innych rezerw, które umożliwiłyby jej jednorazową spłatę należności z zaskarżonej decyzji. Wobec tego w sytuacji przymusowej egzekucji należności w wysokości 357.900 zł wraz z odsetkami powstanie dla skarżącej realne niebezpieczeństwo znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Wówczas skarżące będą zmuszone do redukcji zatrudnienia. Nie wykluczone że będą zmuszone do zwolnienia wszystkich pracowników oraz do likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej.
Wskazano ponadto, że strona prowadzi działalność gospodarczą od 3 sierpnia 2006 r. i jest rzetelnym pracodawcą zatrudniającym aktualnie 2 osoby.
W piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2017 r. dodatkowo wskazano m.in., że w sytuacji wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nastąpi znaczne utrudnienie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i w konsekwencji znaczne pogorszenie się płynności finansowej oraz szans rozwojowych przedsiębiorstwa. Zajęcie ruchomości, środków i materiałów służących do wykonywania działalności oraz zajęcie rachunków bankowych, spowoduje brak możliwości jej dalszego prowadzenia, utratę zaufania klientów, które jest istotne w branży usług księgowo-kadrowych, dodatkowo nastąpi obniżenie przychodów oraz zysków przedsiębiorstwa, niemożność regulowania zobowiązań wobec kontrahentów, a w konsekwencji konieczność likwidacji prowadzonej działalności wraz z dokonaniem redukcji zatrudnienia. Skutki tę będą bardzo trudne do odwrócenia i przywrócenie pierwotnego stanu będzie niemożliwe, nawet w wypadku pomyślnego dla skarżących wyniku postępowania sądowo administracyjnego. Podkreślono, że wysokość kwoty podlegającej zwróceniu na podstawie ww. decyzji, przekraczająca w sumie kwotę pół miliona złotych powoduje, że wszystkie próby zaspokojenia należności ze środków pieniężnych lub ruchomości okażą się bezskuteczne. Z powodu braku płynnych aktywów oraz wysokość dochodzonej kwoty, egzekucja przeciw skarżącym prawdopodobnie zostanie skierowana do ich osobistego majątku nieruchomego. W majątku Skarżących znajdują się nieruchomości, lub udziały w nieruchomościach, które mogą zostać zbyte w drodze przeprowadzonej w wyniku egzekucji licytacji. Jest to bardzo prawdopodobne uwzględniając wysokość dochodzonej kwoty oraz fakt, że skarżące nie dysponują innym majątkiem, który pozwoliłby na zaspokojenie roszczenia organu. Zdaniem strony brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje wyrządzenia znacznej szkody oraz spowoduje wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków. Licytacja nieruchomości doprowadzi do trwałej utraty władztwa nad nieruchomością przez skarżące, zaś trwałość i nieodwracalność skutków takiej sytuacji nie budzi wątpliwości. Po dokonaniu licytacji niemożliwy stanie się zwrot nieruchomości ani przywrócenie stanu pierwotnego sprzed egzekucji, nawet po korzystnym dla skarżących rozstrzygnięciu niniejszej sprawy sądowo administracyjnej. Ewentualnego odszkodowania, jakie będzie przysługiwać skarżącym w wypadku pomyślnego rozstrzygnięcia postępowania sądowego, po dokonanej egzekucji nie można traktować jako niwelującego skutki utraty władztwa nad nieruchomością. Wskazano również na problemy zdrowotne obu skarżących.
Podsumowując podkreślono, że konsekwencje w postaci pogorszenia się stanu zdrowia Skarżących, konieczności zaprzestania prowadzonej działalności gospodarczej oraz nieodwracalnej utraty własności posiadanych nieruchomości, uzasadniają istnienie zagrożenia wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do usunięcia skutków
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 61 § 3 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powołanego przepisu wynika, iż wnioskodawca powinien wykazać, że wykonanie zaskarżonych przez niego aktów lub czynności organu administracji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki.
Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Podkreślenia wymaga, iż podstawową przesłanką wstrzymania wykonania jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przez sformułowanie "znacznej szkody" należy rozumieć taką sytuację, w której szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. (vide: post. NSA z 20.12.2004 r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Chodzi zatem m.in. o sytuację, w której wykonanie zaskarżonej decyzji prowadzić będzie do zakończenia prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, a w konsekwencji utraty przez nią jedynego źródła utrzymania dla niej i jej rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., FZ 136/04, niepubl.). Natomiast pojęcie "trudnych do odwrócenia skutków" jest interpretowane w doktrynie jako prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 13.05.2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, opubl. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto zauważyć należy, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki, przy czym przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine, posługując się zwrotem "zachodzi niebezpieczeństwo", wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia (postanowienie NSA z 30.06.2010 r., sygn. akt I GZ 196/10, opubl. www.cbois.nsa.gov.pl).
W świetle powyższych uwag, zdaniem Sądu, należy podzielić stanowisko strony skarżącej, iż natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować znaczną dla niej szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Jako uzasadnione jawią się zaprezentowane we wniosku uwagi o istnieniu zagrożenia likwidacji prowadzonej przez skarżące działalności gospodarczej, a w związku z tym utraty pracy również przez zatrudnianych przez nie pracowników. Wprawdzie przedmiot sporu stanowi świadczenie pieniężne, które z natury rzeczy jest odwracalne, co oznacza – w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi – zwrot należności z odsetkami, jednak Sąd biorąc pod uwagę argumentację skarżących stwierdził, że w niniejszym przypadku zachodzą podstawy do przyjęcia, iż w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji, zachodzi niebezpieczeństwo powstania u strony znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Jednocześnie Sąd pragnie podkreślić, że na mocy § 6 art. 61 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.
Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło