I SA/Ol 499/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. V. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 15 września 2025 r., nr SKO.53.635.2025 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2024 r. postanawia: odrzucić skargę. R. V. (dalej jako: "skarżący"), reprezentowany przez adwokata, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej jako: "organ", "Kolegium") z 15 września 2025 r., nr SKO.53.635.2025, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2024 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że w dniu 15 września 2025 r. sporządzono tylko projekt decyzji nr SKO.53.635.2025, który został podpisany przez dwóch członków, a nie przez trzech członków Kolegium, jak tego wymaga art. 18 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570). Tym samym zaskarżony akt jest dotknięty wadą, która nie pozwala uznać go za decyzję podatkową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Natomiast, w świetle art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W myśl art. 17 ust. 5 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych orzeczenia kolegium podpisują wszyscy członkowie składu nie wyłączając przegłosowanego. Zaś zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, kolegium orzeka w składzie trzyosobowym, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Składowi orzekającemu przewodniczy prezes lub etatowy członek kolegium. Stosownie zaś do art. 210 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz.111 ze zm., dalej jako: "O.p.") decyzja zawiera podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Zaznaczyć też należy, że stosownie do art. 126 § 1 O.p. sprawy podatkowe załatwiane są na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu podatkowego ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Przechodząc do niniejszej sprawy, wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko organu, że zaskarżony akt nie został podpisany przez trzech członków Kolegium. Wskazać bowiem należy, że z raportu z weryfikacji podpisu (k. 56 akt administracyjnych) bezspornie wynika, że podpis złożyło tylko dwóch członków Kolegium. Mając na uwadze poglądy doktryny i orzecznictwa, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie akceptuje i uznaje za własne, zgodnie z którymi podpis traktowany jest jako konstytutywny element decyzji administracyjnej warunkujący jej byt prawny. Brak podpisu skutkuje bowiem uznaniem dokumentu za tzw. nieakt, to jest za taki dokument, który nie jest decyzją administracyjną. W tym kontekście mówi się również o decyzji nieistniejącej, czy decyzji pozornej. Niezależnie jednak od przyjętej nomenklatury uważa się, iż tego typu dokument nie wiąże ani organów, ani strony, co najwyżej jest to projekt decyzji, który nie wchodzi jeszcze do obrotu prawnego, nawet mimo doręczenia go stronie, stąd – co istotne w realiach tej sprawy - dla uchylenia się przed jego skutkami nie zachodzi konieczność stwierdzenia jego wadliwości (tak m. in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2021 r., sygn. akt I FSK 2127/21; M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021 oraz przytoczone tam orzecznictwo i piśmiennictwo; B. Adamiak, J. Borkowski, A. Skoczylas, Prawo procesowe administracyjne w: System prawa administracyjnego pod. red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, t. 9, str. 189-190, Warszawa 2010; Przewodnik po prawie administracyjnym pod red. W. Jakimowicza, str. 660-662, Warszawa 2016; J. Zimmermann, Prawo administracyjne, wydanie 9, str. 444, Warszawa 2020; G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Postępowanie administracyjne ogólne, str. 811, Warszawa 2003). Odnotować przy tym należy, że powyższe poglądy są w pełni aktualne w odniesieniu do decyzji wydawanych w postępowaniu regulowanym przepisami Ordynacji podatkowej. Odnosząc się zatem do stanu faktycznego sprawy i mając na uwadze wyżej zaprezentowane rozważania, należy przyznać rację Kolegium, że "decyzja" z 15 września 2025 r. wydana w formie elektronicznej nie została podpisana zgodnie z wymogami określonymi w art. 210 § 1 pkt 8 O.p., co powoduje, że dokument ów – jako pozbawiony jednego z konstytutywnych elementów decyzji - nie może być za taką decyzję uznany, stanowiąc tzw. nieakt nie rodzący żadnych skutków w sferze prawnej. Przy czym za poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjętym w wyroku z 17 grudnia 2021r., sygn. akt I FSK 2127/21, należy stwierdzić, że w stosunku do takiej decyzji, jako aktu administracyjnego niefunkcjonującego w obrocie prawnym, nie może zapaść orzeczenie sądu przewidziane w przepisach art. 145 p.p.s.a. W szczególności nie może zostać stwierdzona na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nieważność takiej decyzji. Skarga na taką decyzję jest niedopuszczalna i w przypadku wniesienia skargi na taką decyzję skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako skarga niedopuszczalna z innych przyczyn niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5 p.p.s.a. Na brak możliwości zaskarżenia do sądu tzw. nieaktów uwagę zwrócił również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 19 września 2007 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1263/07, stwierdzając, że w przepisach p.p.s.a. nie ma uregulowań, w których przewidziana byłaby kontrola sądowoadministracyjna wobec tego typu dokumentów, czynności pozornych lub projektów decyzji. Mając na uwadze powyższe, wniesiona skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOS na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.