I SA/Ol 528/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 25 października 2011 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"r., nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowienie radcy prawnego J.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. Postanowieniem z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 528/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę J.W. ze względu na nieuiszczenie wpisu od skargi w ustawowym terminie. W piśmie z dnia 3 października 2011 r. strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, jednocześnie wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata, albowiem nie jest prawnikiem i nie orientuje się w sprawach. Strona wskazała, że jest osoba bezrobotną, nie ma jakiejkolwiek pracy i źródła utrzymania. Wysłanie listu jest dla strony skarżącej niemożliwe i z tego względu korespondencje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnosi za pośrednictwem Sądu Rejonowego w S.Strona podniosła, że sprawa dla niej jest bardzo ważna, albowiem dotyczy 42 zł podatku od nieruchomości, których strona nie jest w stanie uiścić. W wykonaniu zarządzenia WSA w Olsztynie z dnia 10 października 2011 r. o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca nadesłała formularz PPF, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu strona wskazała, iż jest osobą bezrobotną, bez źródła dochodów oraz bez środków utrzymania. Dodano, że ze względu na wiek ( 58 lat) i brak pracy nikt nie chce skarżącego zatrudnić. Strona podkreśliła, że poniesienie kosztów jest dla niej nie możliwe. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż skarżący posiada działkę budowlana o powierzchni 0,16 ha, na której posadowiony jest budynek w stanie surowym, wybudowany w latach PRL oraz mieszkanie o powierzchni 51,20 m2. Z tytułu ukończenia kursu skarżący w maju 2011 r. otrzymał 1.103,62 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w dalszej części zwanej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powołanych przepisów wynika, ż instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy, należy uznać, że przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności, dotyczące jej sytuacji finansowej, pozwoliły stwierdzić, iż złożony wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Nie sposób bowiem przyjąć, że wnioskodawca będzie w stanie ponieść koszty sądowe w sytuacji, w której pozostaje. W tej sytuacji należało przyjąć, że zaistniały okoliczności warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Za taką oceną przemawia sytuacja materialna strony. Jednocześnie wyjaśnić należy, że zwolnienie od kosztów sądowych nie ma mocy wstecznej (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1959 r., sygn. akt I CZ 126/59, publ. OSN 1960, z. IV, poz. 112, oraz z dnia 7 kwietnia 1995 r., sygn. akt II CRN 20/95, publ. OSNC 1995/9/132). Zatem przyznanie prawa pomocy nie obejmuje zwolnienia od kosztów, do uiszczenia których strona zobowiązana była przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. np. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. FZ 125/04, postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., II FSK 1658/06, Lex nr 471036, H.Knysiak-Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. I, Warszawa 2005, s. 627). Z uwagi na fakt, iż w rozpoznawanej sprawie strona uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu od skargi i z tego względu postanowieniem z 27 września 2011 r. odrzucono skargę, a postanowieniem z dnia 25 października 2011 r. Sąd odmówił przywrócenia tego terminu, przyjąć należy, że przyznane niniejszym postanowieniem zwolnienie od kosztów sądowych nie obejmuje zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, natomiast obejmuje zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Powyższa uwaga zachowuje aktualność przy założeniu, że postanowienie z dnia 25 października 2011 r. o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi uprawomocni się. W sprawie ustanowiono również stronie pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego Mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.