I SA/Ol 550/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki, odsetki za zwłokę, koszty postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. T. S. (dalej jako skarżący, wnioskodawca) reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego, we wniesionej skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki, odsetki za zwłokę, koszty postępowania egzekucyjnego zawarł także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.). W uzasadnieniu wskazano, że skarżący ma na utrzymaniu małżonkę i dwoje pełnoletnich dzieci. Córka studiuje a syn nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Obecnie jego małżonka jest na emeryturze. Skarżący pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej. Sam osiąga netto dochód 5.000 zł. Wraz z żoną posiada dom w zabudowie szeregowej (powierzchnia 254 m2) o wartości rynkowej ok. 400.000 zł. Poza domem nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności ani innych przedmiotów wartościowych. Posiada dwa kredyty gotówkowe, których kwota pozostała do zapłaty wynosi 40.000 zł i ok. 30.000 zł, przy miesięcznej racie odpowiednio ok. 690 i ok. 400 zł. Kredyt został zaciągnięty na zaspokojenie bieżących wydatków. Obciążają go bieżące comiesięczne wydatki związane z opłatą za mieszkanie w kwocie ok. 1300 zł, opłata za wynajmem pokoju dla córki 900 zł, opłata za media ok. 300 zł oraz wydatki na leki ok. 300 zł. Skarżący aktualnie znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej w związku z dokonanym zajęciem rachunki bankowego na rzecz urzędu skarbowego. Obciążają go co miesięczne zobowiązania przewyższające jego miesięczny dochód. Sytuacja ta zmusza go do korzystania doraźnie z pomocy finansowej rodziny. Największe obciążenia dla niego i jego rodziny stanowią kredyty gotówkowe, które bezwzględnie muszą być terminowo regulowane, gdyż zaprzestanie ich spłaty skutkowałoby natychmiastową wymagalnością ich spłaty. Sytuacja taka skutkowałaby zaś ogłoszeniem upadłości konsumenckiej przez skarżącego. Aktualnie dysponuje tylko kwotą wolną od zajęcia tj. 1355,69 zł. W wyniku prowadzenia w dalszym ciągu egzekucji w postaci zajęcia wynagrodzenia i zablokowania rachunku bankowego, skarżący utraci płynność finansową a w konsekwencji zmusi go to do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej to zaś spowoduje egzekucję z jedynej nieruchomości jaką posiada i którą zamieszkuje wspólnie z rodziną. Dalsze wykonywanie przez organ zaskarżonej decyzji niewątpliwie będzie skutkowało powstaniem dla skarżącego trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty podstawowego dobra jakim jest jedyny dom rodzinny. Nawet zaś w przypadku uchylenia decyzji organów i zwrotu zajętej kwoty kwota ta nie pozwoli na zakup domu jaki skarżący aktualnie posiada. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Zasadą jest bowiem, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (niepubl.) stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, Lex nr 1241556). W doktrynie podkreśla się, że uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek ; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2006, s. 162). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że sformułowany w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, został uzasadniony przez skarżącego jego trudną aktualną sytuacją finansową, która może doprowadzić do konieczności złożenia przez niego wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej i sprzedażą posiadanego przez niego domu w którym zamieszkuje wraz z rodziną. W ocenie Sądu podnoszone okoliczności nie uzasadniają jednakże wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślić bowiem należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009r., sygn. akt I FSK 450/09, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Każde egzekwowanie należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w sytuacji finansowej zobowiązanego, jednakże, co należy podkreślić, nie zawsze wiąże się ono z powstaniem nieodwracalnych skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, iż na skutek zapłaty wynikającej z decyzji kwoty zobowiązania, wystąpią skutki o jakich mowa w przywołanym unormowaniu. Tymczasem skarżący, pomimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów w trybie art. 255 p.p.s.a nie przedłożył dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych wskazujących na jego sytuację majątkową. Wnioskodawca wskazał jedynie na kwoty jakie wydatkuje. Nie wskazał zaś w jakiej wysokości emeryturę otrzymuje jego żona. Podał co prawda, iż posiada z żoną rozdzielność majątkową jednak rozdzielność majątkowa nie znosi obowiązku przyczyniania się obojga małżonków do zaspokajania potrzeb rodziny. Trudno było by przyjąć, iż tylko skarżący, pomimo wykazywanych przez niego trudności, ponosi wszystkie koszty utrzymania (spłata kredytów, utrzymanie mieszkania, opłata za wynajęcie mieszkania córki, opłata za media, leki), w sytuacji gdy jego żona posiada również stałe źródło dochodu w postaci emerytury. Dodatkowo skarżący wskazał, że spłaca zobowiązania kredytowe. W ocenie Sądu argument ten nie może jednak przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż zobowiązania cywilnoprawne posiadają pierwszeństwo w spłacie przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Na spłatę tych pierwszych skarżący musi znaleźć środki, zaś w przypadku problemów finansowych spłata zobowiązań publicznoprawnych winna poczekać do czasu poprawy sytuacji skarżącego. Wskazywanie przez wnioskodawcę, iż dalsze wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje zaprzestanie spłaty zaciągniętych kredytów nie jest wystarczające do uznania, iż organ podatkowy winien odstąpić od dochodzenia należnych zobowiązań należnych budżetowi państwa określonych w zaskarżonej decyzji. Na sytuację materialną skarżącego składa się nie tylko sytuacja finansowa ale i majątkowa. Skarżący podał, że posiada wraz z żoną dom o powierzchni 254 m2 o wartości ok. 400.000 zł, natomiast wskazywane przez niego zobowiązania kredytowe wynoszą łącznie ok. 70.000 zł, które regularnie spłaca, odpowiada za długi spółki w kwocie 27.437,35 zł. Z zestawienia tych kwot wynika, iż nieobciążona wartość majątku skarżącego wynosi 302.562,65 zł. Z sytuacji materialnej skarżącego nie wynika zatem by jego egzystencja była zagrożona. W świetle powyższych uwag Sąd nie podzielił zatem stanowiska skarżącego, że wykonanie zaskarżonej decyzji niesie ze sobą realne i obiektywne niebezpieczeństwo wywołania negatywnych skutków, o jakich mowa w przytoczonej powyżej regulacji prawnej. Także z akt sprawy nie wynika, by w sprawie zaistniały przesłanki wskazywane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.