I SA/Ol 551/16

PostanowienieWSA w Olsztynie2016-10-04

Skład orzekający: Jolanta Strumiłło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki jest uzasadnione ze względu na trudną sytuację finansową i majątkową skarżącej?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że przedstawione przez skarżącą okoliczności, w tym trudna sytuacja finansowa i zobowiązania kredytowe, nie spełniają przesłanek "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody" lub "spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i nie służy zabezpieczeniu przed wszelkimi skutkami egzekucji, a także że zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed publicznoprawnymi.
Stan faktyczny
Skarżąca M. B. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej orzekającą o jej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. W ramach skargi złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniając go swoją trudną sytuacją finansową, posiadaniem na utrzymaniu rodziny, zablokowanym rachunkiem bankowym, zajętym wynagrodzeniem oraz zobowiązaniami kredytowymi, które mogłyby doprowadzić do utraty domu rodzinnego i konieczności ogłoszenia upadłości konsumenckiej. Skarżąca posiada znaczący majątek, w tym dom, dwa mieszkania i działkę, o łącznej wartości około 2.020.000 zł, przy zadłużeniu hipotecznym wynoszącym około 469.900 zł.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" ., Nr "[...]" w przedmiocie: orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki, odsetki za zwłokę, koszty postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. M. B.(dalej jako skarżąca, wnioskodawczyni) , we wniesionej skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki, odsetki za zwłokę, koszty postępowania egzekucyjnego zawarła także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.). W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca ma na utrzymaniu małżonka i dwoje małoletnich dzieci. Obecnie małżonek pozostaje na urlopie wychowawczym, a w konsekwencji nie osiąga żadnych dochodów. Skarżąca pozostaje z małżonkiem w ustroju rozdzielności majątkowej. Sama osiąga dochód netto 6.910 zł. Wraz z małżonkiem posiada dom jednorodzinny o wartości rynkowej ok. 1.200.000 zł, na którym ustanowione jest zabezpieczenie rzeczowe w postaci hipoteki umownej w kwocie 841.500 zł. Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni 27 m2 o wartości rynkowej ok. 200.00 zł, drugie o powierzchni 70 m2 o wartości rynkowej ok. 500.000 zł. W posiadaniu skarżącej znajduje się również działka rolna (4 hektary) stanowiąca nieużytki o wartości rynkowej ok. 120.000 zł. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem posiada samochód marki Fort Kuga o wartości ok. 45.000 zł, jednakże jest on niezbędny do prawidłowego funkcjonowania skarżącej w związku z wykonywaną przez nią pracą zarobkową. Nie posiada żadnych oszczędności. Posiada wraz z małżonkiem kredyt hipoteczny, którego kwota pozostała do zapłaty wynosi 469.900,12 zł, przy miesięcznej racie ok. 3.000 zł. Kredyt został zaciągnięty na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Skarżąca posiada również wraz z małżonkiem zobowiązanie w postaci leasingu z miesięczną ratą ok. 1.000 zł. Ponadto obciążają ją bieżące comiesięczne wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości: czynsz ok. 1300 zł, opłata za prąd, wodę, TV, telefon, drobne naprawy w kwocie ok. 800 zł, wydatki na przedszkole dzieci ok. 250 – 300 zł. Skarżąca aktualnie znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej w związku z dokonanym zajęciem rachunki bankowego na rzecz urzędu skarbowego. Obciążają ją comiesięczne zobowiązania przewyższające jej miesięczny dochód, biorąc pod uwagę że skarżąca ma zablokowany rachunek bankowy i zajęte wynagrodzenie do wysokości kwoty wolnej od potrąceń, która wynosi 1.355,69 zł. Sytuacja ta zmusza ją do korzystania z doraźnej pomocy finansowej rodziny. Największe obciążenia dla niej i jej rodziny stanowią kredyty (hipoteczny i leasing), które bezwzględnie muszą być terminowo regulowane, gdyż zaprzestanie ich spłaty skutkowałoby natychmiastową wymagalnością ich spłaty, a w przypadku kredytu hipotecznego do egzekucji z nieruchomości, co z kolei pozbawi rodzinę skarżącej lokum na zaspokojenie podstawowej potrzeby mieszkaniowej. Sytuacja taka skutkowałaby zaś ogłoszeniem upadłości konsumenckiej przez skarżącą i jej małżonka. Aktualnie dysponuje tylko kwotą wolną od zajęcia tj. 1355,69 zł, która nie pozwala na comiesięczne regulowanie najważniejszych zobowiązań, takich jak spłata kredytów. W wyniku prowadzenia w dalszym ciągu egzekucji w postaci zajęcia wynagrodzenia i zablokowania rachunku bankowego, skarżąca utraci płynność finansową a w konsekwencji zmusi ją to do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej co doprowadzi do utraty przez nią podstawowego dobra zapewniającego bezpieczeństwo jej rodziny w postaci domu. Dalsze wykonywanie przez organ zaskarżonej decyzji niewątpliwie będzie skutkowało powstaniem dla skarżącej trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty podstawowego dobra jakim jest jedyny dom rodzinny. Nawet zaś w przypadku uchylenia decyzji organów i zwrotu zajętej kwoty kwota ta nie pozwoli na zakup domu jaki skarżąca aktualnie posiada. Skarżąca powołała się również na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28.04.2010 r., sygn. akt III SA/Gl 924/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Zasadą jest bowiem, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (niepubl.) stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, Lex nr 1241556). W doktrynie podkreśla się, że uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek ; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2006, s. 162). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że sformułowany w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, został uzasadniony przez skarżącą jej trudną aktualną sytuacją finansową, która może doprowadzić do konieczności złożenia przez nią wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej i sprzedażą posiadanego przez nią domu, w którym zamieszkuje wraz z rodziną. W ocenie Sądu podnoszone okoliczności nie uzasadniają jednakże wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślić bowiem należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009r., sygn. akt I FSK 450/09, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Każde egzekwowanie należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w sytuacji finansowej zobowiązanego, jednakże, co należy podkreślić, nie zawsze wiąże się ono z powstaniem nieodwracalnych skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, iż na skutek zapłaty wynikającej z decyzji kwoty zobowiązania, wystąpią skutki o jakich mowa w przywołanym unormowaniu. Również w ocenie Sądu argument dotyczący zobowiązań kredytowych i ich spłaty nie może przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że zobowiązania cywilnoprawne nie posiadają pierwszeństwo w spłacie przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Wskazywanie przez wnioskodawczynię, iż dalsze wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje zaprzestanie spłaty zaciągniętych kredytów nie jest wystarczające do uznania, iż organ podatkowy winien odstąpić od dochodzenia należnych zobowiązań należnych budżetowi państwa określonych w zaskarżonej decyzji. Na sytuację materialną skarżącego składa się nie tylko sytuacja finansowa ale również i majątkowa. Jak wynika z oświadczenia skarżącej, posiada ona dom o wartości ok. 1.200.000 zł, , dwa mieszkania o łącznej wartości ok. 700.000 zł i działkę o wartości ok. 120.000 zł. Łącznie dalej to majątek o wartości ok. 2.020.000 zł. Natomiast wartość kredytu do spłaty to 469.900,12 zł. W świetle powyższych uwag Sąd nie podzielił zatem stanowiska skarżącej, że wykonanie zaskarżonej decyzji niesie ze sobą realne i obiektywne niebezpieczeństwo wywołania negatywnych skutków, o jakich mowa w przytoczonej powyżej regulacji prawnej. Także z akt sprawy nie wynika, by w sprawie zaistniały przesłanki wskazywane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło