I SA/Ol 553/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2010 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego J.S. o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 553/09, oraz o zwrot wydatków tytułem kosztów korespondencji w kwocie 3,75 zł w sprawie ze skargi H.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: 1) przyznać radcy prawnemu J.S. wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 146,40 zł (słownie: sto czterdzieści sześć złotych czterdzieści groszy), 2) w pozostałym zakresie oddalić wniosek . Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę H.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. W dniu 22 stycznia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynął wniosek radcy prawnego J.S. o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyżej wymienionego wyroku oraz zwrot wydatków tytułem kosztów korespondencji w wysokości 3,75 zł. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, iż opłaty związane z udzieleniem pomocy prawnej tej sprawie nie zostały pokryte w całości ani w części. Do wniosku dołączono dowód przesłania pisma na adres strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W świetle art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 15 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie do § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b powołanego rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zgodnie zaś z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. § 6 pkt 1 rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna do 500 zł wynosi 60 zł. W sytuacji zatem, gdy podjęcie przez wnioskodawcę czynności procesowych w imieniu skarżącej w postaci sporządzenia opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie budzi wątpliwości, wniosek o zasądzenie kosztów z tego tytułu zasługuje na uwzględnienie. Wysokość wynagrodzenia ustalono w kwocie 146,40 zł (120 zł + 26,40 zł podatek VAT). W odniesieniu natomiast do wniosku o zwrot wydatków tytułem kosztów korespondencji w wysokości 3,75 zł, przypomnieć należy, że zgodnie z przywołanym wyżej art. 250 p.p.s.a. wyznaczony pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Użyte w tym przepisie pojęcie niezbędnych wydatków nie zostało bliżej przez ustawodawcę sprecyzowane. Niemniej nie powinno budzić wątpliwości, że niezbędnym wydatkiem jest tylko taki wydatek, którego konieczność poniesienia związana jest z ochroną w toku postępowania sądowego interesu prawnego mocodawcy. Ponadto na potrzeby przeprowadzenia próby zdefiniowania tego terminu przydatnym, aczkolwiek nie do końca adekwatnym, jest odwołanie się do wyrażonego w art. 205 p.p.s.a. katalogu niezbędnych kosztów postępowania. Należy mieć bowiem na uwadze, że przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji (art. 200 p.p.s.a.), a także w razie umorzenia postępowania (art. 201 § 1 i 2 p.p.s.a.). Jednakże wydaje się, że z uwagi na rozróżnienie w treści tego przepisu wynagrodzenia i wydatków profesjonalnego pełnomocnika, jako dwóch odrębnych elementów składających się na koszty jego udziału w postępowaniu, celowym jest posłużenie się na potrzeby niniejszej sprawy orzecznictwem, które zapadło na gruncie tego przepisu. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa. W orzecznictwie sądowym przyjęto, że do niezbędnych kosztów postępowania można zaliczyć jedynie wydatek, który nie jest wynagrodzeniem, ani nie stanowi elementu kosztów sądowych (p. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 1197/05, Lex 317361). Podkreśla się również, że zakres wydatków profesjonalnego pełnomocnika nie może być rozszerzany na wydatki drobne i zwykle występujące przy okazji prowadzenia procesu sądowego, jak wydatki na korespondencję (p. postanowienie WSA w Opolu z dnia 28 września 2005 r., sygn. akt I SA/Op 73/05, opubl. CBOiS). Skoro bowiem sporządzanie i wnoszenie przez pełnomocnika pism procesowych w imieniu strony dokonywane jest w ramach pełnomocnictwa do prowadzenia danej sprawy, to wynagrodzenie, które jest mu należne za prowadzenie tej sprawy, obejmuje również wynagrodzenie za czynności polegające na sporządzaniu i składaniu pism procesowych (p. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 10 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 611/04, Lex nr 154458). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy, wskazać należy, że czynność, jaką jest sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej dla swej skuteczności wymaga nie tylko sporządzenia opinii w formie pisemnej, ale również doręczenia tej opinii stronie skarżącej. Sporządzenie i doręczenie mocodawcy opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ma bowiem na celu ochronę interesu prawnego mocodawcy poprzez poinformowanie go w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej o braku podstaw do jej wniesienia. Tym samym, zostaje on uprzedzony o bezzasadności środka zaskarżenia. Natomiast jeżeli strona nie zgadza się z opinią, nie zamyka jej to drogi do wniesienia skargi kasacyjnej, po uprzednim wypowiedzeniu pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi i skorzystaniu z usług innego profesjonalnego pełnomocnika procesowego (p. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 20 października 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 936/07, Lex 507272). Uwzględniając, że doręczenie opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej stanowi nieodłączny element podjętej przez pełnomocnika czynności procesowej, należy uznać, że koszt przesłania tej opinii stronie został uwzględniony w postaci wynagrodzenia pełnomocnika za podjętą przez niego czynność. Nie znajduje zatem podstaw stwierdzenie, że koszt korespondencji ma charakter odrębnego wydatku radcy prawnego, niezależnego od przyznania na jego rzecz wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 250 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.