I SA/Ol 553/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A w O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 rok oraz określenia odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w 2007 roku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Spółka A w O., reprezentowana przez radcę prawnego M.G., wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wymienioną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wskazując w uzasadnieniu, że w wyniku postępowania prowadzonego przez organ kontroli skarbowej ma od 2009 r. zablokowane przepływy finansowe, oświadczyła jednocześnie, że wysokość Jej kapitału zakładowego wynosi 11.000.000 zł, zaś wartość środków trwałych 1.046.840,26 zł. Ponadto wskazała, że na dzień 31 grudnia 2012 r. strata z działalności zamknęła się kwotą 1.029.778,40 zł. W odpowiedzi na skierowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), wezwanie z dnia 29 kwietnia 2013 r. Wnioskodawczyni przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank B, wypowiedzenie umów rachunku bankowego w Banku C, Banku D, Banku E i Banku F, oświadczenie o niepodjęciu przez zgromadzenie wspólników uchwały o dokonaniu dopłat na rzecz Spółki, sprawozdanie finansowe za 2012 r. wraz ze sprawozdaniem z działalności zarządu za 2012 r., bilans i rachunek zysków i strat, zestawienie środków trwałych na dzień 23 października 2013 r., odpis umowy o świadczenie usług przez profesjonalnego pełnomocnika, deklarację VAT – 7 za II i III kwartał 2013 r., oświadczenie i informacje o prowadzonej egzekucji z majątku Spółki wraz z zawiadomieniem o zajęciu Jej majątku. Ponadto strona przedłożyła sporządzone w dniu 28 października 2013 r. oświadczenie G.D. - członka zarządu Spółki A od dnia 13 września 2013 r. - o aktualności danych zawartych w podpisanym w imieniu skarżącej przez P.L., formularzu wniosku PPPr z dnia 11 lipca 2013 r. o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem Referendarza sądowego tut. Sądu z 7 listopada 2013 r. powyższy wniosek pozostawiony został bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a., wobec nie usunięcia braków i złożenia go przez osobę nieuprawnioną do reprezentowania Spółki. W uzasadnieniu wskazano, że P.L., który 11 lipca 2013 r. podpisał wniosek o prawo pomocy, został odwołany z funkcji członka Jej zarządu, uchwałą wspólników z dnia 14 maja 2013 r.. W sprzeciwie od tego zarządzenia strona, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 257 w zw. z art. 252 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz prawa materialnego - art. 104 w zw. z art. 103 i art. 63 § 1 Kodeksu cywilnego, podniosła, że brak podpisu osoby uprawnionej do jej reprezentowania na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uniemożliwiał nadania sprawie dalszego biegu. G.D., który został powołany na stanowisko członka zarządu uchwałą z dnia 13 września 2013 r., potwierdził bowiem w imieniu Spółki czynności dokonane przez byłego wspólnika P.L., a ponadto oświadczył, że zawarte w złożonym przez byłego wspólnika formularzu PPPr dane, są aktualne. W związku ze sprzeciwem strona ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy, składając urzędowy formularz wniosku z dnia 15 listopada 2013r. podpisany przez G.D. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie wniesienia sprzeciwu zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z podniesioną w sprzeciwie argumentacją w pierwszej kolejności wskazać należy, że wobec oświadczenia G.D. z dnia 28 października 2013 r. o aktualności danych zawartych w formularzu wniosku PPPr z 11 lipca 2013 r., na uwzględnienie zasługuje stanowisko strony skarżącej, iż stwierdzony na wstępnym etapie badania wniosku o przyznanie prawa pomocy brak formalny w postaci braku podpisu pod wnioskiem osoby uprawnionej do Jej reprezentowania, został usunięty. Tym samym nie wystąpiły w sprawie przeszkody, które uniemożliwiłyby aktualnie merytoryczne rozpoznanie złożonego w dniu 11 lipca 2013 r. i uzupełnionego w dniu 15 listopada 2013r. wniosku. Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania zgłoszonego wniosku, wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, może być przyznane, jeżeli osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z przywołanej powyżej regulacji wynika, że strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w wyżej opisanej sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jej pełnych kosztów postępowania. Zaakcentowania wymaga w tym miejscu, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione uznaniu Sądu. Oznacza to, że nawet w razie spełnienia przez taki podmiot ustawowych wymogów przyznania prawa pomocy sąd może oddalić jego wniosek. Ta fakultatywność w tym przypadku wynika między innymi z faktu, że ww. podmioty posiadają zorganizowaną strukturę, a zatem w swojej działalności winny przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów postępowań związanych z ich funkcjonowaniem i zgromadzić środki na ten cel (p. postanowienie NSA z dnia 19 września 2007 r. sygn. akt I FZ 434/07, opubl.: http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając wniosek skarżącej na tle wskazanych wyżej kryteriów, należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, z danych ujętych we wniosku oraz z przedłożonej przez Spółkę dokumentacji nie wynika w sposób jednoznaczny, iż nie posiada Ona środków pozwalających jej na sfinansowanie kosztów sądowych. Podkreślenia wymaga, że pomimo sygnalizowanych problemów finansowych związanych głównie z wszczętą egzekucją administracyjną, Spółka nadal funkcjonuje jako przedsiębiorca i utrzymuje pewien poziom płynności finansowej. I choć, jak wynika ze sprawozdania finansowego za 2012 r. oraz rachunku zysków i strat na dzień 23 października 2013 r., Jej przychody ze sprzedaży na dzień 31 grudnia 2012 r. wyniosły 9.000 zł, zaś nie wystąpiły w okresie od dnia 1 stycznia do 23 października 2013 r., (co w świetle informacji zawartej w ww. sprawozdaniu ma związek z prowadzoną wobec Spółki egzekucją administracyjną), to jednak w dalszym ciągu posiada Ona majątek znacznych rozmiarów. Potwierdzają to w szczególności dane bilansu na dzień 23 października 2013 r., w których wykazano aktywa trwałe o wartości 30.002.308,89 zł, w tym wartości niematerialne i prawne o wartości 24.435.658,52 zł, środki trwałe o wartości 1.026.970,46 zł (grunty o wartości 218.270 zł oraz budynki, lokale, obiekty inżynierii lądowej i wodnej o wartości 808.700,46 zł). Ponadto Spółka na dzień 23 października 2013 r. wykazała inwestycje długoterminowe w kwocie 22.111.600 zł, w tym udziały lub akcje w jednostkach powiązanych o wartości 800.000 zł oraz udzielone pożyczki, tj. jednostce powiązanej na sumę 18.000.000 zł oraz innym podmiotom w wysokości 3.311.600 zł. Pomimo prowadzenia wobec strony postępowania egzekucyjnego, posiada Ona zapasy o wartości 1.077.368,15 zł. Przysługują jej również należności krótkoterminowe w kwocie 4.489.115,99 zł, w tym należności z tytułu dostaw i usług o okresie spłaty do 12 miesięcy w wysokości 1.213.453,26 zł. Wskazać przy tym należy, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 11.000.000 zł. Spółka wykazała ponadto rezerwy na zobowiązania w wysokości 20.797.151,99 zł. Obciążają Ją kredyty i pożyczki długoterminowe (1.331.170,45 zł), zobowiązania krótkoterminowe z tytułu dostaw i usług (710.603,10 zł), a ponadto zobowiązania z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń (101.943,95 zł). Nawiązując do opisanej wyżej informacji odnośnie sytuacji finansowej Spółki, należy zwrócić przede wszystkim uwagę na dane znajdujące się po stronie aktywów, które nie pozwalają na potwierdzenie tezy stawianej przez Nią tezy, iż nie posiada majątku umożliwiającego uiszczenie powstałych kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi w kwocie 46.033 zł ustalonego na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zauważenia też wymaga, że uwidoczniona w bilansie na dzień 23 października 2013 r. wartość łączna aktywów trwałych oraz poczynionych przez Spółkę inwestycji długoterminowych przewyższa ponad tysiąckrotnie wartość wpisu sądowego od wniesionej w niniejszej sprawie skargi. Nie bez znaczenia jest również, iż jak wynika z przedstawionych wyżej szczegółowych danych bilansu na dzień 23 października 2013 r., znaczną część swych środków Spółka ulokowała w podmiotach powiązanych, przy czym nie wskazała na ewentualne trudności w odzyskaniu tych środków. Sądowi z urzędu wiadomym jest natomiast, że uwidoczniona w tym bilansie pożyczka w wysokości 18.000.000 zł została udzielona na rzecz jedynego wspólnika Spółki – P.L., na co zwracano już uwagę we wcześniejszym postępowaniu z wniosku Spółki o przyznanie prawa pomocy. Do kwestii tej odniósł się również NSA w związku z wniesionym zażaleniem na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 9 maja 2011 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 37/11, wskazując w uzasadnieniu postanowienia z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 275/11, że zasadniczy powód odmowy uwzględnienia żądania strony, a mianowicie udzielenie pożyczki wspólnikowi, której wysokość przekraczała znacznie kwotę ciążącego na niej wpisu, nie został zakwestionowany. Zaznaczyć ponadto należy, że porównanie sytuacji przedstawionej w uzasadnieniu postanowienia tut. Sądu, o sygn. akt I SA/Ol 37/11 z aktualnymi danymi prowadzi do wniosku, iż majątek Spółki, pomimo prowadzonej egzekucji, nie tylko nie zmniejszył się, lecz nawet nieznacznie się powiększył. Przykładowo wskazać można, że poprzednio aktywa obrotowe Spółki stanowiła kwota 5.374.195,53 zł, zaś aktualna wartość tego majątku wynosi 5.566.650,37 zł, z kolei należności krótkoterminowe - 1.342.703,26 zł wobec aktualnej ich wartości - 2.851.791,27 zł. W świetle ustanowionej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przesłanki, nie jest wystarczającym dla zwolnienia z kosztów samo powołanie się na brak środków finansowych, w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej i wszczęciem wobec Spółki egzekucji. Zauważyć należy, że pomimo faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej i podnoszonej trudnej sytuacji ekonomicznej, strona nie zgłosiła wniosku o ogłoszenie upadłości, ani też nie wszczęła postępowania naprawczego. W świetle przedłożonej na wezwanie Sądu dokumentacji, egzekucja administracyjna na obecnym etapie ograniczyła się zaś do zajęcia rachunków bankowych oraz licytacji nieruchomości położonej w M. przy ul. "[...]". Z dokumentacji tej nie wynika, by przedmiot zajęcia organu egzekucyjnego był inny niż ten, na który wskazano powyżej majątek strony uwidoczniony w bilansie na dzień 23 października 2013 r., tj. pozostały majątek nieruchomy, udziały lub akcje w jednostkach powiązanych, zapasy, czy też wierzytelności przysługujące Spółce. Podkreślenia wymaga, że wnosząc o przyznanie prawa pomocy, Spółka powinna wykazać, iż nie tylko w danej chwili nie ma żadnych środków finansowych, ale też, że nie istnieje żadna obiektywna możliwość ich pozyskania celem uiszczenia należnych kosztów sądowych. W niniejszej sprawie strona tego nie wykazała. W szczególności nie uwiarygodniła, iż nie jest możliwym odzyskanie środków finansowych pożyczonych byłemu wspólnikowi Spółki, a także spieniężenie posiadanych przez Nią aktywów znacznej wartości. Uzasadnieniem dla przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie mogło być oświadczenie, że zgromadzenie wspólników nie podjęło dotychczas uchwały o obowiązku wniesienia dopłat na rzecz Spółki. To w Jej interesie jest bowiem zorganizowanie własnej działalności w sposób umożliwiający bieżące prowadzenie spraw, w tym zainicjowanego postępowania sądowego. Podsumowując należy stwierdzić, że skarżąca Spółka nie wykazała w dostateczny sposób, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego i że nie dysponuje dostatecznymi środkami na ich poniesienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 245 § 3 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.