I SA/Ol 559/14

WyrokWSA w Olsztynie2014-10-16

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Alicja Jaszczak – Sikora, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadna, gdy podstawę materialnoprawną uchylonej decyzji stanowił przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania jest zasadna, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu prawa materialnego z Konstytucją obejmuje akt normatywny stosowany w sprawie. Uchylenie przez organ administracji decyzji wydanej na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny uzasadnia uchylenie wyroku sądu administracyjnego i umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, kwestionując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2011r., który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. od dochodów z nieujawnionych źródeł. Podstawą skargi o wznowienie był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013r., który stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji. W trakcie postępowania przed WSA, Dyrektor Izby Skarbowej, po wznowieniu postępowania administracyjnego, uchylił własną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, umarzając postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 października 2011r. sygn. akt I SA/Ol 507/11, umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwoty 4.531 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora, sędzia WSA Tadeusz Lipiński, Protokolant referent stażysta Milena Małyszko, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 16 października 2014r. sprawy ze skargi H. L. - K. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 października 2011r., sygn. akt I SA/Ol 507/11 I. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 października 2011r. sygn.akt SA/Ol 507/11; II. umarza postępowanie; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 4.531 (cztery tysiące pięćset trzydzieści jeden złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 13 października 2011r. sygn. akt I SA/Ol 507/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę H. L. - K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]"r. nr "[...]" w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 22 grudnia 2011r. W piśmie z dnia 25 listopada 2013r.H. L. - K. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 13 października 2011r. Wskazała na treść art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U z 2012r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013r. sygn. akt SK 18/09 (Dz.U z 27 sierpnia 2013r. poz.985). Wniosła o rozpoznanie skargi o wznowienie i zmianę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2011r. oddalającego skargę, ewentualnie uchylenie wyroku i umorzenie postępowania, gdyby się okazało, że na wskutek wznowienia postępowania przed Dyrektorem Izby Skarbowej uchylono decyzję organu II instancji z dnia "[...]"r. nr "[...]" w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. Ponadto wniosła o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania za postępowanie wznowieniowe i ponowne rozpoznanie skargi. W uzasadnieniu skargi wskazano, że podstawą materialną zaskarżonej decyzji, którą kontrolował Sąd w wyroku z dnia 13 października 2011r był art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej w skrócie: u.p.d.o f.) Wyrokiem z dnia 18 lipca 2013r. sygn. akt 18/09 Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in., że art. 20 ust. 3 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998r. do 31 grudnia 2006r. jest niezgodny z art.2 w związku z art. 64 ust.1 Konstytucji. Ponadto powołano się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010r. II GPS 1/10 ( ONSA i WSA 2010/5/81) odnośnie do zasadności wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W piśmie z dnia 3 lipca 2014r. Dyrektor Izby Skarbowej poinformował, że decyzją z dnia "[...]"2014r. nr "[...]"/14, po wznowieniu postępowania, uchylił w całości swoją decyzję ostateczną z dnia "[...]"r. w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2002rok oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]"r. oraz umorzył postępowanie w sprawie. Wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Na rozprawie pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej podtrzymała wniosek o umorzenie postępowania. Ponadto, na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku wniosła o nieobciążanie organu kosztami postępowania sądowego. Organ nie miał podstaw do niestosowania przepisu, uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Nie ponosi więc żadnej winy co do wyniku sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu. Zgodnie z powołaną w skardze uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010r. sygn. akt II GPS 1/10 "art.272 §1 p.p.s.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawa obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie". Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. powyższe stanowisko ma ogólną moc wiążącą. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł problem konkurencyjności wznowienia postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Wskazując na możliwość odpowiedniego stosowania w takim wypadku art. 56 p.p.s.a. w związku z art. 276 p.p.s.a. nie wypowiedział się jednak co do tego, czy odpowiednie stosowanie art. 56 p.p.s.a. oznacza, że w przypadku wyeliminowania przez organ administracji (na skutek wznowienia postępowania) aktu, w którym stosowano niekonstytucyjną normę, należy umorzyć postępowanie sądowoadmnistracyjne ze skargi o wznowienie. Natomiast z brzmienia art. 272 § 1 w związku z art. 280 § 1, 281 i 282 § 1 i § 2 p.p.s.a. wynika, że wyeliminowanie przez organ administracji aktu wydanego na podstawie normy uznanej przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z Konstytucją nie niweczy ustawowej podstawy wznowienia. Mając na uwadze powyższe, w celu realizacji prawa strony skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 18 lipca 2013r. sygn. akt SK 18/09 Sąd stwierdził, że skarga została wniesiona i opiera się na ustawowej podstawie wznowienia – art.280 § 1 p.p.s.a. Wobec tego, że w powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o f. w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w związku z art. 64 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Sąd uwzględnił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 października 2011r. I SA/Ol 507/11. Jest bowiem bezspornym, że podstawą materialnoprawną decyzji, której dotyczy sprawa, był art. 20 ust. 3 u.p.d.of. Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej, w wyniku wznowienia postępowania, decyzją z dnia "[...]"2014r. nr "[...]"/14 w całości ostatecznej decyzji tego organu z dnia "[...]"r. nr "[...]", oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 grudnia 2008r. spowodował, że bezprzedmiotowe stało się orzekanie co do zgodności z prawem tej decyzji. Uzasadnia to umorzenie postępowania sądowego w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 276 p.p.s.a. oraz § 14 ust.2 pkt 1) lit a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013r. poz.490). Na zasądzoną na rzecz strony kwotę składają się: uiszczony wpis sądowy w kwocie 914 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 3600 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa -17 zł. Zgodnie z art. 276 p.p.s.a. w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania ze skargi o wznowienie postępowania należy odpowiednio stosować przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania oznacza więc konieczność orzeczenia przez Sąd o zwrocie przez organ na rzecz strony kosztów tego postępowania (art. 200 p.p.s.a.). Przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości odstąpienia przez sąd pierwszej instancji od zasądzenia od organu na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania ani też miarkowania tych kosztów w przypadkach innych niż wskazane w art. 206.p.p.s.a. Należy zgodzić się ze stanowiskiem, że Dyrektor Izby Skarbowej nie mógł mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Organ uosabia jednak Państwo i w tym znaczeniu ponosi odpowiedzialność za wynik sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło