I SA/Ol 579/08

PostanowienieWSA w Olsztynie2009-07-14

Skład orzekający: Wiesława Pierechod

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez jednego z małżonków, prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, wymaga podpisu obojga małżonków, aby mógł zostać rozpoznany merytorycznie?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez jednego z małżonków, prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, nie wymaga podpisu obojga małżonków, ponieważ prawo pomocy przyznawane jest indywidualnie. Brak podpisu drugiego małżonka nie stanowi przesłanki do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jeśli wniosek został złożony na urzędowym formularzu i podpisany przez jednego z małżonków.
Stan faktyczny
Skarżący K. i M. C. złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości. W trakcie postępowania złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. WSA pierwotnie pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu braku podpisu jednego z małżonków. NSA uchylił to postanowienie, wskazując na potrzebę merytorycznego rozpoznania wniosku. Następnie WSA rozpoznał wniosek, uwzględniając trudną sytuację materialną i zdrowotną skarżących.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym – zwolniono skarżących od kosztów sądowych w kwocie przekraczającej 200 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. i M. C. o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. i M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2007 r. i ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2007 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym – zwolnić skarżących od kosztów sądowych w kwocie przekraczającej 200 zł. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2009 r., sygn. akt jak wyżej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie pozostawił bez rozpoznania złożony w dniu 4 marca 2009 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, podpisany przez K. C. Powodem takiego rozstrzygnięcia było nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku podpisu wniosku przez M. C. Zdaniem Sądu obydwoje skarżący powinni złożyć swoje podpisy na urzędowym formularzu wniosku, a nie w odrębnym piśmie nadesłanym jako odpowiedź na wezwanie do usunięcia braków. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia skarżących na powyższe postanowienie uchylił je postanowieniem z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akt II FZ 192/09. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w sprawie nie zaszła, określona w art. 257 p.p.s.a przesłanka do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Został on bowiem złożony na urzędowym formularzu i podpisany przez K. C. W tym zakresie podlegał merytorycznemu rozpoznaniu. Okoliczność, że wpis ciążył na obojgu małżonkach nie oznacza, że oboje muszą składać wniosek o przyznanie prawa pomocy. Przy prawie pomocy obowiązuje bowiem zasada indywidualnego rozpoznania wniosku i nie ma współuczestnictwa koniecznego małżonków. Rozpoznając – w myśl wskazań NSA – wniosek o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie tj. częściowego zwolnienia od kosztów Sądowych, Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym zawartym we wniosku wynika, że K. i M. C. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Na utrzymaniu mają córkę – uczennicę szkoły średniej. Wraz z nimi zamieszkuje również starsza córka (spodziewająca się dziecka), która częściowo dokłada się do utrzymania mieszkania. Rodzina zamieszkuje w lokalu o pow. 47 m2. M. C. prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje miesięczny dochód w wys. 1800 zł brutto. K. C. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, jest pacjentką Centrum Onkologii. Skarżący są właścicielami nieruchomości: 1) budynku mieszkalno-biurowego z zapleczem socjalnym i magazynowym o łącznej powierzchni 122 m2 położonego na działce o pow. 2200 m2 (część mieszkalna nie zamieszkała, z powodu braku środków na kontynuację budowy); 2) budynku warsztatowego o pow. 138 m2. Nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów majątkowych o wielkości powyżej 3000 euro. Z uzasadnienia wniosku wynika, że rodzina znalazła się w bardzo trudnej sytuacji na skutek zdarzeń gospodarczych, które miały miejsce w 2005 r. (poniesienia nakładów, w tym leasingu środków transportowych celem świadczenia usług, za które kontrahent nie zapłacił). Niepowodzenie w działalności gospodarczej spowodowało powstanie zadłużeń z różnych tytułów, na co przedłożono: nakaz zapłaty z dnia 11.01.2007 r. wydany przez Sąd Rejonowy na kwotę 23.315,85 zł, wraz z odsetkami. Zawiadomienie Komornika Sądu Rejonowego z dnia 23.03.2008 r. o zajęciu rachunku bankowego tytułem egzekucji należności Towarzystwa Ubezpieczeń "A" w kwocie 17.771,45 z odsetkami w kwocie 2.726,82 zł (+ koszty); informację z dnia 12.01.2008 r. o zadłużeniu w Spółdzielni Mieszkaniowej na kwotę 2.959 zł i 291,87 zł. Wskazano, że M. C. zwolnił w lutym 2009 r. jedynego pracownika i będzie zmuszony zlikwidować działalność, by nie powiększać zadłużenia w ZUS. W chwili obecnej rodzinie nie wystarcza pieniędzy na podstawowe środki do życia, zatem skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych. Mając na uwadze opisany stan sprawy Sąd uznał, że trudna sytuacja materialna rodziny oraz zdrowotna wnioskodawczyni (z czym niewątpliwie wiąże się ponoszenie dodatkowych kosztów na leczenie) uzasadnia częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W toku ubiegania się o prawo pomocy (w którym wnioskodawcy popełniali błędy natury formalnej) skarżący uiścili już należny wpis od skargi – w kwocie 200 zł. Zatem na mocy art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Przyznanie prawa pomocy w kwocie ponad 200 zł, oznacza zwolnienie od kosztów w pozostałej części tj. tych, których obowiązek zapłaty może powstać w toku dalszego postępowania sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło