I SA/Ol 581/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 postanawia odmówić skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1- sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 3 marca 2016 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, skarżący M. P., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia wnioskodawcy wynikało, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z roczną córką. Jest właścicielem nieruchomości rolnej położonej w "[...]", o powierzchni "[...]" i wartości "[...]" oraz nieruchomości położonej w "[...]" o powierzchni "[...]" i wartości "[...]". Posiada trzy ruchomości o wartości powyżej 5.000 zł tj: samochód osobowy marki "[...]"(50% udziału), samochód osobowy marki "[...]" oraz naczepę. Skarżący wskazał, iż nie uzyskuje dochodów. Nadto posiada zobowiązanie z tytułu kredytu w kwocie 40.000 zł. Argumentując wniosek skarżący podniósł, iż nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych od zażalenia i skargi bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojego i rodziny. Pismem z dnia 18 lutego 2016 r. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. , poz. 270 ze zm. dalej cyt. jako "p.p.s.a."), skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie dokumentów źródłowych w zakresie okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego, które mogą mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zakreślonym terminie skarżący nie przedstawił dodatkowych oświadczeń i nie przedłożył również dokumentów źródłowych, do których był wezwany. W dniu 29.02.2016 r. wpłacił na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 300 zł, tytułem: "opłata od zażalenia 100 zł skargi 200 Ł SYGNATURA AKT ISA/0/581/15" (pisownia oryginalna). Referendarz sądowy zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznając niniejszy wniosek wskazać należy, iż zgodnie z art. 245 § 1-3 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, ma przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Wybór żądanych dokumentów źródłowych uzależniony jest od indywidualnych okoliczności rozpoznawanej sprawy i pozostawiony został uznaniu rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na wstępie zauważyć należy, iż pomimo wezwania wnioskodawca nie przedstawił dodatkowych oświadczeń jak i nie przedłożył dokumentów źródłowych. Brak przedłożenia żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego, a w konsekwencji również uwzględnienie jego wniosku. Przyjąć również należy, że wnioskodawca znał konsekwencje nieprzedstawienia wnikliwych i pełnych wyjaśnień co do swojego stanu rodzinnego jak i materialnego, został bowiem pouczony o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Niezależnie od powyższego wskazać też należy, że gdyby nawet referendarz sądowy podjął próbę oceny możliwości finansowych w oparciu o te dane (dość fragmentaryczne) które przedstawił skarżący i na tej podstawie próbował ustalić możliwości finansowe skarżącego, to ocena ta i tak doprowadziłaby do wniosku, że prawo pomocy nie powinno być skarżącemu przyznane. Biorąc bowiem pod uwagę złożone przez skarżącego oświadczenie na formularzu PPF stwierdzić należy, że wnioskodawca posiada majątek w postaci nieruchomości o wartości łącznej – "[....]" jak i ruchomości w postaci dwóch samochodów osobowych i naczepy. Wartość posiadanego majątku znacząco przekracza wartości należnych kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, można poprzestać na wskazaniu, iż "zgodnie (...) z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego sposób w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek, nie może mieć wpływu na ocenę, czy posiada on dostateczne środki na uiszczenie wpisu. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych (...). Również w postanowieniu z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04 Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na utrwalone stanowisko Sądu Najwyższego (orzeczenie z dnia 23 października 1934 r., C II 1441/34) uznał, że posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości (...) w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możność jego zbycia." (z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009 r.; sygn. akt I OZ 563/09; publ. CBOiS). W takiej sytuacji przyznanie prawa naruszałoby nie tylko przepisy p.p.s.a., ale również art. 84 Konstytucji RP, ponieważ stanowiłoby nieuzasadnione odstąpienie od zasady powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. Nie bez znaczenia dla sprawy był również fakt dokonania przez wnioskodawcę wpłaty na kwotę 300 zł tytułem kosztów sądowych. Okoliczności ta potwierdza, że wnioskodawca posiada zdolności finansowe do samodzielnego opłacenia kosztów sądowych. Niemniej jednak fakt ten, nie skutkował brakiem konieczności merytorycznego rozpoznania wniosku strony o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.