I SA/Ol 582/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 19 października 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. K. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 postanawia: ustanowić dla skarżącej radcę prawnego WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 30 września 2015r., skarżąca I. K. zwróciła się o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że zależałoby jej na ustanowieniu pełnomocnika, który zna jej sprawę tj. K. P. z Kancelarii Adwokackiej w "[...]" lub radcę prawnego L. O. z Kancelarii Radców Prawnych w "[...]". Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynikało, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Jest właścicielką domu o powierzchni 120 m2 o szacunkowej wartości 75.000,00 zł, oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,30 ha w tym użytki rolne powierzchnia 5,82 ha, nieużytki 0,48ha. Nie posiada budynków gospodarczych oraz inwentarza. Wnioskodawczyni nie posiada innego majątku nieruchomego, nie posiada również zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł. Majątku nie posiada również jej mąż. Rodzina utrzymuje się z renty chorobowej męża skarżącej, która wynosi 706 zł netto. Wnioskodawczyni wskazała, iż posiada następujące zobowiązania z tytułu zadłużenia KRUS "[...]" 35.000,00 zł na dzień 28.01.2014r., ARiMR "[...]" 108.000,00 zł na 25 lutego 2014r., ZUS "[...]" 25.480,00 zł na 28 lutego 2014r., BZiWBK "[...]" 23.370,00 zł na 10 .02.2014r. Ponosi stałe miesięczne wydatki na leki 150 zł, gaz 60 zł, energia 300 zł, opał 50 zł. Argumentując wniosek skarżąca wskazała, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej oraz psychicznej. Chcąc uregulować swoje długi postanowiła sprzedać ziemię. Trafiła na nieuczciwego nabywcę, który zagarnął ziemię nie regulując żadnych zobowiązań. Wskazała, że kupiec oszukał ją i pozostała bez środków do życia. Dodała, że stan jej finansów uniemożliwia ustanowienie pełnomocnika, a bez pomocy prawnika sobie nie poradzi. Do wniosku przedłożono kserokopie dokumentów potwierdzających wskazane przez skarżącą w formularzu wniosku zadłużenie (k. 24 -27). W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie referendarza sądowego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. dalej cyt. jako p.p.s.a.) wnioskodawczyni wskazała na ponoszenie następujących kosztów utrzymania: energia elektryczna od 21.04.2015 do 03.08.2015r. 706,00 zł (k. 32-34), woda 02.06.2015r. do 02.09.2015r. 189 zł (k.35), telewizja sierpień – wrzesień 2015r. – 109,80 zł (k.36), gaz 60 zł, telefon 50 zł, leki 100 zł. Wskazała że posiada niespłacone kredyty w "[...]" 5.603,72 zł, w "[...]" 29.927,95 zł. Skarżąca wyjaśniła, iż korzysta z pomocy rodziny oraz sąsiadów. Dzieci pomagają jej kupując środki czystości i żywność. Sąsiedzi pomagają użyczając sprzęt rolniczy, zboże, opał, czasami wspomagają finansowo. Skarżąca oświadczyła, że posiadane konta bankowe są zablokowane, z uwagi na brak przelewów. Na tę okoliczność przedłożyła kserokopię dwóch monitów z banku (k. 39-40). Wskazała, iż posiada nieruchomość rolną o powierzchni 6,30 ha jednakże na rok 2014 została nałożona kara i nie przyznano jej płatności obszarowych i NW. Wyjaśniła, iż zarówno ona jak i jej mąż nie posiadają żadnych wierzytelności. Wskazała, iż od nabywcy nieruchomości otrzymała kwotę 50.000,00 zł, natomiast pozostałej kwoty 281.250,00 zł za sprzedaż ziemi do chwili obecnej nie otrzymała. Podniosła, iż w 2008r w wyniku pożaru gospodarstwa utraciła budynki gospodarcze, inwentarz oraz plony, ponieważ było już po żniwach. Na zagospodarowanie i uprawę pola musiała pożyczyć pieniądze od sąsiadów, które później uzyskując zaliczkę ze sprzedaży ziemi (50.000 zł ) zwróciła sąsiadom i znajomym. Dodała, iż jej zobowiązania wobec ARiMR oraz KRUS uległy zwiększeniu w stosunku do roku 2014 natomiast z ZUS i BZWBK pozostają bez zmian. Podniosła, że posiada także zadłużenie z tytułu nieopłaconego podatku rolnego w wysokości około 50.000,00 zł w tym 17.000,00 zł za ziemię, którą przejął we władanie kupujący. Dodała, że nie posiada polis ubezpieczeniowych. Do złożonych oświadczeń przedłożono kserokopię pisma z "[...]" z dnia 14.08.2015r., z którego wynika, że zadłużenie skarżącej wynosi 5.603,72 zł (k. 37), natomiast zadłużenie wobec "[...]" na dzień 13.07.2015r. wynosi 29.927,95 zł (k. 38). Ponadto do sprawy o sygn. akt I SA/Ol 583/15 załączono trzy pisma z Banku "[...]" dotyczące możliwości zawarcia ugody z bankiem przed sprzedażą zadłużenia do firmy windykacyjnej, z których wynika wysokość zobowiązań męża skarżącej na dzień 01.08.2015r. - 21.478,21 zł, 2.937,69 zł i 4.170,50 zł (k. 41). Rozpoznając niniejszy wniosek zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika urzędu o co wnosiła we wniosku. Wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymuje się z renty chorobowej męża w wysokości 706 zł netto miesięcznie. Stwierdzono zatem, że przy wysokości posiadanego przez wnioskodawczynię dochodu oraz przy ponoszonych stałych wydatkach związanych z utrzymaniem domu około 560,00 zł miesięcznie oraz przeznaczanymi na bieżące potrzeby życia codziennego takimi jak wyżywienie, odzież czy środki czystości, skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wysokość uzyskiwanego dochodu jest bowiem w całości przeznaczana na pokrycie bieżących wydatków, kosztów utrzymania rodziny oraz domu. Rozpoznając wniosek wzięto również pod uwagę wysokie zadłużenie skarżącej około 250.000,00 zł oraz fakt, iż pomimo posiadania wierzytelności pieniężnej, w związku z brakiem zapłaty za nieruchomość rolną, nie posiada ona aktualnie środków pieniężnych na samodzielne ustanowienie pełnomocnika. W tej sytuacji należało przyjąć, że zaistniały okoliczności warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o co wnosiła strona. Jednocześnie należy wyjaśnić, że wyznaczenie konkretnej osoby jako pełnomocnika z urzędu nie należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 253 p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata czy radcy prawnego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub właściwej rady okręgowej izby radców prawnych. Ustanawiając na rzecz strony adwokata lub radcę prawnego sąd nie wskazuje zatem w wydanym postanowieniu konkretnego pełnomocnika. Sąd zwracając się do właściwego organu samorządu zawodowego o wyznaczenie pełnomocnika może jedynie poinformować ten organ, iż strona wnosiła o ustanowienie konkretnego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z art. 244 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego właściwa okręgowa rada adwokacka, lub właściwa rada okręgowa izby radców prawnych w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem lub radcą prawnym, wyznaczy adwokata lub radcę prawnego wskazanego przez stronę. W warunkach niniejszej sprawy postanowiono ustanowić dla skarżącej radcę prawnego. Pomimo tego, że w formularzu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że wnosi o ustanowienie "adwokata", z uzasadnienia wniosku wynikało, że wnosi o ustanowienie "prawnika", bez którego pomocy sobie nie poradzi. Skarżąca wskazała że zależy jej na ustanowieniu konkretnych pełnomocników tj. adwokata K. P. z Kancelarii Adwokackiej w "[...]" albo radcy prawnego L. O. z Kancelarii Radców Prawnych w"[...]". Biorąc pod uwagę treść art. 253 p.p.s.a., zgodnie z którym o wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych, doręczając postanowienie o przyznaniu prawa pomocy. Przy czym przez właściwy organ samorządu zawodowego należy rozumieć tę radę, której terytorium działania obejmuje swoim zasięgiem obszar właściwości sądu administracyjnego, przed którym ma się toczyć lub już się toczy sprawa, w której przyznano stronie prawo pomocy obejmujące ustanowienie fachowego pełnomocnika (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2013, str. 930). Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie doręczając postanowienie o ustanowieniu dla skarżącej pełnomocnika zwróci się do odpowiednich organów samorządu zawodowego w Olsztynie, w których okręgu nie znajduje się siedziba zawodowa adwokata K. P. z "[...]". Dodatkowo wskazać należy, że reprezentowanie skarżącej przez wskazywanego przez nią adwokata nie byłoby możliwe z uwagi na treść art. 21 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. 2015, poz. 1064), zgodnie z którym adwokat świadczy pomoc prawną z urzędu w okręgu sądu rejonowego, w którym wyznaczył swoją siedzibę zawodową. Biorąc powyższe pod uwagę postanowiono ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, z uwagi na to, że wskazywany przez nią konkretny radca prawny, o którego ustanowienie skarżąca wnosiła, ma swoją siedzibę zawodową na terenie właściwej dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie rady okręgowej izby radców prawnych. Jak wskazywano wyżej nie oznacza to automatycznego ustanowienia dla skarżącej wskazywanego przez nią z imienia i nazwiska radcy prawnego jednakże w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym rada okręgowej izby radców prawnych, wyznaczy radcę prawnego wskazanego przez stronę. W związku z tym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.