I SA/Ol 586/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.), Sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 30 września 2009r. sprawy ze skargi Spółki A na negatywną ocenę Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury 2007 – 2013 oddala skargę W dniu 17 kwietnia 2009r. Grupa Inwestycyjna "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu "Poprawa konkurencyjności firmy Grupa Inwestycyjna A Sp. z o.o. poprzez wprowadzenie innowacji w przedsiębiorstwie, dzięki budowie domu energooszczędnego w K. W." do konkursu 01/09/1.1.7. ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury 2007-2013 (dalej w skrócie RPOWiM) w ramach Osi Priorytetowej 1: "Przedsiębiorczość"; Działanie 1.1 "Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw"; Poddziałanie 1.1.7. "Dotacje inwestycyjne dla mikroprzedsiębiorstw i sektora MŚP w zakresie innowacji i nowych technologii". Pismem z dnia 29 czerwca 2009r. o nr L.Dz. "[...]"Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. (zwana dalej w skrócie ARR S.A.) poinformowała Grupę A Sp. z o.o., że złożony wniosek o dofinansowanie wymienionego wyżej projektu, zarejestrowany pod nr "[...]" nie spełnia kryteriów formalnych określonych w dokumentach programowych RPO WiM 2007-2013, wobec czego wniosek ten nie został zakwalifikowany do dalszej oceny merytorycznej i strategicznej. W uzasadnieniu wskazano, że Projekt nie jest spójny z celami Poddziałania 1.1.7. i rodzajami projektów zgodnych z typami projektów wyszczególnionych w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowej 1 Przedsiębiorczość Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013. Celem wymienionego poddziałania jest wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw, realizowany przez zaspokojenie potrzeb inwestycyjnych istniejących podmiotów gospodarczych w zakresie wdrożenia innowacji procesowych i organizacyjnych. Stwierdzono, iż projekt w głównej mierze dotyczy budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego, z wykorzystaniem w Jego budowie innowacyjnego systemu grzewczego wentylacyjnego, skupia się na pokryciu kosztów wytworzenia wzoru produktu oferowanego przez Wnioskodawcę, co nie jest zgodne z założeniami Poddziałania, którego celem nie jest wykonywanie jednostkowych produktów służących jako wzorzec i wykorzystywanych w ramach prezentacji i reklamy. Nie zostaną zakupione urządzenia, linie technologiczne, licencje lub technologie, które służyłyby do uruchomienia produkcji domów jednorodzinnych wykorzystującej innowacyjną technologię stosowaną w regionie nie dłużej niż 5 lat. Ponadto projekt nie przyczynia się do wprowadzenia innowacji procesowej i produktowej, a wybudowanie przez Wnioskodawcę w ramach projektu domu mieszkalnego jednorodzinnego nie gwarantuje wprowadzenia na rynek nowego przeznaczonego do obrotu produktu rynkowego, a także nie będzie związane z powstaniem nowych podobnych produktów przeznaczonych na zbycie. Pismem z dnia 10 lipca 2009r. Grupa A Sp. z o.o. złożyła protest od negatywnej oceny Instytucji Zarządzającej Uzasadniając złożony środek zaskarżenia, wskazano że złożony przez Wnioskodawcę projekt odpowiada każdemu z elementów obejmujących cel Poddziałania 1.1.7., gdyż spowoduje istotny wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa poprzez poprawę jego oferty dzięki wprowadzeniu na rynek znacznie ulepszonego produktu, jest realizowany poprzez zaspokojenie potrzeby inwestycyjnej istniejącego podmiotu gospodarczego w zakresie wdrożenia innowacji produktowej i procesowej, a powstały w ramach realizacji projektu budynek jest inwestycją w środki trwałe związane z rozbudową istniejącego przedsiębiorstwa i dywersyfikacją jego produkcji poprzez wprowadzenie ulepszonych produktów. Projekt jest realizowany w celu włączenia na stałe do oferty Wnioskodawcy innowacyjnego produktu i jego sprzedaży na przemysłową skalę, a innowacyjność produktu została potwierdzona Opinią wystawioną przez Uniwersytet. Dla osiągnięcia celu jakim jest wdrożenie do produkcji i sprzedaż opisanych rozwiązań innowacyjnych na możliwie szeroką skalę niezbędne jest wybudowanie modelowego produktu i dokonywanie jego prezentacji potencjalnym nabywcom. Jego funkcjonowanie w warunkach rzeczywistych z uwzględnieniem osiąganych oszczędności w zakresie kosztów energii, potwierdzonych stosownymi wskazaniami odpowiednich liczników, rachunkami, oraz tzw. "paszportem energetycznym", umożliwi szerokie rozpropagowanie technologii budynku energooszczędnego i ekologicznego na rynku oraz uruchomienie jego produkcji i sprzedaży na znaczną skalę. Bez realizacji projektu nie dojdzie do wzrostu konkurencyjności metody organizacji procesu sprzedaży. Grupa Inwestycyjna A Sp. z o.o. wskazała ponadto, że przy ocenie formalnej wniosku nie uwzględniono faktycznych potrzeb inwestycyjnych w przedsiębiorstwie Wnioskodawcy, który to nie potrzebuje urządzeń, linii technologicznych i licencji gdyż korzysta z usług sprawdzonych podwykonawców i podmiotów współpracujących. Natomiast charakter prowadzonej działalności, specyfika produktu oraz rynek odbiorców - celem wprowadzenia na rynek nowego innowacyjnego produktu wymaga jego dokładnego zaprezentowania przyszłym nabywcom a następnie jego produkcję i sprzedaż. Tylko taka kolejność działań przyczyni się do osiągnięcia celów projektu. W proteście podniesiono również, że budowa domu energooszczędnego, nie jest celem projektu a jedynie środkiem na osiągnięcie celów opisanych we wniosku, zgodnych z celami poddziałania 1.1.7. oraz uzasadnieniu realizacji poddziałania. Wskazano również, że projekt zakłada wprowadzenie na rynek ulepszonego produktu oraz zastosowanie zupełnie nowego sposobu organizacji sprzedaży w przedsiębiorstwie zgodnym z wykazem pojęć ujętych w Szczegółowym Opisie Osi Projektowej 1: Przedsiębiorczość. Pismem z dnia 10 sierpnia 2009r. nr L.Dz. "[...]"Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. podtrzymała decyzję o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie projektu nr "[...]" z powodu niespełnienia jednego z kryteriów dopuszczających na etapie oceny formalnej. W uzasadnieniu powtórzono argumentację pisma z dnia 29 czerwca 2009r. Ponadto wskazano, że zapisy pola C-4.2 wniosku o dofinansowanie projektu mówiące, że "projekt zakłada wprowadzenie na rynek na przemysłową skalę znacznie ulepszonego produktu" sprzeczne są z informacją przedstawioną w złożonym w dniu 10 lipca 2009r. proteście, w którym potwierdza się, iż "projekt skupia się na pokryciu kosztów wytworzenia modelowego produktu". Celem Poddziałania 1.1.7. jest wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw, które będzie realizowane, przez zaspokojenie potrzeb inwestycyjnych istniejących podmiotów w zakresie wdrożenia innowacji procesowych i organizacyjnych. W dniu 31 sierpnia 2009r. Grupa Inwestycyjna A Sp. z o.o. złożyła skargę na wykluczenie z oceny wniosku o dofinansowanie projektu pt. "Poprawa konkurencyjności firmy Grupa Inwestycyjna A Sp. z o.o. poprzez wprowadzenie innowacji w przedsiębiorstwie, dzięki budowie domu energooszczędnego w K.W.", które to rozstrzygnięcie zawarte zostało w piśmie z dnia 10 sierpnia 2009r., znak L.Dz. "[...]" wnosząc o uchylenie wykluczenia. Skarżąca wskazała, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest sprzeczne z zapisem ujętym w "Szczegółowym opisie osi priorytetowej "Przedsiębiorczość" Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013", w części dotyczącej Działania 1.1. "Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw, Poddziałania 1.1.7. "Dotacje inwestycyjne dla mikroprzedsiębiorstw i sektora MŚP w zakresie innowacji i nowych technologii", w pkt 14 "Rodzaje projektów". W uzasadnieniu skargi podniosła, że złożony przez Spółkę projekt odpowiada każdemu z elementów opisujących cel Poddziałania 1.1.7, a powstały w ramach realizacji projektu budynek jest nową inwestycją, wg definicji zawartej w "Szczegółowym Opisie Priorytetowej Przedsiębiorczości". Podkreśliła, że zgodnie z informacjami zawartymi we wniosku budowa domu energooszczędnego nie jest celem samym w sobie, a środkiem do osiągnięcia konkretnych celów projektu, a bez zrealizowania projektu opisanego we wniosku wprowadzenie na rynek, produkcja i sprzedaż na szeroką saklę domów energooszczędnych nie będzie możliwa, gdyż nie będzie możliwe zaprezentowanie tego modelu przyszłym nabywcom. Wskazała również, że w "Szczegółowym opisie osi priorytetowej "Przedsiębiorczość" Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013", w części dotyczącej Działania 1.1., poddziałania 1.1.7 nie znajduje się żaden zapis, na podstawie którego można stwierdzić, że w ramach Poddziałania 1.1.7. nie mogą ubiegać się o dofinansowanie projekty zakładające osiągnięcie wyznaczonych celów poprzez wykonanie jednostkowych produktów służących jako wzorzec i wykorzystywanych w ramach prezentacji, wobec czego zapisy pola C-4.2 wniosku o dofinansowanie nie są sprzeczne z informacjami Wnioskodawcy zawartymi w piśmie z dnia 10 lipca 2009r. W odpowiedzi na skargę Instytucja Pośrednicząca II stopnia Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, podnosząc jej niezasadność. W uzasadnieniu swego stanowiska w sprawie ARR S.A. wskazała cele Poddziałania oraz uzasadnienie ich realizacji, rodzaje projektów oraz typ beneficjentów. Podkreśliła, że kryteria oceny formalnej zostały określone w "liście sprawdzającej" stanowiącej załącznik do Regulaminu naboru i oceny wniosków o dofinansowanie projektów ze środków RPOWiM na lata 2007-2013. Według § 8 ust. 7 Regulaminu ocena formalna dokonywana jest w oparciu o kryteria dopuszczające, których niespełnienie powoduje odrzucenie wniosku z dalszej procedury wyboru projektu do dofinansowania oraz pozostałe kryteria formalne podlegające jednemu uzupełnieniu. Wyjaśniła, iż kryterium formalne "projekt kwalifikuje się w ramach danego Działania/Poddziałania" składa się z trzech podkryteriów : – Czy uzasadnienie, opis i cel projektu, określone w polu C-4 zgodne są z celami danego Działania/Poddziałania określonymi w Szczegółowym opisie osi priorytetowej "Przedsiębiorczość" RPOWiM. – Czy rodzaj projektu (określony na podstawie informacji zawartej w polach C 1-5) zgodny jest z typami projektów przewidzianych w Szczegółowym opisie osi priorytetowej "Przedsiębiorczość" RPOWiM. – Czy projekt jest zgodny z zapisami linii demarkacyjnej pomiędzy programami operacyjnymi. Zdaniem Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. projekt, którego dotyczy skarga spełnia jedynie podkryterium nr 3 – jest zgodny z zapisami linii demarkacyjnej pomiędzy projektami operacyjnymi. Podtrzymała swoje stanowisko, iż zgłoszony projekt polegający na wytworzeniu wzoru produktu oferowanego przez wnioskodawcę celem wykorzystania go w ramach prezentacji i reklamy nie jest zgodny z założeniami Poddziałania 1.1.7. Dodatkowo podniosła, że zgodnie z wytycznymi w sprawie kwalifikalności wydatków – koszty związane z produkcją i upowszechnieniem materiałów informacyjnych i promocyjnych stanowią wydatek niekwalifikowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zasady i tryb tej kontroli normuje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Ustawa z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (j.t. Dz.U. z 2009r. nr 84, poz. 712), która m.innymi przewiduje możliwość realizowania przez osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej projektów w ramach "polityki rozwoju" przy udziale środków finansowych pochodzących z budżetu państwa lub źródeł zagranicznych ustanawia szczególny tryb postępowania w tych sprawach, odbiegający od ogólnych reguł postępowania administracyjnego. W art. 37 ustawa stanowi, iż do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Niemniej, w art. 30b ustawodawca nakłada na Instytucję zarządzającą, obowiązek ustanowienia, w systemie realizacji danego programu operacyjnego procedury odwoławczej : (terminu, trybu i warunków) i zakreśla ogólne ramy takiej procedury. Zgodnie z art. 30g ustawy informacje otrzymywane przez wnioskodawcę dotyczące oceny jego wniosku, a także w trakcie trwania procedury odwoławczej, nie stanowią decyzji administracyjnej. Poddając rozstrzygnięcia Instytucji zarządzającej lub Instytucji pośredniczącej (której powierzono określone zadania) kontroli sądowej, ustawodawca w art. 30c i 30d również ustanowił szczegółowy tryb wnoszenia i rozpoznawania skarg, odbiegający od ogólnego modelu, wskazując w art. 30e zakres stosowania przepisów p.p.s.a. Zaskarżone negatywne oceny projektów nakazuje traktować jak akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju Sąd może uwzględnić skargę, jeżeli stwierdzi, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Wskazać należy, że zgodnie z art. 25 pkt 1 ustawy za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada instytucja zarządzająca. Stosowanie zaś do art. 26 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy do zadań instytucji zarządzającej należy m.innymi przygotowanie szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego oraz wybór w oparciu o przyjęte kryteria, projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego. W myśl art. 27 - instytucja zarządzająca może, w drodze porozumienia, powierzyć część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego, w tym m.innymi dokonywanie, w oparciu o określone kryteria wyboru projektów, które będą dofinansowane w ramach programu. W przedmiotowej sprawie kryteria wyboru projektów zostały określone w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowej "Przedsiębiorczość" Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013. W odniesieniu do poddziałania 1.1.7. "Dotacje inwestycyjne dla mikroprzedsiębiorstw i sektora MŚP w zakresie innowacji i nowych technologii" w punkcie 14 "rodzaje projektów" – wskazano dotacje na nowe inwestycje dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw ukierunkowane na zwiększenie ich konkurencyjności poprzez budowę lub rozbudowę ich infrastruktury, wyposażenie w nowoczesny sprzęt i technologie oraz zmiany organizacyjne i procesowe. Natomiast sposób dokonywania oceny wniosków został określony w § 8 Regulaminu naboru i oceny wniosków ze środków RPOWiM na lata 2007-2013 Instytucji Pośredniczącej II stopnia (Agencja Rozwoju Regionalnego S.A.) do konkursu 01/09/1.1.7. Zgodnie z postanowieniami wskazanego przepisu Regulaminu, każdy wniosek jest oceniany niezależnie co najmniej przez dwóch Pracowników IP II, zgodnie z "zasadą dwóch par oczu". Ocena formalna polega na potwierdzeniu, że złożony wniosek wraz z załącznikami wypełniony jest zgodnie z wytycznymi oraz odpowiednimi przepisami prawa, w tym z wytycznymi w sprawie kwalifikacji wydatków w ramach RPOWiM dotyczących danego ogłoszonego konkursu. Wytyczne te stanowią integralną część dokumentacji i dostępne są na stronach internetowych. Ocena formalna dokonywana jest w oparciu o kryteria dopuszczające, których niespełnienie powoduje odrzucenie wniosku z dalszej procedury wyboru projektu do dofinansowania. Z przedłożonej Sądowi dokumentacji wynika, że opisana wyżej procedura oceny formalnej została zachowana. Według załączonych list sprawdzających – pierwsze dwie zostały sporządzone w dniu 29.06.2009r. przez A.J. i A.S. Na skutek protestu wnioskodawcy ponownych ocen – w dniu 14.08.2009r. dokonali: A.W. i K.S. Zatem nie można zarzucić Instytucji Pośredniczącej naruszenia zasady określonej w art. 30b ust. 3 ustawy (a zawartej również w § 10 ust. 22 Regulaminu) stwarzającej formalną gwarancję procesową obiektywizmu i bezstronności przy ponownej ocenie wniosku. Istota sporu sprowadza się do odmiennej interpretacji zapisów w punkcie 14 opisu "Poddziałania 1.1.7." tj. rodzaju "nowych inwestycji" poprzez które Instytucja Zarządzająca zamierza osiągnąć cel jakim jest wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw. Zauważyć należy, że rzeczywiście w opisie nie wskazano konkretnych rodzajów inwestycji. Jednak, w przypadku przedsiębiorców nie ulega wątpliwości, że : "budowa lub rozbudowa infrastruktury, wyposażenie w nowoczesny sprzęt i technologie" nie może być inaczej rozumiana jak nabycie lub wytworzenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przy użyciu których przedsiębiorca będzie wytwarzał nowe, ulepszone, innowacyjne produkty. Zajętemu przez pracowników Instytucji Pośredniczącej II stopnia stanowisku nie można zatem zarzucić błędu w ocenie, iż projekt polegający na wytworzeniu jednostkowego produktu służącego informacji i reklamie nie odpowiada założeniom i opisowi działań, za pomocą których – w/g Organizatora Konkursu – cele mają być osiągnięte. Zauważyć należy, że w zasadzie (vide karty oceny) nie kwestionowano innowacyjności projektu – budowy domu energooszczędnego. Niewątpliwie jednak przez budowę jednego domu nie zwiększy się infrastruktura przedsiębiorcy, nie powstanie żadna linia technologiczna do wytwarzania ulepszonych produktów. Sama Spółka podaje, że produktem będą projekty domów o parametrach bardziej energooszczędnych niż dotychczasowe. Samo ich wykonawstwo ma następować przez zatrudnianie innych podmiotów gospodarczych tj. wykonawców i podwykonawców. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 30c ust. 3 pkt ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oddalił skargę.