I SA/Ol 588/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku doradcy podatkowego K.D. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu B.G. oraz zwrotu wydatków w sprawie ze skargi B.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za grudzień 2003r. i styczeń 2004r. postanawia: przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) na rzecz doradcy podatkowego K.D. kwotę w wysokości 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden złotych 40/100) tytułem wynagrodzenia za sporządzenie, wniesienie skargi kasacyjnej i udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, oraz kwotę 372,76 zł (trzysta siedemdziesiąt dwa złote 76/100) tytułem zwrotu wydatków. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011r. sygn. akt I SA/Ol 588/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę B.G. na wymienioną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", a także przyznał od Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, na rzecz doradcy podatkowego K.D. kwotę 240 zł oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Kwoty zasądzone wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zwrócił w dniu 14 marca 2013r., po otrzymaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2013r. sygn. akt I FSK 300/12, którym NSA oddalił skargę kasacyjną strony skarżącej. Pismem z 4 listopada 2013r. ustanowiony z urzędu doradca podatkowy K.D. wystąpił do WSA w Olsztynie o przyznanie mu kosztów i wynagrodzenia zgodnie z wytycznymi przedstawionymi przez NSA w uzasadnieniu ww. wyroku z dnia 23 stycznia 2013r. Powołał się przy tym na pisma złożone przed tym Sądem na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013r. o sygn. I FSK 300/12, kiedy to zgłosił wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 150% kwot wynagrodzenia, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu. Pełnomocnik zwrócił się również o przyznanie kosztów obejmujących dodatkowe wydatki ujęte w przedłożonym wyliczeniu, a dotyczące podróży na posiedzenie NSA w dniu 23 stycznia 2013r. samochodem osobowym na trasie z Olsztyna do Warszawy i z powrotem, w łącznej kwocie 372,76 zł. Oświadczył, że opłaty nie zostały zapłacone w całości ani w części z żadnego innego źródła. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2013r. sygn. akt I FSK 300/12 nie rozpoznał wniosku pełnomocnika o zasądzenie kosztów. W punkcie 5.13. uzasadnienia NSA podał, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu i zwrot niezbędnych udokumentowanych wydatków, są przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznaje niniejszą sprawę wobec złożenia przez pełnomocnika wniosku z 4 listopada 2013r., skierowanego bezpośrednio do tut. Sądu, po wypożyczeniu akt NSA o sygn. I FSK 300/12. Zgodnie z art. 250 ww. ustawy p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zagadnienie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu ponoszonych przez Skarb Państwa, uregulowane zostało w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. nr 31, poz. 153), dalej: rozporządzenie. Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia koszty te obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% kwot wynagrodzenia, o których mowa w § 3, oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki doradcy podatkowego. Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1) rozporządzenia wynagrodzenie doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym wynosi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% kwoty wynagrodzenia określonego w ust. 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam doradca podatkowy - 100% tej kwoty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z kolei na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu, opłatę, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 1), sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tej opłacie. W sytuacji zatem, gdy podjęcie przez doradcę podatkowego K.D. czynności procesowych w imieniu strony skarżącej w postaci sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie budzi wątpliwości, wniosek o zasądzenie kosztów z tego tytułu zasługuje na uwzględnienie. Wysokość wynagrodzenia ustalono w kwocie 221,40 zł (180 zł + 41,40 zł podatku VAT) mając na uwadze, że przedmiot zaskarżenia kwalifikuje się do pozostałych spraw, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia, jak również okoliczność, że pełnomocnik prowadził już sprawę w pierwszej instancji sądowej. Przy czym biorąc pod uwagę treść § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2011r., tj. charakter sprawy i nakład pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika o przyznanie kwoty w wysokości 150% należnego wynagrodzenia. Pełnomocnik nie wykazał przyczyn uzasadniających wnioskowane podwyższenie kosztów. Z akt postępowania sądowego wynika ponadto, że w toku kasacyjnego postępowania sądowego pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną, oraz reprezentował skarżącą na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013r. Pomocna jest tu treść § 3 ust. 2 pkt 1) rozporządzenia, zgodnie z którym wynagrodzenie doradcy podatkowego, określone stawką w tym przepisie, jest związane nie tylko ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej, ale także z udziałem w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W ocenie Sądu wkład pracy pełnomocnika nie uzasadnia zatem zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w części dotyczącej wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 150% wynagrodzenia, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 1) ww. rozporządzenia. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie zwrotu kosztów podróży, które pełnomocnik poniósł w związku udziałem w posiedzeniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013r., Sąd uznał, że również zasługuje on na uwzględnienie. Art. 250 p.p.s.a. stanowi generalną regułę, w myśl której wymienionym w tym unormowaniu pełnomocnikom, w tym doradcy podatkowemu, należy się wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu. Unormowanie to nie zawiera postanowień dotyczących zasad orzekania w tej materii. Stąd też uzasadnione wydaje się odesłanie w tym zakresie do unormowań mających za przedmiot orzekanie o kosztach postępowania. Wniosek taki wspiera fakt, że wynagrodzenie fachowego pełnomocnika wchodzi w zakres kosztów postępowania - o czym przesądza art. 205 § 2 p.p.s.a. Zatem per analogiam taki sam status posiadać musi wydatek ponoszony przez Skarb Państwa w zastępstwie za stronę korzystającą z prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2010r. sygn. akt I FZ 154/10 - dostępne w Internecie pod adresem Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zgodnie z art. 205 § 3 p.p.s.a. przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2010r. nr 90, poz. 594, ze zm. – dalej: u.k.s.c.). Przepis ten stosuje się odpowiednio do strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 4). Zgodnie z art. 85 ust. 1 u.k.s.c. świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży - z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. Górną granicę należności, o których mowa w ust. 1, stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (ust. 2). Zgodnie z § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. z 2013r. poz. 167) pracownikowi za przejazd w podróży krajowej samochodem niebędącym własnością pracodawcy przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów przez stawkę za jeden kilometr przebiegu, ustaloną przez pracodawcę, która nie może być wyższa niż określona w przepisach wydanych na podstawie art. 34a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012r. poz. 1265 oraz z 2013r. poz. 21). Odnotować przy tym należy, że przepis art. 250 p.p.s.a. nie wskazuje formy udokumentowana wydatków, ani też nie ogranicza pełnomocnika co do sposobu obliczania poniesionych wydatków zwłaszcza, gdy chodzi o koszt podróży prywatnym samochodem (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2011r. sygn. akt I OZ 117/11 – dostępne w Internecie j.w.). Wobec powyższego Sąd uwzględnił poniesione w niniejszej sprawie przez pełnomocnika koszty podróży na trasie Olsztyn – Warszawa – Olsztyn z użyciem jego samochodu marki M., nr rej. "[...]", o pojemności silnika 2987 cm3, jako niezbędne wydatki. Dokonując obliczenia tych kosztów Sąd uwzględnił ww. dane pojazdu wynikające z dowodu rejestracyjnego, pokonaną odległość (223 km w jedną stronę) i stawkę 0,8358 zł (ustaloną dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm3 w § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. z 2002r. nr 27, poz. 271 ze zm.), wydanego na podstawie art. 34a ust. 2 ww. ustawy o transporcie drogowym). Przyjęta konstrukcja jako punkt odniesienia dla oceny zasadności żądania w niniejszej sprawie stosuje cytowane powyżej przepisy prawa, będące wyrazem kompromisu pomiędzy interesem podmiotu (pracodawcy – organu administracji publicznej) zobligowanego do zachowania dyscypliny finansowej, oraz interesu pełnomocnika, który własnym pojazdem odbywa podróż służbową. Uwzględnia zarówno koszty zakupu paliwa, średnią jego zużycia, przy określonej pojemności silnika, jak i koszty związane z zużyciem pojazdu i jego amortyzacją, a nadto uwzględnia interes Skarbu Państwa. Wskazane przez pełnomocnika koszty obliczone na kwotę 372,76 zł odzwierciedlają w ocenie Sądu faktycznie poniesione przez pełnomocnika koszty podróży. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia.