I SA/Ol 604/16

WyrokWSA w Olsztynie2016-11-04

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Renata Kantecka, Jolanta Strumiłło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata abonamentowa RTV ma charakter cywilnoprawny i podlega przedawnieniu na podstawie Kodeksu cywilnego, czy też jest opłatą administracyjną podlegającą przepisom Ordynacji podatkowej, w tym przepisom dotyczącym przedawnienia?
Ratio decidendi
Opłata abonamentowa RTV ma charakter opłaty administracyjnej, a nie cywilnoprawnej. W związku z tym, do jej przedawnienia stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 70 § 1, co oznacza, że przedawnia się ona po upływie pięciu lat od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności. Brak doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie zwalnia abonenta z obowiązku uiszczania opłat, ponieważ obowiązek ten wynika bezpośrednio z ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący R.K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, które uznało za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Egzekucja dotyczyła należności z tytułu opłaty abonamentowej RTV za lata 2009-2013 oraz styczeń-marzec 2014r. Skarżący zarzucił nieistnienie i przedawnienie obowiązku, brak doręczenia upomnienia oraz nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie Sędzia WSA Renata Kantecka Sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2016 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" r. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia R.K. (dalej jako strona, skarżący, zobowiązany) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r. w sprawie uznania za nieuzasadnione zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że Wierzyciel - Poczta Polska S.A. - w dniu 7 kwietnia 2014r. wystawił na stronę tytuły wykonawcze o numerach: od "[...]" do "[...]" obejmujące należności pieniężne z tytułu opłaty abonamentowej rtv, za lata 2009 - 2013 oraz styczeń - marzec 2014r., w łącznej kwocie należności głównej 1118,70 zł. Powyższe tytuły zostały przekazane organowi egzekucyjnemu - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego - w celu egzekucyjnej realizacji. Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło w dniu 28 lipca 2014r., w wyniku doręczenia stronie odpisów ww. tytułów wykonawczych. Tego samego dnia nastąpiło pobranie należności u zobowiązanego, w wyniku którego wyegzekwowano całość należności pieniężnych, objętych tytułami wykonawczymi. W dniu 4 sierpnia 2014r. skarżący zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc nieistnienie i przedawnienie egzekwowanych obowiązków pieniężnych oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016r., poz. 599, zwanej dalej u.p.e.a.). Podniósł, iż należność z tytułu opłaty abonamentowej rtv przedawnia się z upływem 2 lat, zgodnie z art. 554 Kodeksu cywilnego. Ponadto wskazał, iż Poczta Polska S. A. nie jest wierzycielem powyższych należności pieniężnych. Zarzucił także niedoręczenie upomnienia oraz zakwestionował istnienie egzekwowanych obowiązków pieniężnych, z uwagi na fakt niewywiązania się przez Pocztę Polską S. A. z obowiązku poinformowania zobowiązanego o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25.09.2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007r. Nr 187, poz. 1342) – dalej jak rozporządzenie. Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 8 sierpnia 2014 r. zwrócił się do wierzyciela Poczty Polskiej S.A. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Wierzyciel - Poczta Polska S.A. - postanowieniem z dnia "[...]" r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Na powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła zażalenie, które postanowieniem z dnia "[...]" r. utrzymane zostało w mocy. Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał wniesione zarzuty za niezasadne. Na postanowienie w sprawie odmowy uznania zarzutów za niezasadne w strona złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej, który w wyniku jego rozpatrzenia wydał rozstrzygnięcie zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie dyrektor Izby Skarbowej na wstępie, przytoczył brzmienie art. 33 § 1 u.p.e.a.i art. 34 § 1 ww. ustawy. Organ wskazał, że strona w piśmie z dnia 4 sierpnia 2014 r. podniosła zarzut nieistnienia i przedawnienia egzekwowanego obowiązku – (art. 33 § 1 pkt 1) oraz zarzut niedoręczenia upomnienia (art.33 § 1 pkt 7). Dyrektor nadmienił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do oceny zarzutów o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 7. gdyż (zgodnie z art. 34 § 1 ww. ustawy) wypowiedź wierzyciela w zakresie tych zarzutów jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Organ odnosząc się do stanowiska strony w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązków pieniężnych, wskazanych w przedmiotowych tytułach wykonawczych Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż jest on niezasadny. Poza sporem pozostaje fakt, iż skarżący był posiadaczem zarejestrowanego odbiornika rtv. Organ przytoczył stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08. W orzeczeniu tym Trybunał stwierdził, że przepisy art. 7 ust. 3 i 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. nr 85. poz. 728 z późn. zm.) są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie są niezgodne z art. 1 oraz z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji. Organ wskazał, że przepis art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska S. A., a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości, jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej ( art. 7 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych). Podano także, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16.03.2010r. uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu jest czynnością materialno-techniczną, dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej podał, że z orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gliwicach z 14.11.2014r. sygn. akt I SA/Gl 518/14, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 01.04.2015r. sygn. akt I SA/Bd 106/15, wyrok WSA w Warszawie z dnia 25.02.2015r. sygn. akt VIII SA/Wa 813/14) wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia, bowiem prawodawca nakazał operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie stosownego powiadomienia. Poza tym nawet nieotrzymanie powyższego powiadomienia nie zwalnia automatycznie abonenta od obowiązku uiszczania stosownych opłat, ponieważ obowiązek ten wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, a nie z rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Powiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego potwierdza jedynie obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej, nie tworzy natomiast obowiązku jego zapłaty. Przechodząc do podniesionego zarzutu przedawnienia egzekwowanych opłat abonamentowych, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż - wbrew twierdzeniu zobowiązanego - opłata z tytułu abonamentu rtv jest opłatą o charakterze administracyjnym, a nie cywilnoprawnym. Obowiązek ten wynika z ustawy. Ustalenia Trybunału Konstytucyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 16.03.2010 r., pozwalają na uznanie, że do opłat z tytułu abonamentu rtv zastosowanie mają odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej, w tym przepis art. 2, regulujący zakres jej stosowania, który przewiduje w § 2, że jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej przepisy Działu III stosuje się również do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy niż wymienione w §1 punkt 1 ustawy (§ 1punkt 1 odnosi się do organów podatkowych). Zatem przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż opłata za abonament rtv jest opłatą, o której w nim mowa, a brak jest przepisów odrębnych stanowiących inaczej. Opłata ta ma przy tym niewątpliwie charakter przymusowy i bezzwrotny, a jej wysokość i obowiązek uiszczenia wynika wprost z przepisów ustawy. Odnosząc się natomiast do podniesionej kwestii przewlekłości postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie zarzutów możliwe jest dopiero po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w tym zakresie (art. 34 § 4 u.p.e.a.). W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej strona wniosła o jego uchylenie i uznanie, że postępowanie egzekucyjne jest bezprzedmiotowe, prowadzone bez podstawy prawnej, a dochodzone roszczenie uległo przedawnieniu. Podtrzymując stanowisko prezentowane na etapie postępowania egzekucyjnego strona ponownie zarzuciła, że nie jest prawdą, iż skarżącemu doręczono zawiadomienie z dnia "[...]" r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zdaniem skarżącego roszczenie Poczty Polskiej S.A. uległo przedawnieniu, a zaskarżone postanowienie nie odnosi się do tego zarzutu. Podniósł, że powoływanie się na uzasadnienie WSA W Gliwicach jest typowym zabiegiem formalno-prawnym i nie jest żadną podstawą prawną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9: u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Na mocy art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny, który nie jest wierzycielem, obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W wyniku wystąpienia przez organ egzekucyjny do wierzyciela, zostało wydane postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie, w którym uznał za niezasadne zarzuty w zakresie nieistnienia i przedawnienia egzekwowanego obowiązku oraz zarzut niedoręczenia upomnienia. Na rozstrzygnięcie Naczelnika wniesiono zażalenie w wyniku jego rozpatrzenia Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W nawiązaniu do istoty sprawy zauważyć należy, iż opłata z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548) orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych. Przepis art. 7 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Zawiera więc postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu – czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała przepisów intertemporalnych, a zatem znajduje bezpośrednie zastosowanie także do spraw "w toku". W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik. Przyjąć należy, iż zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. W ocenie Sądu skarżący wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje. W niniejszej sprawie wymagałoby to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika. Dowodu takiego nie przestawiono. Odnosząc się do kwestii dotyczącej nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego przywołania wymaga § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 187, poz. 1342), zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Zdaniem Sądu, stanowisko, że brak doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego powoduje niemożność dochodzenia zaległych opłat abonamentowych, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. W ocenie Sądu, brak podstaw do uznania, że z dniem 12 grudnia 2008 r., tj. z upływem terminu wskazanego w § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007r., który to przepis ustanawiał obowiązek nadania numeru identyfikacyjnego i powiadomienia o tym użytkownika, wygasła rejestracja dotychczasowych użytkowników. W terminie tym Poczta Polska S.A., zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym, nie dokonując przy tym zmian w zakresie rejestracji odbiorników, tj. anulowania czy ponownej ich rejestracji. W orzecznictwie sądowoadmnistarcyjnym jednolicie prezentowane jest stanowisko, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. sformułowanie "powiadomienie", oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. Powyższy przepis nie przewiduje bowiem obowiązku doręczenia stronie powiadomienia, a jedynie jego przesłanie. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest zatem niezbędne dysponowanie przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 grudnia 2015r., sygn. akt I SA/Op 516/15, publ. CBOiS). Z powyższych względów, brak dysponowania przez Pocztę Polską S.A. dowodem doręczenia skarżącemu przedmiotowego zawiadomienia, nie stanowi naruszenia obowiązku określonego w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. Podkreślenia wymaga, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej wynika z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, nie zaś z przepisów rozporządzenia. Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej. Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa tj. z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej; powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Strona skarżąca kwestionuje przyjęty przez organ okres przedawnienia. Zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.)- dalej również jako O.p.. W ocenie Sądu powyższe odesłanie nie wyłącza zastosowania innych przepisów Ordynacji podatkowej do opłat abonenckich. Decydujące bowiem znaczenie ma charakter opłaty abonenckiej, a ten został przesądzony jak już wyżej wskazano przez Trybunał Konstytucyjny ww. wyroku z dnia 16 marca 2010r. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny "(...)Jednym z obowiązków ciążących z mocy Konstytucji na "każdym" (a więc na osobie fizycznej - zarówno obywatelu, jak i cudzoziemcu - oraz na osobie prawnej) jest ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych określonych w ustawie (art. 84), natomiast nakładanie danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy (art. 217). Wyrażenie "ciężary i świadczenia publiczne" ma najszerszy zakres znaczeniowy, z kolei "daniny publiczne" są kategorią "świadczeń publicznych". Daniny te to świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych, a zaliczają się do nich podatki, rozmaite opłaty administracyjne (np. adiacenckie) oraz cła (patrz definicja podatku w orzeczeniu z 29 maja 1996 r., sygn. K 22/95, OTK ZU nr 3/1996, poz. 21), a także abonament RTV (patrz: pkt VI.1.4. uzasadnienia). Z art. 217 Konstytucji wynika tzw. władztwo daninowe (zwane też podatkowym) państwa, a więc prawo stanowienia i egzekwowania danin publicznych, w czym państwo dysponuje znacznym stopniem swobody". W ocenie Sądu odesłanie zawarte w art. 7 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych odnosi się do naliczania odsetek z tytułu nieterminowego regulowania opłat, i to nie ten przepis decyduje wyłącznie o stosowaniu do opłat abonenckich przepisów Ordynacji podatkowej. Ustalenia Trybunału pozwalają przenieść rozważania dotyczące opłaty za abonament na grunt prawa daninowego, a konkretnie podstawowego dla tej materii aktu prawnego rangi ustawowej, jakim jest Ordynacja podatkowa. Przepis art. 2 O.p. regulujący zakres jej stosowania przewiduje w § 2, że jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosuje się również do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy, niż wymienione w § 1 pkt 1 ustawy (paragraf 1 pkt 1 odnosi się do organów podatkowych). W ocenie Sądu przepis ten ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż opłata za abonament jest opłatą, o której w nim mowa a brak jest przepisów odrębnych, stanowiących inaczej. Z przepisu nie wynika, iż ustalenie lub określenie opłaty ma być powiązane z dwoma typami wydawanych w prawie podatkowym decyzji - deklaratoryjnej lub konstytutywnej. Opłata ta ma przy tym niewątpliwie charakter przymusowy i bezzwrotny a jej wysokość i obowiązek uiszczenia wynika wprost z przepisów ustawy. Tym samym ustalenie lub określenie danej opłaty w rozumieniu tego przepisu jest również możliwe w drodze aktu normatywnego, takiego jak ustawa, w której ustawodawca posłużył się pojęciem "opłaty". Objęcie opłaty za abonament przepisem art. 2 § 2 Op. oznacza, że do tej opłaty stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie oznacza to, że stosuje się także art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, który odnosi się do biegu terminu przedawnienia zobowiązania powstającego z mocy prawa. Pogląd ten znajduje tym bardziej uzasadnienie, że obowiązek ponoszenia tej daniny publicznej powstaje z mocy prawa, po wystąpieniu zdarzenia jakim jest rejestracja odbiornika. Wymaga przy tym zaakcentowania, że przepis art. 70 mieści się w dziale III Ordynacji podatkowej. Dział ten obejmuje od art. 21 do art. 119. W dziale tym umieszczony jest także rozdział poświęcony odsetkom za zwłokę (rozdział 6), z tego też powodu należy uznać, że odesłanie zawarte w art. 7 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych jest tylko dodatkowym odwołaniem się do przepisów tej ustawy, skoro z mocy art. 2 ust. 2 Ordynacji podatkowej, przepisy działu III mają zastosowanie także do opłat i niepodatkowych należności budżetu państwa. Reasumując, należy przyjąć, że opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu rtv) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 O.p., a to oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy, a więc że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie znajdując podstaw do stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, skargę oddalił, orzekając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło