I SA/Ol 611/15

WyrokWSA w Olsztynie2015-11-05

Skład orzekający: Renata Kantecka, Wojciech Czajkowski, Jolanta Strumiłło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak udokumentowania zakupu nieznacznej ilości sadzonek (0,90% całości) przeznaczonych do zalesienia, przy jednoczesnym udokumentowaniu zakupu pozostałych sadzonek i prawidłowym wykonaniu zalesienia, może stanowić podstawę do zastosowania sankcji w postaci zwrotu 50% wsparcia na zalesienie, czy też powinno być traktowane jako "drobna niezgodność", od której można odstąpić?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania. Uznał, że organy nie rozważyły możliwości odstąpienia od zmniejszenia pomocy z uwagi na "drobne niezgodności" w rozumieniu przepisów unijnych i krajowych, mimo że brak dowodu zakupu dotyczył jedynie nieznacznej części sadzonek (0,90%), a zalesienie zostało wykonane prawidłowo. Sankcja w postaci zwrotu 50% wsparcia była rażąco niewspółmierna do stwierdzonego uchybienia.
Stan faktyczny
Skarżąca otrzymała wsparcie na zalesienie gruntów rolnych. W wyniku kontroli stwierdzono brak udokumentowania zakupu 180 sztuk sadzonek lipy (0,90% całości). Organy administracji uznały to za podstawę do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności i nałożyły sankcję w postaci zwrotu 50% wsparcia. Skarżąca argumentowała, że brakujący dokument dotyczy niewielkiej części sadzonek, a zalesienie zostało wykonane prawidłowo, co powinno być traktowane jako drobne uchybienie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca) sędzia WSA Jolanta Strumiłło Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2.zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 294 (dwieście dziewięćdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał C.K. płatność z tytułu zalesiania gruntów rolnych o powierzchni 3,14 ha, w tym kwotę 14.685 zł z tytułu wsparcia na zalesienie, premię pielęgnacyjną z tego tytułu na okres 5 lat w wysokości 1.758,40 zł rocznie oraz premię zalesieniową na okres 20 lat - 4.396 zł rocznie. Podstawę wydania decyzji stanowił wniosek strony, w którym określono, że wsparcie na zalesianie dotyczy działki ewidencyjnej o numerze "[...]", położonej w miejscowości K., gm. L. Wykonanie zalesienia działki zostało potwierdzone zaświadczeniem Nadleśniczego. Przyznane powyższą decyzją płatności przekazano na rachunek bankowy producenta rolnego w dniu 18 sierpnia 2006 r.. W wyniku przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym strony 16 kwietnia 2014 r., kontroli na miejscu ustalono, że beneficjentka nie udokumentowała zakupu 180 sztuk sadzonek lipy (kod pokontrolny ZGR12). Dlatego pismem z dnia "[...]" zawiadomiono ją o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności na zalesianie gruntów rolnych. W jego toku strona przy piśmie z dnia 23 stycznia 2015 r. przedłożyła kopię rachunku dokumentującego zakup 35 sztuk sadzonek lipy. Decyzją z "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w wysokości 7342,50 zł. W uzasadnieniu wskazał, że płatność z tytułu wsparcia na zalesienie została pomniejszona o 50%, na podstawie § 12 i § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.), dalej również jako: "rozporządzenie", w związku ze stwierdzonym w toku kontroli brakiem udokumentowania zakupu przez beneficjenta sadzonek lipy. W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że zalesienie wykonała zgodnie z przyjętym planem i posiada dokumenty potwierdzające zakup 19.855 sztuk sadzonek. Brak faktury na zakup 180 sadzonek lipy dotyczy jedynie 0,90% ogółu zalesionej plantacji i jest drobnym uchybieniem, które nie powinno być objęte sankcją w wysokości 50% otrzymanej płatności na założenie plantacji. Strona wyjaśniła, że posiada fakturę na zakup 35 sadzonek lipy, zaś pozostałe stwierdzone przez kontrolujących sadzonki lipy na działce zostały pozyskane jako pozaklasowe, spełniające normy umożliwiające ich zasadzenie. Zdaniem skarżącej, faktura dokumentująca zakup sadzonek nie jest jedynym dowodem potwierdzającym nabycie odpowiedniej ilości materiału nasadzeniowego. Za taki dowód można bowiem uznać również oświadczenie, z którego wynika, że do posadzenia na plantacji pozyskano 180 sztuk sadzonek pozaklasowych. W dniu 9 kwietnia 2015 r. strona przedłożyła oświadczenie z 20 marca 2015 r., podając, iż w 2006 r. pozyskała z Leśnictwa nieodpłatnie kilkaset sztuk sortowanej lipy (odpadów). Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, w uzasadnieniu decyzji z "[...]" odwołał się m.in. do przepisów § 3 ust. 1 i § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.). Stwierdził, że zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli w wyniku kontroli zostanie stwierdzone, że producent rolny: 1) nie realizuje planu zalesienia, 2) nie posiada dokumentów, o których mowa w § 12 pkt 1 - zwraca premię pielęgnacyjną za dany rok kalendarzowy lub wsparcie na zalesienie. Wysokość zwrotu jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia., z którego wynika, że w przypadku uchybienia "brak dowodu zakupu sadzonek", płatność przyznana jako wsparcie na zalesienie podlega zwrotowi w wysokości 50%. W ocenie organu, z przepisów § 12 ust. 1 w związku z § 5 ust. 5 ww. rozporządzenia wynika dla wnioskodawcy obowiązek przechowywania dowodów zakupu sadzonek przez okres 5 lat od dnia wypłaty ostatniej premii pielęgnacyjnej. Przy czym przepis § 12 rozporządzenia nie wprowadza definicji pojęcia dowodów zakupu, jakie powinien posiadać rolnik, a więc dowody te muszą być rozumiane tak jak w języku powszechnym, z uwzględnieniem sposobu dokumentowania transakcji sprzedaży w obrocie gospodarczym. Według organu II instancji, przez "dowody zakupu" należy rozumieć faktury, paragony, rachunki czy umowy sprzedaży. Takim dowodem nie mogło być zaś przedłożone przez stronę oświadczenie z 20 marca 2015 r., z którego wynika, iż otrzymała ona nieodpłatnie kilkaset sadzonek lipy. Organ zwrócił uwagę, że wsparcie na zalesienie wiąże się z dofinansowaniem wydatków poniesionych przez beneficjenta na założenie uprawy oraz ewentualne wykonanie zabezpieczenia przed zwierzyną, a więc kosztów zakupu sadzonek oraz wszystkich czynności związanych z przygotowaniem gleby do sadzenia i zasadzeniem wszystkich roślin opisanych w planie zalesienia, a także kosztów ochrony i pielęgnacji uprawy. Strona zaś pozyskując nieodpłatnie część sadzonek przeznaczonych na zalesienie działała wbrew założeniu, jakim jest przyznawanie wsparcia na zalesienie w zamian za poniesione koszty. Wskazano również, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. nie uwzględnia stopnia naruszenia powyższego obowiązku. W dalszej kolejności organ II instancji powołał art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173). Wskazał też, że zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1438), ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy UE oraz krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy UE i finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej, następuje w drodze decyzji administracyjnej. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, w sprawie nie zachodziły przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, które zostały określone w art. 73 ust. 3 do 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE L z 2004 r. Nr 141, str. 18 ze zm.). Przekazanie płatności na rachunek strony nie wynikało bowiem z pomyłki organu. Nie upłynął też 10 – letni termin przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności, a w sprawie nie miał zastosowania 4 – letni termin przedawnienia, który został uzależniony od działania przez beneficjenta w dobrej wierze. Odwołując się do wyroku NSA z dnia 5 marca 2015 r. o sygn. akt II GSK 21/14, organ wskazał, że to na beneficjencie spoczywa obowiązek wykazania jego dobrej wiary. Podejmując zobowiązanie w zakresie zalesienia gruntów rolnych strona zobowiązała się do przestrzegania uregulowań zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r., m.in. co do obowiązku przechowywania dowodu zakupu sadzonek. W toku postępowania ustalono, że strona takich dokumentów nie posiadała, a także nie przedstawiła faktów mogących mieć wpływ na brak obowiązku zwrotu płatności zalesieniowej. W dodatku skarżąca, pomimo podpisania oświadczenia, że znane są jej zasady przyznania płatności, w tym wsparcia na zalesianie, pozyskała sadzonki nieodpłatnie, choć wiedziała, iż refundacja obejmuje koszty poniesione na zakup sadzonek. Organ wskazał, że datą pierwszego powiadomienia o pobraniu nienależnie przyznanych płatności była data doręczenia producentowi rolnemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, tj. 12 grudnia 2014 r.. Natomiast płatność została przekazana stronie na rachunek bankowy w dniu 18 sierpnia 2006 r.. Przedmiotowa sprawa nie uległa więc przedawnieniu. W ocenie organu, w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004, str. 30, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 87), (śmierć rolnika, długoterminowa niezdolność rolnika do wykonywania zawodu, klęska żywiołowa poważnie dotykająca grunty rolne gospodarstwa). Ponadto dla zniesienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności niewystarczające jest wystąpienie okoliczności określonych w przepisach prawa jako przypadki siły wyższej. Konieczne jest bowiem zgłoszenie przypadku przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę, na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności – co wynika z treści art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE L z dnia 23 grudnia 2006 r.). Zdaniem organu, nie wystąpiły w sprawie okoliczności wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności na podstawie § 13 ust. 3 pkt 2 i pkt 3 oraz ust. 5 rozporządzenia, tj. zlikwidowanie uprawy leśnej w całości lub w części przed upływem 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie oraz przeniesienie przez producenta rolnego własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, strona wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji, zarzuciła zaskarżonej decyzji 1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżąca nie posiada dowodu zakupu sadzonek przeznaczonych do zalesienia gruntów; 2) naruszenie prawa materialnego, poprzez nieodstąpienie od zmniejszenia pomocy w przypadku drobnej niezgodności w rozumieniu art. 24 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. W uzasadnieniu podniosła, że wykonała zalesienie gruntów rolnych zgodnie z planem zalesienia. Odbioru poprawności zalesienia oraz dokumentów związanych z zakupionym materiałem nasadzeniowym dokonał uprawniony pracownik Nadleśnictwa. Podczas przeprowadzonej przez ARiMR, po 9 latach od wykonania zalesienia kontroli, strona nie była zaś w stanie znaleźć jednego z dokumentów dotyczących zakupu 180 sztuk sadzonek lipy. Udokumentowała natomiast poprawnie zakup pozostałych sadzonek w ilości 19.855 sztuk. Brak dokumentów dotyczył 0,90 % ogółu zalesionej plantacji, co należało zakwalifikować jako drobne uchybienie, które nie powinno być objęte sankcją zwrotu płatności w wysokości 50 %. Strona zwróciła uwagę, że sprawdzając poprawność wykonania zalesienia, Nadleśnictwo oprócz liczenia sadzonek w terenie i rozstawu drzewek na plantacji, zweryfikowało także dokumenty zakupowe sadzonek. W przypadku stwierdzenia braku zgodności wykonanego zalesienia z planem zalesienia, istnieje możliwość poprawy wykonanego zalesienia bądź uzupełnienia dokumentów. Jednak, przy odbiorze plantacji nie było żadnych zastrzeżeń co do dokumentacji i strona nie dokonywała korekty planu zalesieniowego. Do nasadzenia użyła dodatkowo sadzonki lipy pozyskane z Nadleśnictwa na wypadek, gdyby część sadzonek nie przyjęła się. Wszystkie te sadzonki rosną do dnia dzisiejszego, czyli były dobre jakościowo, zostały prawidłowo pozyskane i posadzone. Zdaniem strony, w świetle obowiązujących przepisów, uprawa mogła zostać uznana przez Nadleśnictwo jako założona prawidłowo, jeżeli stopień pokrycia uprawy wynosił 90 %. W związku z tym zaskarżona decyzja naruszyła przepis art. 24 rozporządzenia Rady WE 73/2009, ustanawiający jako przesłankę wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności drobną niezgodność. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. normuje treść orzeczenia sądu administracyjnego w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji publicznej prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, oraz przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stwierdził, że naruszone zostały przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania, bowiem ujawniona została wadliwość decyzji mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaistniały zatem podstawy do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.. Zasadnicza kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny prawidłowości działań organów w związku z ustaleniem kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych. W związku z weryfikacją danych zawartych w złożonym przez beneficjenta wniosku, organy stwierdziły bowiem, że strona nie udokumentowała zakupu sadzonek lipy w wymaganej ilości. Przedłożyła jedynie kopię rachunku za zakup 35 sadzonek, choć według planu zalesienia, wymagane było nasadzenie 180 sztuk tych sadzonek. W ocenie organów, skutkować to powinno zmniejszeniem wsparcia na zalesienie o 50%. Jako podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organy wskazały między innymi przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.), dalej również jako: "rozporządzenie". Zgodnie z treścią § 4 ust.1 ww. rozporządzenia, pomoc na zalesianie obejmuje: 1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność za poniesione koszty zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia; 2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność za poniesione koszty prac pielęgnacyjnych, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia; 3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność za utracone dochody z tytułu przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez okres 20 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia. W myśl § 3 ust.1 rozporządzenia płatność na zalesianie jest udzielana producentowi rolnemu będącemu osoba fizyczną albo spółdzielnią produkcji rolnej, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) zobowiązał się do: a) zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku była prowadzona działalność rolnicza; b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia - zgodnie z planem zalesienia, w rozumieniu przepisów o lasach. 3) zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. Zgodnie z treścią § 12 pkt 1 tego aktu, producent rolny, któremu przyznano płatność na zalesianie, przechowuje przez 5 lat od dnia zakończenia realizacji planu zalesienia dowody zakupu sadzonek przeznaczonych do zalesienia wnioskowanych działek rolnych. W myśl § 13 ust.1 ww. rozporządzenia, jeżeli w wyniku kontroli zostanie stwierdzone, że producent rolny: 1) nie realizuje planu zalesienia, 2) nie posiada dokumentów, o których mowa w § 12 pkt 1 - zwraca premię pielęgnacyjną za dany rok kalendarzowy lub wsparcie na zalesienie. Wysokość zwrotu jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Przy czym w załączniku nr 5 określono wysokość zmniejszenia wsparcia na zalesienie z powodu braku dowodu zakupu sadzonek o 50%. Przewidziany powyższymi uregulowaniami obowiązek zwrotu nie ma charakteru bezwarunkowego. W określonych przypadkach istnieje możliwość zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych, w zależności od oceny wagi stwierdzonej niezgodności. Przewiduje to art. 28c ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowiąc, że w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa w art. 51 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1698/2005, zmniejszenia nie stosuje się. Stosownie zaś do treści tego uregulowania zawartego w Rozporządzeniu Rady (WE) z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), szczegółowe zasady dotyczące redukcji i wyłączeń ustanawia się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 90 ust. 2. W tym kontekście uwzględnia się rozmiar, zasięg, trwałość i powtarzanie się stwierdzonej niezgodności, jak również następujące kryteria: a) W przypadku zaniedbania wielkość procentowa redukcji nie przekracza 5 %, a w przypadku powtarzających się niezgodności - 15 %. W należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o niestosowaniu redukcji, gdy z uwagi na swój rozmiar, wagę, zasięg i trwałość przypadek niezgodności może być uważany za drobny O ile beneficjent nie podjął natychmiastowego działania naprawczego usuwającego stwierdzoną niezgodność, właściwy organ podejmuje niezbędne działania, które mogą, w stosownych przypadkach, ograniczać się do kontroli administracyjnej w celu zapewnienia, aby beneficjent usunął stwierdzoną niezgodność. Beneficjent jest powiadamiany o stwierdzeniu drobnej niezgodności i o obowiązku podjęcia działania naprawczego. Analiza powyższych unormowań prawa krajowego i unijnego czyni w pełni uprawnionym wniosek, że polski ustawodawca skorzystał z przewidzianych w przepisach unijnych możliwości niestosowania zmniejszeń lub wykluczeń z płatności. Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów prawa unijnego i krajowego, nie rozważyły możliwości niestosowania zmniejszenia pomocy z uwagi na wystąpienie drobnej niezgodności w rozumieniu art. 51 ust. 4 lit. a Rozporządzenia Rady nr 1698/2005. Choć bowiem z § 13 ust. 1 oraz załącznika nr 5 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 sierpnia 2004 r. wynika, że jeżeli w związku z kontrolą stwierdzone zostanie, iż beneficjent nie posiada dowodów zakupu sadzonek przeznaczonych do zalesienia wnioskowanych gruntów, to nie można tracić z pola widzenia tego, że w przypadkach uznawanych za drobną niezgodność możliwe jest odstąpienie od stosowania tego zmniejszenia pomocy. W związku z rozpoznaniem sprawy organy pominęły też treść art. 18 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. w myśl którego obniżki oraz wykluczenia z płatności powinny być stopniowane w zależności od wagi nieprawidłowości. Zauważyć w tym miejscu należy, że stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji prowadzi do paradoksalnej sytuacji, w której brak dowodu zakupu nieznacznej ilości sadzonek (w niniejszej sprawie 180 sadzonek z łącznej ilości 19.855 sztuk sadzonek przewidzianych w planie zalesienia) skutkuje obniżeniem wsparcia na zalesienie o połowę, przy czym taki brak faktycznie zasadzonych sadzonek nie powoduje żadnych negatywnych konsekwencji dla prawidłowości dokonanego zalesienia, czego potwierdzeniem w niniejszej sprawie jest fakt nie zgłoszenia żadnych zastrzeżeń co do zalesienia przy odbiorze plantacji, czy też konieczności dokonywania przez producenta korekty planu zalesieniowego (k. 7-11 akt adm.). W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, że skarżąca posiadała dowody zakupu sadzonek, aczkolwiek nie w identycznej ilości, która wynikała z planu zalesienia. Tymczasem przepis § 13 ust. 1 pkt 2 w zw. z poz. nr 1 załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 sierpnia 2004 r. łączy sankcję w postaci utraty 50% wsparcia na zalesienie z nieposiadaniem przez rolnika dowodów zakupu sadzonek przeznaczonych do zalesienia. Uwzględniając zatem, że rolnik przedłożył w toku postępowania dowody zakupu sadzonek, zaś stwierdzona niezgodność pomiędzy ilością przez niego zakupioną a zadeklarowaną w planie zalesienia wynosiła 0,90% ogółu zalesionej plantacji - jest więc nieistotnym uchybieniem - organy powinny były w pierwszej kolejności rozważyć zastosowanie przepisów o płatnościach, do przypadków uznawanych za drobną niezgodność, o której mowa w art. 51 ust. 4 lit. a Rozporządzenia Rady nr 1698/2005. Powinny tym samym dokonać oceny, czy wynikająca z przedłożonych przez stronę dowodów zakupu ilość brakujących sadzonek mieści się w granicach uznania za drobną niezgodność. W ocenie Sądu, niedokonanie przez organ II instancji takiej oceny, pomimo wyraźnego zasygnalizowania przez stronę rażącej niewspółmierności stwierdzonego w toku kontroli uchybienia i związanej z nim sankcji, powoduje, że zarzuty skargi okazały się zasadne. Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego poprzez niezastosowanie cyt. wyżej przepisów art. 28c ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w zw. z art. 51 ust. 4 lit. a Rozporządzenia Rady nr 1698/2005. Mając to na względzie organ stojąc na straży praworządności, winien dokonać ustaleń z uwzględnieniem tych uregulowań, po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie. Następnie, organ winien wydać rozstrzygnięcie, które będzie w sposób przekonywujący uzasadnione zgodnie z zasadami zawartymi w art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a.. Z wyżej powołanych względów, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. Podstawę orzeczenia o kosztach postępowania stanowiły natomiast przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło