I SA/Ol 622/14
WyrokWSA w Olsztynie2014-09-25
Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Zofia Skrzynecka, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia należności podatkowych i grzywny z tytułu mandatu kredytowanego zasługuje na uwzględnienie, jeśli organ egzekucyjny wykazał, że bieg terminu przedawnienia został przerwany lub zawieszony, a grzywna została zapłacona, ale egzekwowane są jedynie koszty egzekucyjne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy egzekucyjne prawidłowo ustaliły, iż nie doszło do przedawnienia egzekwowanych zobowiązań podatkowych, ponieważ bieg terminu przedawnienia był przerywany lub zawieszany przez zastosowanie środków egzekucyjnych i postępowanie restrukturyzacyjne. W przypadku grzywny z mandatu, sąd potwierdził, że egzekwowane są jedynie koszty egzekucyjne, a nie sama grzywna, która została zapłacona.Stan faktyczny
Strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia należności podatkowych oraz zapłaty grzywny z mandatu. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, wskazując na przerwanie biegu przedawnienia przez zastosowanie środków egzekucyjnych i zawieszenie w związku z postępowaniem restrukturyzacyjnym. Strona kwestionowała prawidłowość zawiadomień o czynnościach egzekucyjnych oraz wskazywała na potrącenia z wynagrodzenia. Po utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Skarbowej, strona wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka (sprawozdawca), sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 25 września 2014r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Pismem z dnia 19.11.2013 r. Z.W. (dalej wskazywany jako: "strona", "skarżący", "zobowiązany"), wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie należności podatkowych, z uwagi na ich przedawnienie, natomiast w zakresie grzywny z tytułu mandatu kredytowanego, z uwagi na jej zapłacenie. Ponadto strona wskazała na okoliczność prowadzenia w 2009 r. egzekucji z wynagrodzenia za pracę u M.M., w wyniku czego, zdaniem skarżącego, wyegzekwowano kwotę 4.740 zł.
Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego, w oparciu o przepisy art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., odmówił wnioskowanego umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W wyniku wniesionego zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]" uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia "[...]" umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione na zaliczki na podatek dochodowy (tytuły wykonawcze o nr: "[...]","[...]","[...]","[...]","[...]"), natomiast w zakresie pozostałych tytułów wykonawczych (nr: "[...]","[...]","[...]","[...]","[...]","[...]","[...]","[...]","[...]", K-"[...]") odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W treści uzasadnienia organ pierwszej instancji wskazał, iż nie doszło do przedawnienia należności podatkowych, objętych wyżej wymienionymi tytułami wykonawczymi, z uwagi na zastosowane w toku prowadzonej egzekucji środki egzekucyjne, przerywające w myśl przepisów Ordynacji podatkowej (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) bieg terminu przedawnienia, jak również ze względu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia, w związku z prowadzonym postępowaniem restrukturyzacyjnym. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego zaznaczył, iż egzekwowane należności podatkowe zostały zabezpieczone hipoteką przymusową. Odnośnie podniesionej okoliczności zapłaty grzywny, wskazanej w tytule wykonawczym nr "[...]" organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż egzekwowane są jedynie powstałe koszty egzekucyjne, od których zapłaty nie zwalnia skarżącego uiszczenie należności głównej. Ponadto organ egzekucyjny wskazał, iż wbrew twierdzeniu strony, nie uzyskał żadnych kwot z tytułu zajęcia wynagrodzenia za pracę u M. M..
W zażaleniu z dnia 22 kwietnia 2014 r., odnoszącym się do części postanowienia dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, strona zakwestionowała prawidłowość powiadomień o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Wskazała na konieczność wyjaśnienia potrąceń dokonywanych z jego wynagrodzenia za pracę u M.M. na rzecz Urzędu Skarbowego. Podniosła również zastrzeżenia do sposobu działania organu egzekucyjnego podczas zajmowania pojazdu marki Polonez.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Przywołując treść art. 59 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., cyt. dalej jako u.p.e.a.) stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek, obligujących organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem organu odwoławczego, część egzekwowanych należności pieniężnych, co do których odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie uległa przedawnieniu, którą to okoliczność strona podnosiła we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor wskazał odnośnie do zobowiązań w podatku od towarów usług za sierpień i październik (powinno być lipiec, tak jak w decyzji organu pierwszej instancji) 2001 r., dla których - zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej - przedawnienie rozpoczęło bieg w dniu 01.01.2002 r., iż w dniu 26.08.2002 r. (zawiadomienie z dnia "[...]" nr "[...]") zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności, o którym zobowiązany został prawidłowo zawiadomiony (korespondencję odebrała żona zobowiązanego – M.W.). Dokonana została czynność egzekucyjna, która spowodowała przerwanie biegu terminu przedawnienia. Organ zauważył, że w dniu "[...]" wszczęte zostało postępowanie restrukturyzacyjne, dotyczące między innymi powyższych należności, która to okoliczność w myśl przepisu art. 14 ust. 3 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. z 2002 r., Nr 155, poz. 1287 ze zm.) spowodowała zawieszenie biegu terminu przedawnienia do dnia "[...]", a więc do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. Następnie zawiadomieniem z dnia "[...]" dokonano zajęcia wierzytelności zobowiązanego z tytułu wynagrodzenia za pracę w firmie A – M.M.. Zawiadomienie doręczono małżonce zobowiązanego w dniu "[...]" (dłużnik zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu odebrał w dniu "[...]"), co spowodowało kolejne przerwanie biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań podatkowych. Do ponownego przerwania biegu terminu przedawnienia doszło w dniu 23.10.2013 r. w wyniku zajęcia udziału we własności ciągnika siodłowego marki Scania oraz zajęcia samochodu osobowego marki Mercedes-Benz. Na protokole zajęcia ruchomości z dnia 23.10.2013 r. widnieje podpis zobowiązanego, potwierdzający otrzymanie powyższego protokołu. Dyrektor Izby Skarbowej wskazując na treść przepisu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, stwierdził, iż pięcioletni bieg terminu przedawnienia powyższych należności zaczął biec na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano ostatni środek egzekucyjny, a więc od dnia 24.10.2013r.
Dyrektor wskazał, iż odnośnie zobowiązań w podatku od towarów usług za grudzień 2001r., styczeń - marzec i maj 2002r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok podatkowy 2001, wystąpiły następujące okoliczności, mające wpływ na bieg terminu przedawnienia (wskazane wyżej): zawieszenie biegu terminu przedawnienia do dnia 28.04.2004 r. w związku z wszczęciem postępowania restrukturyzacyjnego, przerwanie biegu terminu przedawnienia w dniu 19.12.2008 r.
w wyniku zajęcia wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę, przerwanie biegu terminu przedawnienia w dniu 23.10.2013 r. w wyniku zajęcia ruchomości zobowiązanego (udziału we własności).
Odnośnie zobowiązania w podatku od towarów usług za lipiec 2003, dla którego przedawnienie rozpoczęło bieg w dniu 01.01.2004 r., organ odwoławczy wskazał na okoliczności, mające wpływ na bieg terminu przedawnienia takie jak: przerwanie biegu terminu przedawnienia w dniu 19.12.2008 r. w wyniku zajęcia wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę, przerwanie biegu terminu przedawnienia w dniu 23.10.2013 r. w wyniku zajęcia ruchomości zobowiązanego (udziału we własności).
W związku z tak ustalonymi okolicznościami Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż nie doszło do przedawnienia egzekwowanych z majątku skarżącego zobowiązań podatkowych, nie stwierdzono również wystąpienia innych przesłanek, wymienionych w art. 59 u.p.e.a., obligujących organ egzekucyjny do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Dodał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż o wszelkich czynnościach egzekucyjnych, mających wpływ na bieg terminu przedawnienia egzekwowanych należności pieniężnych, strona była zawiadamiana zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do tytułu wykonawczego nr "[...]", wystawionego na grzywnę z tytułu mandatu karnego kredytowanego, która to grzywna w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego została przez stronę uiszczona bezpośrednio wierzycielowi, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż w oparciu o ten tytuł wykonawczy egzekwowane są jedynie koszty egzekucyjne. Od uiszczenia tych kosztów nie zwalnia skarżącego zapłata egzekwowanej należności wierzycielowi po dokonaniu czynności egzekucyjnych, czego podstawę stanowią przepisy art. 64 § 8 oraz 64c § 6 u.p.e.a.
W kwestii dokonywanych na rzecz Urzędu Skarbowego potrąceń z wynagrodzenia skarżącego wypłacanego przez M.M., co podnosiła strona, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że żadne kwoty tytułem niniejszego zajęcia wynagrodzenia za pracę nie wpłynęły na konto organu egzekucyjnego. Tym samym, w ocenie organu, nie doszło do realizacji egzekwowanych obowiązków pieniężnych, a więc nie zaistniała przesłanka do umorzenia, choćby częściowego, prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Odnośnie do żądania przez zobowiązanego kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż były podejmowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego próby przeprowadzenia takiej kontroli, jednak z uwagi na fakt śmierci M. M. przeprowadzenie kontroli okazało się niemożliwe. Co do zarzutu, iż strona zatrudniona była w Zakładzie B, a nie w firmie A, Dyrektor wyjaśnił, iż zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na tożsamość obu firm.
Odnosząc się do zastrzeżeń podniesionych w zażaleniu, co do dokonania czynności zajęcia pojazdu marki Polonez, Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, iż okoliczność ta nie ma żadnego wpływu na niniejsze postępowanie w sprawie umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego i pozostaje poza przedmiotem niniejszego postępowania. Z akt sprawy wynikało, że organ egzekucyjny nie dokonywał wskazanego przez stronę zajęcia w oparciu o tytuły wykonawcze, których dotyczy zaskarżone postanowienie z dnia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona zarzuciła dokonanie przez Dyrektora Izby Skarbowej błędnej oceny materiału dowodowego i wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji.
W uzasadnieniu skarżący ponownie podniósł, że w czasie zatrudnienia w Zakładzie B, miał potrącane z części wynagrodzenia należności wobec Urzędu Skarbowego. Podał też dokładną nazwę i adres zakładu pracy.
Wskazał, iż domaga się, aby organ egzekucyjny wystąpił do M. M. o przekazanie dokumentacji księgowej i pracowniczej dotyczącej strony na okoliczność potrącania z wynagrodzenia skarżącego określonych kwot na rzecz Urzędu Skarbowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał stanowisko prezentowane w postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.:
Stosownie do dyspozycji art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w skrócie p.u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl 1 § 2 p.u.s.a, kontrola, o której mowa w §1 jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy,
w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia i wnioski organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony. Należy również dodać, że sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz.270, ze zm.], powoływanej dalej jako " p.p.s.a.").
W głównej mierze spór w niniejszej sprawie dotyczył tego czy istniały podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na przedawnienie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, grudzień 2001 r., styczeń-marzec i maj 2002 r., lipiec 2003 r., w podatku dochodowym za 2001 r. oraz z tytułu mandatu kredytowanego objętych tytułami wykonawczymi. Ponadto sporne były inne okoliczności mogące mieć wpływ na wygaśniecie egzekwowanego obowiązku.
Skarżący w swoim wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego powołał się na przesłankę z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku z powodu przedawnienia. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła dodatkowo okoliczność wyegzekwowania kwoty 4.740 zł potrącanej z wynagrodzenia za pracę w Zakładzie B oraz zapłacenie mandatu z dnia "[...]".
Przyczyny uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 u.p.e.a. Zgodnie z § 1 omawianego przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo, jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Organ egzekucyjny przy ponownym rozpoznaniu wniosku uwzględnił sugestie organu drugiej instancji dotyczące potrzeby zbadania wszystkich przesłanek umorzenia postępowania i poddał ocenie czy wystąpiły przesłanki, na które dłużnik się nie powoływał we wniosku o umorzenie. Takie działanie organu było prawidłowe, gdyż obligatoryjna przesłanka umorzenia postępowania winna być uwzględniona w każdym czasie i bez względu na to w jakim postępowaniu (wszczętym na wniosek czy z urzędu) została stwierdzona, powodować winna umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zasadę tę należy jednak rozumieć w ten sposób, iż niedopuszczalna jest odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o przesłankę wskazywaną we wniosku strony w sytuacji, gdy zachodzi inna przesłanka dokonania tej czynności proceduralnej, którą organ winien uwzględnić z urzędu. Wynika to bezpośrednio z treści powołanego wyżej art. 59 § 1 u.p.e.a. określającego obligatoryjne przesłanki umorzenia postępowania, a więc takie, które organ winien brać pod uwagę z urzędu, w każdym czasie. Zgodnie z art. 59 § 4 tej ustawy umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje z urzędu, gdy organ egzekucyjny w jakikolwiek sposób uzyska informacje
o przyczynach uzasadniających umorzenie. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to czy zostaną one stwierdzone z urzędu czy wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów
Przed oceną zarzutów skargi należy zauważyć, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2) u.p.e.a., do obligatoryjnych przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego należą przypadki, w których nie istnieje obowiązek, który mógłby stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej; taka sytuacja zachodzi, gdy obowiązek podatkowy został wykonany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu np. przedawnienia.
Organ egzekucyjny, ponownie rozpoznając sprawę, wnikliwie rozpatrzył kwestię przedawnienia zaległości podatkowych skarżącego, na którą to okoliczność powoływał się we wniosku o umorzenie zobowiązany.
W tym miejscu przywołać należy treść art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego,
o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne.
Należy stwierdzić, że organ egzekucyjny w sposób szczególnie precyzyjny, dokładny i wyczerpujący przeanalizował kwestię przedawnienia zaległości podatkowych. Co do części z nich doszedł do wniosku, iż rzeczywiście zobowiązania uległy przedawnieniu i w tej części postępowanie egzekucyjne umorzył. Natomiast co do pozostałych uznał, iż nie doszło do ich przedawnienia. Zobowiązania podatkowe,
w związku z którymi strona wnioskowała o umorzenie postępowania egzekucyjnego,
a organ odmówił umorzenia, dotyczyły w podatku od towarów i usług poszczególnych miesięcy lat 2001, 2002, jednego miesiąca roku 2003 oraz w podatku dochodowym roku 2001. Zatem za te lata zobowiązania przedawniałyby się, bez uwzględnienia zdarzeń przerywających bieg terminu przedawnienia czy też zawieszających go, kolejno z końcem 2006 r., 2007r. i 2008 r..
Przechodząc do oceny, czy w niniejszej sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia należy przede wszystkim rozstrzygnąć czy doszło do zastosowania środka egzekucyjnego oraz czy zobowiązany został powiadomiony
o zastosowanym środku egzekucyjnym, ponieważ spełnienie obu przesłanek wywierało skutek przerwania biegu przedawnienia. Skarżący wskazał bowiem w skardze, że nie zawsze był prawidłowo zawiadamiany o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Nie określił jednak jakiego rodzaju nieprawidłowości miały miejsce i których zawiadomień ten zarzut dotyczy.
Analiza zawiadomień znajdujących się w aktach egzekucyjnych potwierdza stwierdzenie organu drugiej instancji zawarte w decyzji oraz odpowiedzi na skargę, że skarżący był prawidłowo zawiadamiany o wszelkich czynnościach egzekucyjnych mających wpływ na bieg terminu przedawnienia egzekwowanych należności, w tym
o zastosowanych środkach egzekucyjnych. Tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia
o zajęciu były dokonywane do rąk dłużnika lub do rąk jego małżonki jako dorosłego domownika. Tym samym zastosowanie zastępczego sposobu doręczenia pisma
w sytuacji czasowej nieobecności adresata nie niwelowało skutków doręczenia,
a w konsekwencji zawiadomienia o czynnościach egzekucyjnych. Prawidłowość doręczeń do rąk żony skarżącego potwierdza adnotacja doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, o zobowiązaniu odbierającej przesyłkę do oddania pisma adresatowi, co jest warunkiem koniecznym doręczenia zastępczego. Należy zatem zgodzić się z organem, że doszło do zastosowania środka egzekucyjnego, o których zobowiązany został powiadomiony w sposób prawidłowy. Organ uznał, że do powiadomienia doszło w trybie art. 43 k.p.a.
Szczegółowe wyjaśnienia organu egzekucyjnego zawarte na stronach od trzeciej do ósmej oraz organu odwoławczego zawarte na stronie trzeciej zaskarżonej decyzji odnośnie ustalania przesłanek ewentualnego umorzenia postępowania egzekucyjnego pozwalają na stwierdzenie, że nie doszło do przedawnienia egzekwowanych z majątku skarżącego zobowiązań podatkowych objętych kwestionowanymi tytułami wykonawczymi. Zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług dotyczyły poszczególnych miesięcy (objętych odpowiednimi tytułami wykonawczymi) roku 2001 (lipiec: "[...]", sierpień: "[...]", grudzień: "[...]"), roku 2002 (styczeń: "[...]", luty: "[...]", marzec: "[...]", maj: "[...]"), jednego miesiąca roku 2003 (lipiec: "[...]") oraz w podatku dochodowym za cały rok 2001 ("[...]"). Organy wyczerpująco wykazały istnienie określonych zobowiązań podatkowych, odpowiadających im tytułów wykonawczych, terminów rozpoczęcia biegu przedawnienia dla każdego ze zobowiązań, któremu odpowiada konkretny tytuł wykonawczy, oraz kolejnych dat i okoliczności przerwania biegu terminu przedawnienia i terminy rozpoczęcia ich biegu od nowa.
Uwzględniły przy tym zmianę przepisów Ordynacji podatkowej m.in. art. 70 § 4 ustawy w tym okresie tj. z dniem 1 stycznia 2003r., stosując przepisy korzystniejsze dla zobowiązanego. Uznały bowiem, że wymóg "zastosowania środka egzekucyjnego", zgodnie z nowym stanem prawnym, w stosunku do podjęcia "pierwszej czynności egzekucyjnej" jest korzystniejszy dla podatnika, gdyż wymaga od organu egzekucyjnego podjęcia bardziej zaawansowanych czynności.
Sąd dostrzegł w postanowieniu organu II instancji pomyłkę w postaci podania błędnej nazwy miesiąca "październik 2001 r." zamiast "lipiec 2001 r." na stronie trzeciej zaskarżonego postanowienia, która w świetle treści całego uzasadnienia oraz zgromadzonego materiału dowodowego, nie miała jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Należy również stwierdzić prawidłowość zastosowania w sprawie art. 105 k.p.a., który dopuszcza umorzenie postępowania w części, jeżeli bezprzedmiotowość dotyczy części tego postępowania. Przepis art. 59 § 1–5 u.p.e.a. nie przewiduje możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego w części. Jednakże z mocy art. 18 u.p.e.a.
w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosuje się odpowiednio, jeżeli przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej, przepisy k.p.a. Wśród nich stosuje się przepis art. 126 k.p.a. dotyczący postanowień, a w tym i art. 105 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 1kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2743/12, publ. CBOiS)
W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie nie będzie miał zastosowania art. 60 § 1 u.p.e.a. dotyczący umorzenia postępowania egzekucyjnego i jego skutków powodujących uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jako że umorzenie dotyczy tylko części postępowania, a art. 59 § 1–5 u.p.e.a. dotyczy umorzenia postępowania egzekucyjnego w ogóle.
Odnosząc się do powoływanej w skardze okoliczności, że w wyniku prowadzenia w 2009 r. egzekucji z wynagrodzenia za pracę doszło do wyegzekwowania za pośrednictwem pracodawcy M.M. kwoty 4.740 zł należy stwierdzić, że do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego dołączono "Roczną kartę wynagrodzeń pracownika za 2009 r.", w której wymienione zostały różne potrącenia z wynagrodzenia za pracę, a wśród nich potrącenia ujęte w rubryce "zajęcia komornika". Jak wynika z Karty w każdym z miesięcy 2009 roku z tego tytułu dokonano potrącenia kwoty 395 zł (łącznie 4.740 zł).
W ocenie Sądu organy obu instancji słusznie przyjęły w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że ww. kwota potrąceń nie dotyczyła należności objętych zajęciem skierowanym do pracodawcy skarżącego – M.M. Okoliczność, że zawiadomienie z dnia "[...]" o zajęciu prawa majątkowego zostało doręczone pracodawcy nie budzi wątpliwości. Wynika to z dowodu doręczenia zawiadomienia o zajęciu. Doręczenie nastąpiło dnia 18 grudnia 2008 r. M.M. potwierdził ponadto pismem z dnia 5 stycznia 2009 r. fakt otrzymania zajęcia oraz to, że zobowiązany jest przez niego zatrudniony. Zobowiązał się w tym piśmie, jako dłużnik zajętej wierzytelności, do comiesięcznego dokonywania potrąceń i przekazywania zajętych kwot na rachunek organu egzekucyjnego. Ponieważ jednak na konto organu egzekucyjnego nie wpływały z tego tytułu żadne kwoty, ani też wyjaśnienia usprawiedliwiające to zaniechanie, organ egzekucyjny ponaglał pracodawcę o wykonanie obowiązku dokonywania potrąceń i korespondencja w tej sprawie rozpoczęła się już w kwietniu 2009 r.
Postanowieniem z dnia "[...]" nałożona została na M.M. kara pieniężna w kwocie 1000 zł za bezpodstawne uchylanie się od przekazania zajętej wierzytelności. Ponieważ kara pieniężna nie przyniosła oczekiwanego rezultatu, organ egzekucyjny zdecydował się na przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności (pracodawcy) i w tym celu wystosował w dniu 24 czerwca 2009 r. pismo do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ ten pismem z dnia "[...]" poinformował, że mimo kilkukrotnych prób przeprowadzenia kontroli nie udało się zastać M.M. w miejscu zamieszkania i prowadzenia działalności, w związku z czym przeprowadzenie kontroli okazało się niemożliwe.
Ponieważ w trakcie dalszych czynności organ egzekucyjny uzyskał od skarżącego informację, że nadal jest on zatrudniony u M.M. i pracodawca ten dokonuje co miesiąc potrąceń z jego wynagrodzenia kwoty 390 zł, ale nadal na konto organu egzekucyjnego nie wpływały żadne kwoty, Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie pismem z dnia 16 czerwca 2011 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przeprowadzenie kontroli u pracodawcy oraz określenie potrąconej, a nieprzekazanej kwoty. Ostatecznie, jak wynika z akt, w dniu 19 października 2011 r. doszło do kontroli, w trakcie której do protokołu M.M. podał, że skarżący nadal u niego pracuje, ale przez zaniedbanie nie dokonał żadnego potrącenia z wynagrodzenia skarżącego, z tytułu zajęcia z dnia "[...]". Nie wyjaśnił jednocześnie, z jakiego tytułu dokonywał potraceń z wynagrodzenia pracownika. Zobowiązał się do jak najszybszego wywiązania się ze swych obowiązków, jako pracodawcy, w zakresie dokonywania potrąceń. Według informacji uzyskanych przez organ egzekucyjny M.M. zmarł dnia 4 września 2012 r.
Powyższe okoliczności wskazują, że do dnia sporządzenia protokołu kontroli pracodawca skarżącego nie przekazał żadnych kwot na konto organu egzekucyjnego. Potrącenia, jakie były dokonywane z wynagrodzenia skarżącego, nie mogły w tej sytuacji dotyczyć zobowiązań wynikających z zajęcia z dnia "[...]". Dodatkowym argumentem przemawiającym za tą tezą jest to, że w Karcie wynagrodzeń za 2009 r. potrącenia były wykazane jako dokonane w wyniku zajęcia komornika. Oznaczać to może to, że inny niż Naczelnik Urzędu Skarbowego organ egzekucyjny (komornik) również dokonał zajęcia albo, że błędnie oznaczono w Karcie organ egzekucyjny. Nie zmienia to jednak faktu, że na konto organu egzekucyjnego tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego potrącone w 2009 r. kwoty nie wpłynęły.
W tej sytuacji twierdzenia skarżącego, że pracodawca M.M. potrącał należności z tytułu zajęcia dokonanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Gdyby jednak nawet przyjąć, wbrew twierdzeniu M.M., że potrącenia te były dokonywane z tego tytułu, to potrącone kwoty nie zostały przekazane organowi egzekucyjnemu.
Co do zarzutu skarżącego, że pracował w Zakładzie B w I. przy ul. "[...]", a nie w firmie A w I. przy ul. "[...]", należy zauważyć, że zawiadomienie o zajęciu zostało skierowane do firmy A, zaś pracodawca w piśmie z dnia 5 stycznia potwierdził, że skarżący pracuje w "Firmie"(nie wymienił jej nazwy) od dnia 21 sierpnia 2008 r., przy czym opatrzył to pismo pieczęcią o treści""[...]". Zaświadczenie o zarobkach skarżącego dołączone do tego pisma wymienia inny adres firmy: Zakład B. Podany jest także REGON "[...]". Z informacji udzielonej organowi egzekucyjnemu przez ZUS wynika, że skarżący figurował od dnia 21 sierpnia 2008 r. do daty udzielania informacji, tj. do dnia 8 grudnia 2008r., jako zgłoszony do ubezpieczenia przez firmę A. Taka też nazwa firmy i jej adres została wymieniona w protokole kontroli pracodawcy, do którego to protokołu M.M. nie zgłosił zastrzeżeń. Powyższe wskazuje, że zachodzi tożsamość firm, o czym świadczy ten sam NIP.
Wniosek skarżącego zawarty w skardze, aby organ zwrócił się do M.M. o przekazanie dokumentacji księgowej i pracowniczej na dowód potrącania określonych kwot na rzecz Urzędu Skarbowego, może być na etapie skargi potraktowany wyłącznie jako wytknięcie przez stronę organowi, że nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego i pewna kwestia pozostała niewyjaśniona.
W ocenie Sądu nie było jednak konieczne poszukiwanie ww. dokumentacji przez organ, skoro z ustaleń organu egzekucyjnego wynika, że z tytułu zajęcia u pracodawcy skarżącego pracodawca nie przekazał żadnej kwoty, co sam potwierdził. Ustalanie zatem z jakiego tytułu były dokonane potrącenia i jakiemu organowi zostały przekazane (bądź nie przekazane) przekracza ramy prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania egzekucyjnego. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący miał także zobowiązania wobec podmiotów prywatnych. Z powodu śmierci pracodawcy
z oczywistych względów nie było zresztą możliwe zwrócenie się do pracodawcy
o przekazanie dokumentacji dotyczącej skarżącego.
Zdaniem Sądu organ egzekucyjny dokonał wyczerpujących czynności w ramach postępowania egzekucyjnego w stosunku do dłużnika zajętej wierzytelności. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 71a § 1 u.p.e.a. wobec pracodawcy dłużnika głównego, które jest postępowaniem odrębnym, miało na celu wyegzekwowanie należności objętych zajęciem. Celem tego postępowania, które może być poprzedzone czynnościami kontrolnymi, o których mowa w art. 71a § 1- § 7 u.p.e.a., jest ustalenie okoliczności czy dłużnik zajętej wierzytelności nie uchylił się od przekazania tej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, który dokonał jej zajęcia. Zasady zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności zostały określone w art. 89-92 u.p.e.a. W przepisach tych określono również obowiązki ciążące na dłużniku zajętej wierzytelności (art. 89 § 1 i § 3 u.p.e.a.). Niedopełnienie zatem przez dłużnika zajętej wierzytelności ciążącego na nim obowiązku uzasadniało nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 168e § 1 u.p.e.a. Czynności organu egzekucyjnego, zmierzające do wyegzekwowania obowiązku, zostały przerwane z powodu przyczyny obiektywnej, niezależnej od organu jak i dłużników niniejszego postępowania, jaką była śmierć dłużnika zajętej wierzytelności.
Odnosząc się do zawartych w skardze zastrzeżeń co do sposobu postępowania organu egzekucyjnego w kwestii zajęcia pojazdu marki Polonez, stwierdzić należy, że podnoszona przez skarżącego czynność egzekucyjna nie dotyczy w sposób oczywisty postępowania w niniejszej sprawie. W poddawanym analizie postępowaniu egzekucyjnym nie dokonano zajęcia tego pojazdu w oparciu o tytuły wykonawcze, których dotyczy niniejsze postępowanie, a tylko pojazdy wymienione w Protokole zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 23 grudnia 2013 r. Tym samym okoliczność ta pozostaje poza przedmiotem niniejszego postępowania.
Reasumując Sąd stwierdził, że organ przeprowadził wystarczające czynności dowodowe i zgromadził materiał dowodowy niezbędny do wydania niewadliwego rozstrzygnięcia, następnie ocenił go wszechstronnie i wyczerpująco. Przeprowadzone przez organ czynności i dokonane ustalenia zostały przedstawione w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia w sposób logiczny i poparty przekonującą argumentacją oraz w sposób umożliwiający sądową kontrolę. W konsekwencji Sąd uznał za miarodajny dla osądzanej sprawy stan faktyczny ustalony przez organ.
Sąd podzielił w związku z powyższym stwierdzenie organu, że wniosek strony
o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie. Odmienne stanowisko strony w tym zakresie, nie znajduje oparcia w przepisach ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ani też ustawy Ordynacja podatkowa.
Z powyższych względów, skarga, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło