I SA/Ol 63/04

WyrokWSA w Olsztynie2004-09-16

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej zakup samochodu, który został zarejestrowany jako ciężarowy specjalizowany, mimo braku faktycznych przeróbek zmieniających jego klasyfikację na ciężarową oraz stwierdzenia nieważności decyzji o zmianie danych w dowodzie rejestracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły prawa do odliczenia podatku naliczonego. Kluczowe było ustalenie, że samochód, mimo rejestracji jako ciężarowy specjalizowany, w rzeczywistości nie przeszedł wymaganych przeróbek zmieniających jego klasyfikację z osobowej na ciężarową, a ponadto decyzja o zmianie danych w dowodzie rejestracyjnym została stwierdzona jako nieważna. W związku z tym faktura dokumentująca zakup nie odzwierciedlała rzeczywistej transakcji, a podatnik nabył samochód osobowy, co wykluczało prawo do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z przepisami ustawy o VAT.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury VAT za zakup samochodu. Podatnik obniżył podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktury dokumentującej zakup samochodu, który został zarejestrowany jako ciężarowy specjalizowany. Organy podatkowe ustaliły jednak, że faktyczne przeróbki zmieniające klasyfikację pojazdu nie zostały dokonane, a decyzja o zmianie danych w dowodzie rejestracyjnym została stwierdzona jako nieważna. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej, twierdząc, że w dacie zakupu istniały podstawy do uznania pojazdu za ciężarowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wiesława Pierechod Sędzia WSA - Ryszard Maliszewski Asesor WSA - Renata Kantecka (spr.) Protokolant - Anna Fic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004r. sprawy ze skargi "A" z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 1999r. oddala skargę. Decyzją z dnia 2 lutego 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art.220 § 2 i art.233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. A., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" z siedzibą w O., od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27 października 2003r. nr "[...]", w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 1999r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach zaskarżonej decyzji wskazano, iż w wyniku kontroli źródłowej przeprowadzonej w firmie "A" J. A. w zakresie poprawności rozliczania podatku od towarów i usług, ustalono iż w deklaracji VAT-7 za miesiąc kwiecień 1999r. podatnik obniżył podatek należny o podatek naliczony w kwocie 9.377,05 zł. wynikający z faktury VAT nr "[...]" z dnia 27 kwietnia 1999r. wystawionej przez Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe "B" s.c. z E., dokumentującej zakup samochodu ciężarowego specjalizowanego marki R. Przedmiotowy samochód, w dniu 26 kwietnia 1999r., został sprzedany przez "C" s.c. wspólnikom Spółki B - A. W. i R. C. W tym samym dniu pojazd ten został zarejestrowany, zgodnie z przedłożonym świadectwem homologacji, jako samochód osobowy. Z opisu zmian dokonanych w pojeździe, stanowiącym załącznik do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia 27 kwietnia 1999r. wynika ,że w dniu 27 kwietnia 1999r. samochód ten poddano przeróbkom polegającym na zamontowaniu kraty oddzielającej przestrzeń pasażerską od bagażowej. W tym samym dniu, na podstawie wymienionych dokumentów, organ dokonał zmiany klasyfikacji samochodu w wydanym dowodzie rejestracyjnym na ciężarowy specjalizowany. Następnie na podstawie opisanej faktury VAT nr "[...]" B s.c. sprzedała przedmiotowy samochód podatnikowi. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż z dokonanych ustaleń wynika, że przedmiotowy samochód nie miał zamontowanej kraty oddzielającej przegrodę pasażerską od bagażowej, będącej istotą zmian w pojeździe, powodującą zmianę typu pojazdu. Na powyższe wskazują bowiem ustalenia dokonane przez Policję oraz organ podatkowy pierwszej instancji, a przede wszystkim opinia techniczna nr "[...]" załącznik nr "[...]" z dnia 8 czerwca 2000r. wydana przez Biuro Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego w T., zgodnie z którą jest to samochód osobowy, w którym poza zamontowaniem metalowej kasetki w komorze bagażnika nie stwierdzono innych zmian i przeróbek. W świetle powyższego stwierdził, że faktura VAT Nr "[...]" z dnia 27 kwietnia 1999r. potwierdza zakup samochodu osobowego. Organ odwoławczy wskazał, iż o rodzaju pojazdu, w myśl art.68 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98, poz.602 ze zm.) przesądza klasyfikacja dokonana w świadectwie homologacji. Wobec braku świadectwa homologacji na przerobiony samochód nie można uznać, że stał się on ciężarowym. Zaznaczył również, iż decyzją ostateczną z dnia 21 listopada 2002r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji z dnia 27 kwietnia 1999r. w sprawie zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym przedmiotowego samochodu. Jednocześnie zaznaczył, iż mimo, że przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 27 kwietnia 1999r. był brak homologacji samochodu ciężarowego, to organy podatkowe rozstrzygając niniejszą sprawę kierowały się brakiem przeróbek stanowiących podstawę zmiany w dowodzie rejestracyjnym klasyfikacji przedmiotowego samochodu. Organy podatkowe obu instancji podniosły, iż faktura VAT nr "[...]" nie daje podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdyż stosownie do art.25 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz.50 ze zm., cyt. dalej jako ustawa o VAT) obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku należnego nie przysługuje przy nabyciu samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kg, z wyjątkiem przypadków gdy odsprzedaż stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika. W skardze J. A., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art.19 ust.1 w związku z art.25 ust.1 pkt 2 ustawy o VAT, art.121 § 1, art.14 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2002r. Stwierdził, iż zasadą jest, iż oceniając skutki podatkowo-prawne danego zdarzenia należy oceniać stan faktyczny istniejący w dacie zdarzenia, a nie po znacznym upływie czasu, dlatego też w niniejszej sprawie decydującym jest istnienie kraty oddzielającej przestrzeń bagażową w tej dacie. Podkreślił, iż przeróbka polegająca na zamontowaniu kraty w samochodzie nigdy nie ma charakteru trwałej i nieodwracalnej zmiany konstrukcyjnej oraz, że czasowe wyjmowanie i ponowne instalowanie kraty jest czynnością prostą. Stwierdził, iż pismo Ministra Finansów z dnia 28 stycznia 2002r. wydane w trybie art.14 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej dotyczyło nie tylko przeróbek samochodów polegających na instalowaniu kraty. Poza sporem jest natomiast, że w pojeździe zamontowano metalową kasetę, a to zgodnie z poglądami wyrażanymi w tamtym czasie również powodowało zmianę klasyfikacji samochodu na specjalizowany, przystosowany do przewozu pieniędzy i kosztowności. Nigdy nie określono przy tym jaka wielkość kasety jest konieczna do zmiany klasyfikacji samochodu. Z treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika z kolei, zdaniem skarżącego, że podatnik nabył w dniu 27 kwietnia 1999r. samochód przerobiony zarejestrowany jako ciężarowy, a przyczyną uchylenia decyzji (dowodu rejestracyjnego), nie był brak przeróbek, lecz brak homologacji. Podkreślił, iż w dacie zakupu z dowodu rejestracyjnego przedmiotowego samochodu wynikało, iż jest to samochód ciężarowy i nieodwracalnym skutkiem uchylonej decyzji z dnia 27 kwietnia 1999r. było nabycie prawa do odliczenia przez podatnika podatku naliczonego z faktury nr "[...]". Skarżący wyraził wolę nabycia samochodu ciężarowego i zgodnie z istniejącym w dniu zakupu stanem faktycznym, obowiązującymi przepisami i orzecznictwem sądowym, zakup ten dawał jemu określone uprawnienia. Stwierdził, iż założenie, że odebranie podatnikowi nabytego przez niego w dobrej wierze uprawnienia jest działaniem zgodnym z prawem stanowi wykładnię contra legem. Dyrektor Izby Skarbowej odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia wyłącznie kasacyjne, co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja (postanowienie) narusza prawo materialne bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowią o tym art.3 i art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270). Wbrew zarzutom skargi w przeprowadzonym postępowaniu nie występują uchybienia, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego. Bezspornym w sprawie jest, że J. A. odliczył podatek naliczony z faktury VAT nr "[...]" z dnia 27 kwietnia 1999r. wystawionej przez Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe "B" s.c. dokumentującej zakup samochodu specjalizowanego marki R. Kwestią sporną jest, czy skarżącemu przysługiwało prawo do odliczenia podatku z tej faktury. Podstawą prawną pozbawienia skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego z opisanej faktury było stwierdzenie braku dokonania faktycznych przeróbek przedmiotowego samochodu, w wyniku których nastąpiłaby zmiana klasyfikacji samochodu na ciężarowy, a w konsekwencji uznanie, iż na podstawie opisanej faktury podatnik nabył samochód osobowy. W ocenie Sądu na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy podatkowe prawidłowo uznały, iż faktura VAT nr "[...]" nie odzwierciedlała rzeczywistego przebiegu transakcji. Spółka B miała jedynie umożliwić J. A. odliczenie podatku naliczonego poprzez zarejestrowanie przedmiotowego samochodu, po dokonaniu "przeróbek", jako samochodu ciężarowego. Ustalenia wskazują jednakże, że "przeróbek" żadnych nie było (oględziny samochodu dokonane przez pracowników Urzędu Skarbowego- k.8, opinia techniczna nr "[...]" załącznik nr 165 - k.10,). Nadto zaznaczyć należy, iż samochód R. zgodnie ze świadectwem homologacji jest samochodem osobowym, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją ostateczną z dnia 21 listopada 2002r. stwierdziło nieważność decyzji z dnia 27 kwietnia 1999r. wydanej, z upoważnienia Starosty E. przez Inspektora Powiatowego w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w E., w sprawie danych w dowodzie rejestracyjnym przedmiotowego samochodu, na nazwisko A. W. i R. C. (karta 34). Tym samym dowód rejestracyjny opisanego pojazdu, w którym określono rodzaj opisanego pojazdu jako ciężarowy specjalizowany, został wyeliminowany z obrotu prawnego. Nadto Sąd zauważa, iż do dnia 2 lipca 1999r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów, które regulowało problematykę homologacji. Zgodnie z tymi przepisami zmiana rodzaju pojazdu nie mogła nastąpić w trybie badania technicznego przeprowadzonego przez stację kontroli pojazdów lecz jedynie w trybie postępowania homologacyjnego. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że zgodnie ze świadectwem homologacji nr "[...]" z dnia 8 lutego 1997r. R. jest samochodem osobowym. W myśl art.25 ust.1 pkt 2 ustawy o VAT obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku należnego nie przysługuje przy nabyciu samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kg, z wyjątkiem - który nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie - przypadków gdy odsprzedaż stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika. W niniejszej sprawie organy podatkowe słusznie uznały, iż przeróbki samochodu, uprawniające do zaliczenia jego do samochodów ciężarowych nie zostały dokonane, a nadto, że skarżący nie dysponuje ważnym wpisem w dowodzie rejestracyjnym o rodzaju nabytego pojazdu, gdyż decyzja administracyjna wydana została w oparciu o dane zwarte w decyzji skierowanej do wspólników "B", której nieważność stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Jak wynika z pisma Urzędu Miasta O. z dnia 15 września 2003r. nr "[...]", przedmiotowy pojazd jest zarejestrowany jako samochód osobowy (k. 37). Jednocześnie Sąd zauważa, że skarżący zeznał w dniu 18 października 2000r., iż składając firmie "B" ofertę nabycia samochodu R. określił on parametry jakie winien posiadać pojazd, by mógł służyć do prowadzenia działalności gospodarczej, a mianowicie by mógł nim przewozić dokumenty i pieniądze (k.13). Z powyższego wynika zatem, że skarżący wskazał jedynie na konieczność zamontowania w samochodzie metalowej kasetki, która nie zmienia klasyfikacji pojazdu, nie zaś na montaż kraty oddzielającej przestrzeń pasażerską od bagażowej. Uznać więc należy, iż skarżący nie spełniał warunków, uprawniających do odliczenia podatku, wskazanych w wytycznych Ministra Finansów z dnia 28 stycznia 2002r. Zdaniem Sądu organy podatkowe wszechstronnie i wnikliwie rozważyły całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonały oceny wszystkich okoliczności. Dokonane ustalenia mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest logiczne i spójne. Konkludując stwierdzić należy, iż przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie dowodowe daje podstawę do uznania, iż skarżącemu nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego na podstawie opisanej faktury. W tym stanie rzeczy, na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło