I SA/Ol 645/15
WyrokWSA w Olsztynie2015-12-23
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Andrzej Błesiński, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia w przedmiocie podatku od nieruchomości jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób wystarczający powierzchni budynku mieszkalnego przyjętej do podstawy opodatkowania?Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia jest zgodna z prawem, jeśli organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W przypadku niejasności co do powierzchni budynku mieszkalnego przyjętej do podstawy opodatkowania, uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący M.G. i R.G. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał na brak wyjaśnienia przez organ I instancji powierzchni budynku mieszkalnego przyjętej do podstawy opodatkowania. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o podatku rolnym i wskazali na zły stan techniczny budynku oraz trudną sytuację majątkową i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Andrzej Błesiński sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca) Protokolant stażysta Joanna Lasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 grudnia 2015r. sprawy skargi M. G., R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015r. oddala skargę
M.G. i R.G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" uchylającą decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2015 r.
Z uzasadnienia poddanego kontroli Sądu rozstrzygnięcia wynika, że Prezydent decyzją z dnia "[...]" ustalił M. i R. G., jako współwłaścicielom budynku mieszkalnego o powierzchni 115,35 m2 i gruntów pozostałych o powierzchni 61 m2 położonych w O. przy ul. "[...]", zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2015 r. w kwocie 89 zł.
Uchylając tę decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołało się do treści art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849), dalej jako: "u.p.o.l.". Organ II instancji wskazał m.in., że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Dane te mają walor dokumentu urzędowego, zaś domniemanie prawdziwości oraz zgodności z prawdą dokumentu urzędowego może być obalone przez zaprzeczenie prawdziwości dokumentu lub przez udowodnienie, że oświadczenie organu zawarte w danym dokumencie urzędowym, wystawionym przez ten organ, nie jest zgodne z prawdą.
Wskazując na te unormowania organ odwoławczy stwierdził, że podstawę ustalenia zobowiązania podatkowego w sprawie stanowił wypis z ewidencji gruntów, z którego wynika, że skarżący są współwłaścicielami nieruchomości gruntowej nr "[...]" położonej w O. przy ul. P"[...]" o powierzchni 0,0906 ha, sklasyfikowanej jako "LzRV" i "BRV". Nieruchomość ta nie została objęta opodatkowaniem. Jest ona natomiast zabudowana budynkiem mieszkalnym, a podatnikom przysługuje własność lokalu mieszkalnego nr 1 o powierzchni 180,70 m², do którego przynależy pomieszczenie – piwnica o powierzchni 61,20 m². Organ I instancji przyjął do podstawy opodatkowania budynek mieszkalny o powierzchni 115,35 m2, choć zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wyjaśnia, co stanowiło podstawę ustalenie takiej powierzchni. Brak jest informacji podatkowej w tym zakresie oraz innych ustaleń, w tym z dowodu w postaci oględzin.
Mając to na uwadze, organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji nie spełniło wymogów określonych przepisami art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2015 r. poz. 613).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M. i R. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucili organowi naruszenie przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U z 2013 r. poz. 1381) podnieśli, że jako właściciele gruntów rolnych klasy piątej i szóstej chcą skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 12 ustawy o podatku rolnym. Wskazali, że pomieszczenia grożą zawaleniem z uwagi na stan ściany nośnej oraz dachu. Zły stan techniczny budynku zgłosili do protokołu oględzin z dnia 16 marca 2005 r.. Obecnie stan ten uległ dalszemu pogorszeniu. Skarżący wskazali również na swoją trudną sytuację majątkową i stan zdrowia oraz wnieśli o likwidację podatków nałożonych z naruszeniem ustawy o podatku rolnym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy też zaznaczyć, że orzekając w sprawie sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt: II FSK 1665/06, Lex nr 471526).
Podkreślenia na wstępie wymaga, że przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest w niniejszej sprawie skarga na wydaną na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, decyzję organu odwoławczego uchylającą w całości w związku ze złożonym odwołaniem, decyzję Prezydenta z dnia "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Stosownie do treści wymienionego przepisu, organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W literaturze podkreśla się, że celem i wynikiem tego rodzaju decyzji jest przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, co jest skutkiem stwierdzenia po stronie organu, który wydał decyzję w I instancji, tak znaczącego naruszenia prawa procesowego (nieuzasadnionego zaniechania postępowania dowodowego, nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w niezbędnie znacznej części), że naprawienie tych braków, uchybień, w postępowaniu odwoławczym w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej nie jest możliwe bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego (p. J. Brolik, Komentarz do art. 233 ustawy - Ordynacja podatkowa, Wydawnictwo LEX). Podkreślić należy, że wydana na podstawie art. 233 § 2 O.p. decyzja kasacyjna, będąc rozstrzygnięciem procesowym nie kształtuje stosunku materialnoprawnego. Organ odwoławczy uzyskuje podstawy do wydania decyzji kasacyjnej wówczas, jeśli z materiałów sprawy wynika, że decyzja I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W niniejszej sprawie warunki te zaskarżona do Sądu decyzja spełnia. W analizowanym przypadku nie budzi zastrzeżeń wskazanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na brak uzasadnienia odnośnie przyjęcia przez organ I instancji do podstawy opodatkowania, budynku mieszkalnego o powierzchni 115,35 m2, w sytuacji, gdy w świetle zebranego materiału dowodowego podatnicy są właścicielami lokalu mieszkaniowego o powierzchni 180,70 m², do którego przynależy pomieszczenie – piwnica o powierzchni 61,20 m². Wyjaśnienie tej kwestii, wraz ze wskazaniem jaka była rzeczywista powierzchnia lokalu mieszkaniowego przyjętego do podstawy opodatkowania, jest niewątpliwie istotne. Trafnie wiec organ odwoławczy zwrócił uwagę na braki przeprowadzonego dotychczas postępowania dowodowego, powodujące, że określenie przez Prezydenta w zaskarżonej decyzji podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2015 r., było przedwczesne. Dopiero dokładne ustalenie stanu faktycznego pozwoli tym samym na wyprowadzenie prawidłowej oceny co do przedmiotu i podstawy opodatkowania, a w rezultacie wymiaru tego podatku.
Decyzję, o jakiej mowa w art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy może wydać zarówno wówczas, gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, jak i wówczas, gdy przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Stosując ten przepis, w decyzji kasacyjnej z dnia "[...]" organ odwoławczy dostatecznie odniósł się do podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, wykazując konieczność podjęcia przez właściwy organ I instancji dodatkowych czynności, których rezultat może mieć istotny wpływ na dalsze ustalenia i wynik sprawy.
W sytuacji, gdy w związku z wymiarem podatku wystąpiła konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, stwierdzenie, że w sprawie ustalenia podatnikom wysokości ich zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015r., zachodzą podstawy do orzeczenia przez organ odwoławczy co do istoty sprawy, byłoby nieuprawnione.
Reasumując, w ocenie Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest prawidłowa, bowiem decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, jak też naruszenia prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło